Drie Amsterdammers uit de DDR over opgroeien aan de oostkant

 

Zaterdag precies 30 jaar geleden gebeurde wat niemand voor mogelijk hield: de Berlijnse Muur viel. Amsterdammers uit de DDR over opgroeien aan de oostkant. ‘Mijn moeder heeft de Stasi-dossiers achteraf niet ingezien. Ze wilde niet weten wie ons had bespioneerd.’

Ursula van Vlerken-Rothenburger (1952) is geboren in Thüringen. Ze was wijnboer in de DDR en ontmoette een Amsterdammer op vakantie in Georgië. Ze trouwden en in 1975 verliet ze de DDR voor Amsterdam.

“Ik weet nog dat de muur werd gebouwd in 1961, van de ene op de andere dag was alles chaos. Mijn schoolklas was halfleeg, omdat nog veel mensen waren vertrokken. Die werden Landesverräter genoemd. In onze familie was niemand vertrokken, wij kwamen uit een arbeidersfamilie en voor arbeiders was de DDR geen slecht land. Ik heb de grens nooit gezien, je kon niet in de buurt komen zonder een speciaal pasje. Pas toen ik vertrok uit de DDR, in 1975, zag ik dat ik een grote gevangenis verliet.

Het deel van Saksen waar ik woonde werd wel het Tal der Ahnungslosen (dal der onwetenden) genoemd, omdat je er geen West-Duitse televisie kon ontvangen. De mensen daar waren minder goed geïnformeerd, want aan de staatstelevisie had je niet veel. We konden vanuit de DDR niet naar het westen reizen, maar wel op vakantie naar de Sovjet-Unie en de Kaukasus. Dus dat deden we, in 1972.

In Tbilisi, Georgië, ontmoette ik Rick uit Amsterdam. Met kerst kwam hij naar de DDR. Ik vroeg of hij in Oost-Duitsland kwam wonen. ‘Nee, ben je gek,’ zei hij. Hij is een Amsterdammer, weet je. Een Amsterdammer moet je niet in een dictatuur wegstoppen, dat gaat gewoon niet.

Toen gingen we proberen of ik naar Amsterdam kon komen. Dat was niet makkelijk. Iedereen met contacten in het Westen was in de DDR verdacht. Er waren allerhande verklaringen, notarissen, (…)

Lees verder