Keep your expectations realistic: your body is under construction

Leestijd: 5 minuten

Auteur: Anna Kampman, derdejaars student Communicatiemanagement Hogeschool Utrecht. 

Online staat het er boordevol mee. Afbeeldingen met motiverende quotes omtrent de gezonde leefstijl of foto’s van super afgetrainde lichamen. Vaak worden deze geplaatst door fitgirls. Meiden met een grote passie voor gezond eten en sporten. Ze willen hiermee anderen (on)bewust inspireren en motiveren. Maar zijn deze foto’s wel altijd zo motiverend? Met name jongeren zijn actief gebruikers van online kanalen als Instagram, Snapchat, Facebook, YouTube en blogs.

Welk effect heeft deze fitspiration op jongeren? Wat als deze fitspiration ervoor zorgt dat je onzekerder wordt over je eigen lichaam of je leefstijl extreem aanpast? Is het dan nog wel fitspiration te noemen?

We share
Maar liefst 80 procent van de jongeren, tussen de 12 en 25 jaar, is actief gebruiker van social media. Ruim 20 procent spendeert 3 tot 5 uur aan social media. 8 procent is hier dagelijks 5 uur of langer mee bezig, blijkt uit een onderzoek van het CBS (2015). Meiden zijn het actiefst op social media. Dit komt mogelijk doordat ze meer positieve kanten van social media zien, blijkt uit het onderzoek. Ze geven aan social media te gebruiken om te zien wat anderen doen, om in contact te blijven met anderen en uit verveling. Meisjes (29 procent) geven vaker aan bang te zijn om dingen te missen als zij geen gebruik maken van sociale media dan jongens (25 procent). Verder zijn meisjes meer gevoelig voor beloningen op social media. Bijna 70 procent van hen zegt dat zij een goed gevoel krijgen als mensen dingen van hen liken, retweeten of sharen.
Daarbij meldde onderzoek van de Australische New Flinder University (2013):Hoe meer tijd tienermeisjes op social media spenderen, hoe groter de kans is dat ze een lager zelfbeeld ontwikkelen en onzeker worden over hun eigen lichaam. Online zijn ze gevangen door een competitieve wereld van likes op Facebook en transformatie foto’s van hun lichaam op Instagram.

Met name Instagram is een populair platform, waar jongeren elkaar motiveren. Er ontstaan fitness- en food communities. Ze geven maaltijd- en trainingstips.
Er kan dus worden gesteld dat vooral meiden gevoelig zijn voor de invloeden van fitspiration op social media.

Negatieve gevolgen
Door alle online informatie worden jongeren steeds bewuster van wat gezond en ongezond is. Het lijkt tegenwoordig meer om uiterlijk te draaien dan ooit tevoren. We moeten strakker en gespierder zijn. ‘’Strong is the new skinny’’, is de nieuwe jongerentrend. Deze fitgirl-hype lijkt te zorgen voor een nieuwe eetstoornis: Orthorexia Nervosa. In tegenstelling tot anorecten zijn orthorecten geobsedeerd door gezonde voeding. Zij eten wél, maar dan alleen gezonde dingen.
Onderzoek uit 2015, uitgevoerd door een team Amerikaanse wetenschappers van Cogent, toont dan ook aan dat mensen die online veel fitness inspiratie opdoen, een grotere kans hebben om ziektes als anorexia en boulimia te ontwikkelen. ‘’Tweeting the pounds away’’, is dan ook de toepasselijke titel van hun onderzoek. Dat dit de conclusie is van hun onderzoek, is niet gek. Als je continu in een health- bubble leeft, moet dat wat met je doen. Op elk social media platform wordt je overweldigd met foto’s van afgetrainde vrouwen, of artikelen met de nieuwste trends in de dieetwereld. Om nog maar te zwijgen over alle ooit zo gezonde producten die ineens niet meer gezond blijken te zijn. Een ouderwetse boterham kaas, zien velen tegenwoordig als een echte no-go.

Anorexia is een complexe ziekte. Meerdere factoren spelen een rol in het ontwikkeling van deze ziekte. Social media speelt daarin zeker een grote rol, maar kan niet alleen aangewezen worden als boosdoener.

Voel je je geïnspireerd?
De enquête, die voor dit artikel is afgenomen, onder negentien vrouwen tussen de 19 en 25 jaar, geeft nog meer inzicht in de denkwijze van deze groep. 32 procent van hen volgt fitgirls op social media, zij voelen zich geïnspireerd. ‘’Ik vind het motiverend en mooi om te zien hoe afgetraind sommige meiden zijn. Het is handig om inspiratie op te doen voor recepten en oefeningen. Ik ben zeker meer op mijn eten gaan letten, sinds de fitgirl trend’’, zijn uitspraken die voorbij komen.
Toch volgt het merendeel (68%) geen fitgirls. ‘’Ik vind het oppervlakkig. Het is in tegenstrijd met mijn idealen. Ik ben er niet in geïnteresseerd’’, geven de respondenten aan.
Vier van de negentien geeft eerlijk toe dat de fitspiration onzekerheid bij hen kan oproepen. ‘’Ik wil mezelf geen minderwaardigheidscomplex aanpraten en me onzeker voelen over mijn eigen lichaam en leefstijl.’’ Uit zelfbescherming worden fitgirls door hen niet gevolgd. Dat zegt een hoop over wat fitgirls met mensen kunnen doen.
95 procent van de respondenten geeft aan in het dagelijks leven beïnvloed te worden door social media. Wel blijkt er heel bewust mee omgegaan wordt. ‘’Door research te doen en nieuws- en opinieartikelen over eten te lezen, probeer ik mijn eigen visie te ontwikkelen.’’
De fitspirational afbeeldingen die hen voorgelegd zijn in de enquête, worden negatief door hen beoordeeld. ‘’Het voelt onrealistisch en een aantal van de afbeeldingen zijn heel negatief.’’
Sommige respondenten geven aan zelfs boos of geïrriteerd te zijn door de zogeheten fitgirls. ‘’Ze  hebben tegenwoordig zoveel invloed, je wordt ermee doodgegooid’’ Ik denk dat het veel meisjes een slecht gevoel kan geven, omdat fitgirls vaak volgens zeer strenge regimes leven. Voor ‘normale’ mensen lijkt me dat moeilijk vol te houden’’.

Fitgirl Sophie Goud (23 jaar).
‘’Ik ben mijn hele leven al bezig geweest met mijn eetgedrag. Ik was onzeker over mijn lichaam en wilde heel graag een strakke buik. Dit stond zelfs op mijn bucket list. Ik heb een lange tijd gejojood met mijn gewicht. Dan was ik weer heel gezond aan het eten en dan weer niet. Nu lukt dat wel! Ik eet en sport al een hele lange tijd stabiel. Social media heeft er voor mij enorm aan bijgedragen dat ik mijn doel heb kunnen bereiken. Die strakke buik heb ik nu! Ik krijg van een hoop mensen complimentjes, dat ik er zo goed uit zie. Heel lief! Dat motiveert nog meer. Vriendinnen maken zich wel eens zorgen omdat zij het gevoel hebben dat ik er obsessief mee bezig ben. Zelf zie ik dat niet zo. Het is een way of life en ik voel me er lekker bij. Dat is ook het fijne aan social media. Ik volg mensen die er net zo in staan als ik. Zij motiveren mij om door te gaan. En er worden echt niet alleen maar gezonde dingen gepost. Er komt vaak genoeg een stuk taart of een lekkere vette zak friet voorbij. Ook dat is een stuk motivatie. Het is belangrijk om ook te blijven genieten, anders hou je het niet vol. Of ik fitgirl zou willen worden? Ik post zelf ook regelmatig foto’s online, als ik aan het sporten ben of om mijn progress te laten zien. Ik ben er trots op en wil anderen graag motiveren. Dus ik begrijp de denkwijze van deze fitgirls. Zij doen het met name ter inspiratie voor anderen. Maar eerlijk, is eerlijk. We vinden het allemaal heerlijk om likes te krijgen op een foto. Dat is voor deze fitgirls ook. Dat zijn ook gewoon mensen. Bij sommigen twijfel ik eraan of zij het doen om anderen te helpen of omdat ze zelf aandacht willen. Dus hoe oprecht is het dan kun je jezelf afvragen? Oprecht of niet, de inspiratie heeft mij geholpen mijn doelen te bereiken en daar ben ik dankbaar voor.’’

Ex- fitgirl
En dan is er nog de vraag hoe houdbaar fitgirls zijn? Je ziet al een verschuiving in de overtuigingen rondom de gezonde leefstijl. Men in bewust, maar hecht ook steeds meer waarde aan ‘genieten’. Ex fitgirl Teni vertelde over haar ervaringen in een uitzending van ‘Jinek’. Ze raakte door haar obsessie met gezond eten sociaal geïsoleerd. Ze vermeed feestjes, omdat ze dan geen dingen hoefde te eten die ze niet wilde. Gelukkig ziet Teni nu in dat er meer is dan fit zijn. Wellicht dat fitgirls een tijdelijke trend is. Net zoals de superfood trend, daar kijkt men nu ook al een stuk kritischer naar.

Geniet
Fitspiration, het roept een hoop emoties op bij jonge meiden. Dat blijkt wel. Toch heb ik tijdens mijn onderzoek duidelijk gemerkt dat meiden er bewust mee omgaan en kritisch zijn. Een geruststelling. Verhalen van meiden die ‘’het licht hebben gezien’’, zijn hopelijk eye openers voor meiden die er wel té obsessief mee bezig zijn.
Het is zeker goed dat er steeds meer kennis komt over de gezonde leefstijl en dat we elkaar online inspireren om hier mee aan de slag te gaan. Maar blijf kritisch en zorg dat het geen obsessie wordt! Bewust eten is belangrijk, maar bewust genieten ook!

Misschien moeten sommige fitgirls dan toch unfollowed worden..!?