Design for behaviour change op #DRS2016

Van 27-30 juni ’16 was ik samen met Sander Hermsen en Reint Jan Renes namens het PubLab aanwezig op de Design Research Society Conference 2016. DRS 2016 is een toonaangevend congres op het gebied van ontwerponderzoek. Met haar 50e verjaardag was het congres druk bezocht, met maar liefst meer dan 200 paper presentaties, conversatie-sessies en workshops. Ik mocht een presentatie geven over ons paper ‘Developing a method to design for behaviour change; two case studies’. Deze presentatie ging over het ontwikkelen van een ontwerpmethode voor gedragsinterventies gebaseerd op het Persuasive by Design model.

Mijn presentatie was ingedeeld in één van de twee ‘Design for behaviour change’ sessies die dag. Ontwerpen voor gedragsverandering bleek dus ook op dit design-congres een belangrijk onderwerp. Ik neem je mee in een aantal interessante onderzoeken en inzichten die langskwamen.

1User orientation maps
In onze onderzoeken gebruiken we af en toe persona’s; archetypische karakterschetsen van de doelgroep. Maar hoe maak je die wetenschappelijk valide, of hoe haal je uit interviews een statistisch verantwoorde basis voor deze ontwerpvehikels? Daarover ging de presentatie van Aykut Coskun. Hij presenteerde de User Orientation Maps in zijn casus over milieuvriendelijk rijgedrag. Gebaseerd op gedragsfactoren (theory of planned behaviour, aangevuld met de vijf karaktereigenschappen) berekende hij in een grondige analyse uit de interviews welke factoren met elkaar samenhangen. Op basis van de gerelateerde factoren werden deze gegroepeerd tot user orientation maps. Hieruit kwamen 4 soorten ‘oriëntaties’ naar milieuvriendelijk rijgedrag (ik ben er klaar voor, gevoelig voor sociale druk, geen voordeel zien, maakt me niks uit) en 5 ‘persoonlijkheden’ (gebalanceerd, niet open voor verandering, neurotisch, onbewust, introvert) binnen de gebruikersgroep.

In de toekomst liggen mogelijkheden om deze aanpak te combineren met persona’s. Waar persona’s nu voornamelijk gericht zijn op het schetsen van de rijkheid en diversiteit van een doelgroep kan deze aanpak mogelijk een aanvullende evidence-base toevoegen. Ook zie ik mogelijkheden voor de doorontwikkeling van onze PubLab tools, zoals de behavioural lenses, richting onderbouwde typeringen binnen de doelgroep.

2Provocative Design
Een ander interessant perspectief op gedragsverandering is het ontwerpen van producten die dilemma’s oproepen, provocative design. Niet om een probleem op te lossen maar om bijvoorbeeld gewoontes ter discussie te stellen of te doorbreken. Deze producten zijn ruwweg in te delen in drie categorieën. Allereerst de ‘Embodied symbols’, zoals bijvoorbeeld de New Born Fame mobile van Laura Cornet. Deze mobiele geeft baby’s de mogelijkheid om zelf een foto te maken. Zodra ze grijpen naar een speeltje met het Facebook of Twitter logo wordt er een foto gemaakt en automatisch gepost op social media. Hiermee worden ouders voor de vraag gesteld; wanneer zet je je baby op social media, wat gaat te ver, en wie bepaalt dat?

3De tweede categorie design is ‘Forced choice’, waarmee het ontwerp je dwingt om een bewuste (gedrags)keuze te maken. Bijvoorbeeld het ‘dilemma’ bakje van Dean Brown. Dit bakje kun je gebruiken voor gezond eten en voor ongezonde cakejes bijvoorbeeld. Maar daarvoor moet je dan het bakje wel ombouwen, en dus wordt je even stilgezet bij je keuze.

4Tot slot, de derde categorie ‘Behaviour barrier’. Dit product werpt een drempel op om zo het gewoontegedrag te doorbreken. Bijvoorbeeld; wie ergert zich niet aan dat je gesprekspartner tijdens een gesprek ineens zijn telefoon pakt en daarop begint te kijken? Daarvoor is het ‘Offline Beer glass’ ontworpen. Een kroeg in Brazlilie schenkt sinds kort uit glazen (ontworpen door reclamebureau Fischer & Friends), die alleen kunnen blijven staan als je ‘m op je smartphone zet. En daarmee dus een drempel opwerpt om op je schermpje te loeren.

Dit is een kleine greep uit de interessante presentaties die langskwamen, wil je meer lezen, kijk dan hier voor de artikelen.

  • Lees hier eerdere blogs van Anita van Essen