Deelnemersblog post-bachelor cursus ‘crisis en social media’: Inzichten publiek debat rondom DuPont Dordrecht

In november en december 2016 vond de post-bachelorcursus ‘crises en social media’ plaats, waarbij resultaten uit het succesvolle onderzoeksproject ‘#The Next Level @Crisis via Crossmedia zijn vertaald naar de praktijk. Hierbij stond crisiscommunicatie op social media centraal. Deelnemende professionals blogden over deze cursus. Deze keer een blog van E.J. van Well, accounthouder crisiscommunicatie, water en evacuatie bij veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. In de blog gaat hij in op het publieke debat rondom het vrijkomen van schadelijke stoffen van chemiefabriek DuPont in Dordrecht, waarbij hij kijkt naar het voorspellen via media-monitoring alswel het handelen van lokale bestuurders op social media.

Het publieke debat rondom DuPont in Dordrecht, online, offline en de rol van het openbaar bestuur hierin.
De Dordtse chemiefabriek van chemieconcern DuPont en haar afgesplitste onderdeel Chemours zijn veel in het nieuws, veroorzaakt door berichten over het gebruik en het vrijkomen van (vermeend) kankerverwekkende stoffen. PFOA[1], de opvolger GenX[2] en de stof Formaldehyde[3]. De stof PFOA is onder andere aangetroffen in drinkwater maar ook in het bloed van (oud-)medewerkers en omwonenden.

Dat dit nieuws onrust veroorzaakt onder betrokkenen (bewoners en overheden) zal geen verrassing zijn. In de omliggende gemeenten is veel verontwaardiging over het (als zodanig ervaren) gedrag van het chemieconcern en de betrokken overheden. Deze verontwaardiging wordt mede gevoed door een aantal actiecomités die al jaren actief zijn, de landelijke media-aandacht en een aantal regionale nieuwsbronnen die de berichtgeving rondom DuPont zeer veel aandacht geven en, in het geval van AD/De Dordtenaar, ook zelf onderzoek doen. In de (sociale) media variëren de aantallen berichten, beïnvloed door de actuele ontwikkelingen (figuur 1, verder bijlage 1). FIGUUR 1-2

Worden er begin oktober door de organisator nog 10.000 actievoerders verwacht, 4 november zijn dat er nog 5.000[4] volgens RTV Rijnmond en 500-800[5] volgens het AD. Uiteindelijk verschijnen er (maximaal) 150 actievoerders voor de poorten[6].

Is met behulp van media-monitoring en middelen als OBI4WAN te voorspellen hoeveel mensen deelnemen aan de demonstratie?
Mijn stelling is ‘nee, er is slechts een indicatie te krijgen’. Daarvoor zijn, mijns inziens, 4 redenen: figuur2-1

  • Het is vooral een regionale demonstratie gebleven. Dat is te monitoren middels OBI4WAN, maar mijn idee is dat het daadwerkelijke besluit om te gaan, genomen buiten de openbaar toegankelijke digitale wereld – en dus niet zichtbaar van achter een beeldscherm. Ik sluit daarbij aan op een stelling van Wouter Jong (figuur 2).
  • Onzekere factoren als de weersomstandigheden hebben grote invloed op de opkomst.
  • Er was geen ervaring met demonstreren op deze locatie en door deze organisatoren, dus er was geen referentie.
  • Opvallend was wel dat in het totale volume aan berichten over de problematiek bij DuPont en Chemours, het aantal berichten over de demonstratie achterbleef (zoals te zien in figuur 1).

Hoe hebben lokale bestuurders gereageerd op de problematiek en de demonstratie? figuur 3
De gemeente Sliedrecht is wat betreft ligging en bewoning de gemeente die het meest betrokken is bij de hierboven geschetste problematiek. Afgaand op de nieuwsberichten en de sociale media zien we dat de betrokken bestuurders (Burgemeester van Hemmen en Wethouder Visser) een betrokken rol op zich nemen. In houding (afgaand op de verschillende rollen van de burgemeester (beslisser, burgervader, strateeg en bestuurder[7]) zien we de burgemeester en de wethouder de rol van bestuurder (burgemeester) en burgervader (burgemeester en wethouder) op zich nemen. Dit is te zien in een tweetal kenmerkende berichten.

 

 

figuur 4Allereerst de tweet in de aanloop naar de demonstratie van burgemeester Van Hemmen (fig 4):
‘Organisatoren demonstratie DuPont gesproken. Over veiligheid en doelen. Heb er waardering en begrip voor: geeft stem aan bezorgde inwoners.’
Deze tweet heeft qua tekst een tweedeling: allereerst die van de burgemeester die kaders stelt: ‘over veiligheid en doelen’ . Daarnaast ook betrokkenheid: ‘geeft stem aan bezorgde inwoners’.  Toch is de ‘tone of voice’ nog wat afstandelijk.

Tijdens het protest is wethouder Visser betrokken als verkeersregelaar. Haar tweet waarin ze dit bekend maakt (figuur 3) straalt betrokkenheid uit en probeert groepen (het bestuur en de bezorgde burgers) te verbinden:
‘Steentje bijdragen aan groot recht van inwoners. Hun zorg is onze zorg’.
Terechte zorg, in een (ook voor bestuurders) rustig verlopen demonstratie. Waarvan het aantal deelnemers moeilijk te voorspellen was – maar de opkomst klein bleef. In tegenstelling tot de zorgen. Die blijven waarschijnlijk nog lange tijd groot.

Meer lezen over de post-bachelorcursus ‘crises & social media’?
Nieuwsbericht Post-bachelor cursus.
– Lees de blog van deelnemer Peter Paul Hellings over C8 lozing bij DuPont.
– Lees de blog van deelnemer Annita van Prooijen over online reacties a.d.h.v. bewonersbijeenkomsten vluchtelingenopvang Utrecht
Cursusinformatie en inschrijven cursus

Bijlage 1
Aantal berichten zoals verzameld met de social-mediamonitor OBI4WAN over de onderwerpen ‘demonstratie DuPont’ en ‘Problematiek verspreiding gifstoffen’ in de periode 1 oktober 2016 – 1 december 2016

Zoekopdrachten

Demonstratie DuPont
(dupont OR chemours OR PFOA OR formaldehyde OR lycrafabriek OR DMAC OR teflon OR C8) AND (demonstratie OR rellen OR blokkade OR demonstranten OR optocht OR protest) AND lang:NL NOT vacature
Problematiek verspreiding gifstoffen DuPont/Chemours
(dupont OR chemours OR PFOA OR formaldehyde OR lycrafabriek OR DMAC OR teflon OR C8) AND (Dordrecht OR Sliedrecht OR papendrecht OR baanhoek* OR drinkwater OR grondwater OR evides OR ziek OR VRZHZ OR veiligheidsregio OR RIVM OR GGD OR onderzoeksraad OR giflek OR bloed* OR GenX) AND lang:NL NOT vacature

Er is specifiek gezocht in de Nederlandse taal omdat het chemieconcern DuPont ook in andere landen betrokken is bij berichtgeving over de verspreiding van gifstoffen als PFOA.

Pieken in het overzicht:
– 04 oktober: Onderzoeksraad voor veiligheid start een onderzoek vanwege lekkage van Formaldehyde
– 11 oktober: Fabriek stilgelegd na 2e lekkage Formaldehyde
– 05 november: Protest voor de poorten van DuPont
– 21 november: Start ‘charme-offensief’ DuPont[8]

Geraadpleegde bronnen:
[1] Inwoners Dordrecht jaren blootgesteld aan mogelijk gevaarlijke stof, Volkskrant 23 maart 2016
[2] Dordtse fabriek stoot kankerverwekkende stof uit, Volkskrant 20 juli 2016
[3] Provincie doet aangifte tegen DuPont na lekken giftige stof, NOS 26 september 2016
[4] ‘Vijfduizend mensen bij protest tegen DuPont en Chemours’ RTV Rijnmond 4 november
[5] ‘Het gaat ons niet om het pesten van DuPont’ AD de Dordtenaar 4 november
[6] Lage opkomst bij protest DuPont en Chemours RTV Rijnmond 5 november
[7] Handreiking Bestuurlijk handelen bij crises, BNG, 2006 
[8] DuPont zegt sorry: Dit mag niet voorkomen , AD-De Dordtenaar 21-11-2016

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.