Publab (HU) en Ideate lanceren interventies voor veiliger fietsgedrag ouderen

Het lectoraat Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein (PubLab) van Hogeschool Utrecht (HU) lanceert samen met service designbureau Ideate interventies om ouderen te stimuleren tot veiliger fietsgedrag. De interventies zijn gebundeld in het rapport ‘Zolang ik fiets’ en ontwikkeld in opdracht van de gemeenten Amersfoort en Dronten en het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

foto's fietstochtDe nieuwe interventies zijn nodig omdat bestaande ingrepen niet zijn gericht op het veranderen van het fietsgedrag van ouderen. Opmerkelijk, omdat recent onderzoek aanwijst dat 50 procent van de ongelukken wordt veroorzaakt door het gedrag in het verkeer.

Gewoonten
De oudere fietst al zijn hele leven en heeft een aantal gewoonten ontwikkeld waar hij zich niet bewust van is. Eén van die gewoonten is volgens het rapport het overtreden van sommige verkeersregels. Omdat de oudere fietser steeds meer functiebeperkingen krijgt, kan een dergelijke gewoonte gevaarlijke situaties opleveren, menen de onderzoekers. Verder vindt een groot deel van de ouderen dat ze door hun jarenlange fietservaring geen onderhoud van vaardigheden nodig hebben. Daarom zijn ze niet gemotiveerd fietsles te nemen en een fietshelm te dragen.

Volgens de studie is fietsen voor ouderen erg belangrijk. Het is een onmisbaar middel om sociale contacten te onderhouden, vrijheid te ervaren, te genieten van de natuur en natuurlijk om fit te blijven.De uitspraak ‘zolang ik fiets’, werd door de ouderen vaak verbonden aan een belangrijke waarde, die uiteindelijk- helemaal of gedeeltelijk- moet worden opgegeven (bijvoorbeeld ‘zolang ik fiets, blijf ik gezond’).

‘Zolang ik fiets’-interventies
In totaal hebben het HU-lectoraat en Ideate binnen het concept ‘Zolang ik fiets’ drie interventies ontwikkeld en als pilots getest. Het gaat dan om een workshop-middag, een outdoor workshop en een fietstocht met fietscoach. De fietscoach speelde op de workshop-middag ook een belangrijke ondersteunende rol. De doelen die de interventies nastreven:

  • De bewustwording van het eigen fietsgedrag vergroten, in relatie tot ouder worden.
  • Het gesprek over ‘ouder worden en fietsen’ op gang brengen in bestaande sociale contexten.
  • Praktische tips aanbieden voor veiliger fietsgedrag.
  • Oefeningen aanbieden om nieuw fietsgedrag in praktijk te brengen.

De potentie van de ontwikkelde pilot-interventies bleek onder andere uit de hoge opkomst bij de activiteiten (58 deelnemers aan de workshop en 14 aan de fietstocht) en de hoge conversie tussen de activiteiten (24%). In het najaar 2015 beginnen het lectoraat PubLab en service designbureau Ideate aan fase twee van de pilot. Daarin wordt onderzocht wat ervoor nodig is om de pilot op te schalen en duurzaam effect te sorteren bij ouderen, ook in andere gemeenten en provincies.

Meer informatie
De belangrijkste inzichten van ‘Zolang ik fiets’ werden op 25 juni gepresenteerd op het Nationaal Fietscongres, en de resultaten worden in 2016 gepresenteerd op het Etmaal van de Communicatiewetenschap en de Design Research Conference. De publicatie is te downloaden. Meer informatie is te verkrijgen bij anita.vanessen@hu.nl of renske@ideate.nl. Bekijk ook het filmpje over dit project: https://vimeo.com/133639173

Verder lezen?