Leeruitkomsten

Eindkwalificaties

De eindkwalificaties van een opleiding zijn vaak landelijk omschreven in behoorlijk algemene termen. Deze beschrijvingen zijn niet direct geschikt om een toets of beoordeling op te baseren. Hier is verdere operationalisering en concretisering voor nodig. In de Europese Guide to Formulating Degree Programme Profiles (Tuning Guide) wordt een onderscheid gemaakt tussen competenties en leeruitkomsten:

  • Een competentie is een kwaliteit, vermogen, capaciteit of vaardigheid die is ontwikkeld door en behoort bij de student.
  • Een leeruitkomst is een meetbaar resultaat van leerervaringen die ons in staat stelt er zeker van te zijn tot welke hoogte/niveau/standaard een competentie is gevormd of verbeterd. Leeruitkosten zijn geen unieke eigenschappen van een student maar uitspraken die hoger onderwijsinstellingen in staat stellen om te meten of studenten hun competenties hebben ontwikkeld op het vereiste niveau.

Van eindkwalificaties naar leeruitkomsten

Bij leeruitkomsten gaat het om het verder operationaliseren van de landelijke eindkwalificaties naar de uiteindelijke cursussen in een curriculum.

Er zijn geen specifieke eisen gesteld aan de manier waarop een opleiding de eindkwalificaties operationaliseert per cursus. Het uitgangspunt is dat de opleiding het onderwijs en de toetsing kan verantwoorden in relatie tot de eindkwalificaties en het eindniveau.

Ook is een heldere beschrijving van de leeruitkomsten nodig voor studenten en docenten om een helder beeld te krijgen van wat er wordt verwacht in een bepaalde cursus. Dit is zeker nodig als studenten bijvoorbeeld in het kader van Leerwegonafhankelijke Toetsing moeten beslissen of zij bijvoorbeeld wel of niet naar de bijeenkomsten komen. Daarbij is een leeruitkomst iets anders dan een leerdoel.

Hoe leeruitkomsten beschrijven?

Leeruitkomsten vormen de basis voor het ontwikkelen van het onderwijs en de toetsing. Door middel van goed beschreven leeruitkomsten kun je er ook voor zorgen dat het onderwijs en de toetsing goed op elkaar aansluiten. Een leeruitkomst is een beschrijving van wat de student kan doen als resultaat van wat hij/zij heeft geleerd. Ze dienen herkenbaar te zijn voor het werkveld en daarom worden ze vaak in nauwe samenwerking opgesteld (Van Berkel, Bax, Joosten-ten Brinke, 2017).

Voor het formuleren wordt vaak gebruik gemaakt van de Tuning-systematiek.

Meer informatie:

Handleiding leeruitkomsten 

Leeruitkomsten formuleren

Notitie leerwegonafhankelijk toetsen

NVAO document over leeruitkomsten

Tuning-systematiek

Tuning Guide

Literatuur:

Kennedy, D., Hyland, A., & Ryan, N. (2012). Writing and Using Learning Outcomes: a Practical Guide.

Klarus, R., Peeters, A. & Joosten-ten Brinke, D. (2017) Toetsen en valideren van leeruitkomsten in flexibel onderwijs. In Van Berkel, H., Bax, A. & Joosten-ten Brinke (2017) Toetsen in het hoger onderwijs (4de herziene druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.