Geen studiesucces maar studentsucces

cover boek studiesucces in het hoger onderwijsZo snel mogelijk afstuderen is de nu gebruikelijke definitie van studiesucces. Een andere invalshoek vond ik in een artikel van Folke Glastra, Daniel van Middelkoop en Rob Martens, auteurs van het boek Studiesucces in het hoger onderwijs – van rendement naar maatschappelijke relevantie. De auteurs leggen in dit artikel uit waarom sturing op studiesucces in het hoger onderwijs onwenselijk is. “Het denken in termen van studiesucces blokkeert bovendien de discussie over de vraag of dit de prestaties zijn waarmee het hoger onderwijs studenten op een onzekere toekomst zou moeten voorbereiden.”

Je kunt pas echt van studiesucces spreken als de student succes heeft op de arbeidsmarkt en in staat is een bijdrage te leveren aan de samenleving, stellen de auteurs. Voor deze succesfactor is niet het rendement van een opleiding van belang, maar de vraag of het onderwijs voldoende aansluit op de arbeidsmarkt en afgestudeerden daardoor succesvol zijn in hun carrière. Voor wat betreft de aansluiting op de arbeidsmarkt doen we het als Hogeschool Utrecht zonder meer goed: we zien dat onze alumni tevreden terugkijken op hun studie en van onze afgestudeerden zou 80% opnieuw dezelfde opleiding kiezen. Dat is een bovengemiddeld hoog percentage. En 81% vindt de aansluiting tussen opleiding en arbeidsmarkt goed of voldoende. Onze alumni zijn bovengemiddeld gewild op de arbeidsmarkt en beginnen daar met een bovengemiddeld hoog startsalaris. Dat heeft niets te maken met de snelheid van een opleiding, maar met inhoud en kwaliteit.

In beweging blijven
De ‘onzekere toekomst’ waarover de auteurs spreken, vraagt dat we in beweging blijven. Dat we blijven werken aan onze aansluiting op de arbeidsmarkt. “Hoger onderwijs dat studenten wil voorbereiden op een onzekere toekomst zal de samenwerking moeten zoeken over traditionele sectorgrenzen heen”, stellen de auteurs. Dit is de belangrijkste reden dat de HU het onderwijs niet langer in faculteiten organiseert, langs de grenzen van kennissectoren, maar in instituten die worden gestimuleerd om dwarsverbanden te zoeken. Ook ons praktijkgericht onderzoek is tegenwoordig ingericht in sector overstijgende kennisgebieden. De wereld verandert snel, met vraagstukken op het gebied van gezondheid, technologie, veiligheid, samenleving en klimaat. Het vinden van antwoorden vraagt om het samenbrengen van uiteenlopende disciplines en invalshoeken. Daar liggen kansen voor duurzame vernieuwing – en dus ook voor de starters en professionals die wij opleiden.

Diversiteit is geen risico
Het artikel gaat ook in op het studiesuccesbeleid en experimenten die de positie van studenten met een niet-westerse achtergrond zouden verbeteren. “In zijn gerichtheid op het halen van outputnormen, zet dat beleid studenten die afwijken van ‘de norm’ juist apart als risicostudenten”, concluderen de auteurs. Deze term, ‘risicostudenten’, doet mij huiveren. Diversiteit is van groot belang is voor onze maatschappij en de beroepspraktijk. Diversiteit is geen probleem dat opgelost moet worden, het is een realiteit die we als hogeschool omarmen. Diversiteit gaat om inclusiviteit. Nieuwe ideeën, denkwijzen en oplossingen ontstaan niet als iedereen hetzelfde denkt en doet. Het is juist diversiteit dat zorgt voor nieuwe perspectieven, discussies, onverwachte ideeën.

Noodzakelijke dynamiek
Daarom stellen wij ons onderwijs open voor iedereen met de juiste papieren en motivatie, en bieden we gelijke kansen. Daarom flexibiliseren we ons onderwijs zodat iedereen passend bij zijn of haar persoonlijke omstandigheden en talenten kan studeren. Daarom organiseren we ons onderwijs en onderzoek over de grenzen van kennisgebieden heen, ondersteund door een nieuwe huisvesting die ontmoeting en samenwerking stimuleert. Daarom zetten we in op onderwijsvernieuwing – om de opleidingen goed aan te laten sluiten bij de wensen en eisen van de beroepspraktijk én die van studenten. Het kan niet zo zijn dat we in een snel veranderende samenleving onze definities niet veranderen. De auteurs van voornoemd boek betogen dat we studiesucces beter kunnen definiëren als: een zinvolle carrière op de arbeidsmarkt en bijdragen aan de samenleving. Ik sluit me graag aan bij deze gedachte.

Jan Bogerd

Leave a Reply