De kracht van diversiteit

Jan Bogerd spreekt bij de jaaropening 2018Op 23 augustus opende Hogeschool Utrecht haar studiejaar 2018-2019. De jaaropening markeert een bijzonder moment. Het moment waarop we nieuwe studenten welkom heten die verwachtingsvol aan een nieuwe levensfase beginnen. Wij genieten ervan dat het weer bruist in de gangen, lokalen, labs en collegezalen.

Mede via onze studenten is de HU nauw verweven met de wereld om ons heen. Met onderwijs en praktijkgericht onderzoek dragen we niet alleen bij aan de ontwikkeling van de studenten tot waardevolle professionals, maar ook aan de grote opgaven waar we samen voor staan. Denk aan verstedelijking, klimaatverandering, robotisering.

Deze vraagstukken vragen om alle denkkracht, creativiteit en motivatie van studenten. Van alle studenten. Daarom moeten we niet alleen uit sociale maar ook uit economische overwegingen studenten in al hun diversiteit gelijke kansen bieden. Diversiteit brengt perspectief met zich mee, contrast, discussie, ideeën. Of zoals de Australische comédienne Hannah Gadsby zegt in haar show Nanette: “Diversity is strength. Difference is a teacher.” Daarom is het onontbeerlijk dat ons onderwijs maximaal toegankelijk is voor iedereen.

Dat lukt ons nog onvoldoende. We zien de participatie in het hoger onderwijs van bepaalde groepen afnemen, bijvoorbeeld jongeren uit bijstandsgezinnen. We zien dat andere groepen drempels ervaren waardoor hun deelname achterblijft, ik denk met name aan jongeren met een migratie-achtergrond, maar ook aan jongeren met een beperking. We zien ook studenten die het opgeven, die uitvallen. Stuk voor stuk voorbeelden waarbij we potentiele studenten en studenten tekort doen en hun talent verspillen. Er is dus meer nodig om al het potentieel te mobiliseren en te benutten. Dat mogen we wat mij betreft beschouwen als een opdracht.

We zorgen al wel voor specifiek beleid en speciale voorzieningen per groep. Maar het reguleren van verschillen is wat anders dan het honoreren en benutten van verschillen. Echte inclusie betreft alle individuen, niet enkel definieerbare groepen. We moeten veel meer tegemoet komen aan de specifieke en individuele leervragen en behoeften van studenten. Goed onderwijs zoekt aansluiting bij tempo, inhoud, motivatie, niveau en omstandigheden van de studenten. Aandacht voor het leren van het individu doet bovendien ieder docentenhart sneller kloppen. We moeten studenten – alle studenten – laten leren vanuit hun eigen motivatie én vanuit de energie die vrijkomt uit de interactie met andere studenten en docenten. De ruimte hiervoor is er. Die kans moeten we benutten. Dan kunnen we voor en met studenten het verschil maken.

Jan Bogerd

‘Samen verschil maken’ was het thema van de toespraak van Jan Bogerd bij de jaaropening 2018 van Hogeschool Utrecht. Lees hier de volledige tekst van deze toespraak.

Leave a Reply