Theorie Algemeen

Woordenschat en schoolsucces

Omschrijving Een voldoende uitgebreide woordenschat is voorwaardelijk voor schoolsucces.
Toelichting Een grote en veelzijdige woordenschat is een voorwaarde voor schoolsucces. Leerlingen die niet over voldoende woordenschat beschikken, zullen over de hele linie minder goed presteren en niet alleen achterblijven bij taal, maar ook bij de andere vakken. Uit onderzoek naar taalvaardigheid in het Nederlands komt één constante naar voren: kinderen die het Nederlands als tweede taal leren, hebben niet alleen in het begin van de basisschool een kleinere woordenschat dan kinderen die van huis uit Nederlands spreken, maar lopen die achterstand ook niet in.
Een uitgebreide woordenschat is een belangrijke basis voor schoolsucces omdat het maakt dat nieuwe kennis gemakkelijker wordt verworven omdat die gekoppeld kan worden aan al bestaande kennis.
Het is bekend dat de belangrijkste oorzaak voor de uitval bij begrijpend lezen wordt gevormd door een geringe woordenschat. Uiteraard heeft dit ook consequenties voor de leerinhouden van bijvoorbeeld geschiedenis en wiskunde. Vooral voor meertalige of taalzwakke leerlingen kan een beperkte woordenschat een struikelblok vormen. Vaak kunnen zij zich wel redden in alledaagse situaties (Dagelijkse Algemene Taalvaardigheid), maar hebben zij problemen met vaktaal en met schooltaal (Cognitieve Academische Taalvaardigheid).
Er bestaat een sterke samenhang tussen woordenschat en de kennis van de wereld die in school en in schoolvakken van belang wordt geacht. Een beperkte woordenschat (in een taal) betekent dan ook dat een leerling een beperkte kennis van de wereld (cultuur, maatschappij) heeft die nodig is voor schoolsucces. Dat betekent dat het leren van woorden gekoppeld moet worden aan het verkennen en begrijpen van de wereld. In het onderwijs wordt lang niet altijd een beroep gedaan op de woordenschat en dus kennis van de wereld vanuit de taal waarmee de leerling de school binnenkomt.
Zie ook woordenschatopbouw, meertaligheid, school- en vaktaal, tekstbegrip