Die onweerstaanbare drang


Sander hermsen juni 2016Sander Hermsen, ontwerper, docent en onderzoeker op het snijvlak van sociale psychologie, design en gedragsverandering aan de Hogeschool Utrecht (PubLab), bezocht op 23 en 24 februari 2015 in Londen een conferentie over digitale technologie & gedragsverandering. De conferentie, die zich toespitste op gedrag gerelateerd aan gezondheid, werd georganiseerd door het centrum voor gedragsverandering van University College London. In deze serie blogt Sander over opvallende aldaar gepresenteerde onderzoeken, zoals het bereiken van mensen met een lage sociaal-economische status via gedragsveranderende campagnes en het gedrag van gebruikers van wearables. In deze blog: interactieve technologie om ongewenst impulsgedrag onder controle te krijgen.  

Je dieet loopt prima, maar ’s avonds heb je een onweerstaanbare drang om te snacken. Of je hebt je voorgenomen om gezonder te eten, maar overal om je heen zie je mensen met frites en chips… Die drang naar lekker, vet en ongezond: 7 van de 10 mensen heeft er last van. Het is één van de belangrijkste redenen waarom onze goede voornemens stranden. Bovendien is het voelen van zo’n drang een belangrijke voorspeller van obesitas.

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de drang bestaat uit een mentaal plaatje, waaraan allerlei herinneringen van zintuiglijke sensaties gekoppeld zijn. Verder onderzoek toont aan dat de drang verdwijnt wanneer je mensen een mentale taak laat uitvoeren die gebruik maakt van precies dezelfde beeldende vermogens, bijvoorbeeld het denken aan bepaalde beelden.

Anne Hsu, onderzoeker aan de Queen Mary University of London, deed onderzoek naar het gebruik van digitale technologie om de scherpe kantjes van etensdrang weg te nemen. Geen slecht idee, want een smartphone-app heeft als voordeel dat je die kunt gebruiken op het moment dat de drang optreedt; een ‘just in time’-delivery van de interventie die vóór de komst van de smartphone heel moeilijk te realiseren was. Bovendien bepaal je zelf wanneer je de app wilt gebruiken of niet, en kun je met de app je successen bijhouden.

icraveDe app iCrave bestaat uit een scherm met een grote knop waar je op kunt drukken wanneer je snackdrang voelt. Vervolgens krijg je van de app een mentale taak aangeboden, bijvoorbeeld ‘stel je een beeld voor van een leeuw in een dierentuin, tien seconden lang’. Daarna geef je aan of je de drang nog steeds voelt en hoe succesvol de taak voor jou was. Vervolgens kun je de gebeurtenis ‘bewaren’, zodat je later nog eens op je successen kunt terugkijken, en je kunt aangeven of je nu een al dan niet gezonde snack gaat eten.

Uit het onderzoek van Anne Hsu blijkt dat iCrave daadwerkelijk helpt tegen het toegeven aan snackdrang. Deelnemers aan haar onderzoek aten veel minder ongezonde snacks dan deelnemers in een controleconditie, waarin gebruikers alleen de knop en de registratie van gezonde of ongezonde snacks kregen te zien.

Mobiele, interactieve technologie kan ons dus helpen om ongewenst impulsgedrag onder controle te krijgen. Kleine kanttekening is natuurlijk wel dat je wel bereid moet zijn om de app te gebruiken wanneer je drang voelt, en voldoende gemotiveerd moet zijn om je gedrag te laten veranderen. Want zonder die uitgangspunten kom je met een app natuurlijk niet ver.

Verder lezen?