Ruimte in je hoofd – hoe een applicatie mijn gedrag écht veranderde

Kan je met een app je gedrag veranderen? Het lijkt een veelbelovende toekomst, ook voor onze gezondheidszorg. Volgens Sander Hermsen zijn er een hoop apps voor je gezondheid, waarvan de kwaliteit te betwijfelen is. Mijn verhaal is in dit geval een positieve uitzondering, die laat zien dat het wél kan.

foto1

Ik streef namelijk al een aantal jaar naar minder stress, minder zorgen en meer genieten van de dingen die ik doe. In populaire termen gezegd: mindful door het dagelijks leven gaan. In eerste instantie vroeg ik aan mijn vrienden of zij tips hadden. Sommigen hadden een cursus mediteren gevolgd, anderen deden aan Zen en er was zelfs iemand bereid om mij te leren 15 minuten stil te zijn. Dat ging de eerste keer prima, maar de volgende dag was ik het weer compleet vergeten.

Hoe kan dat? Of beter gezegd, wat gebeurt er nu eigenlijk? Ik heb een hele sterke intentie en motivatie om mijn gedrag te veranderen, maar toch lukt het mij niet. In de psychologie noemen we dit de ‘intention-behavior gap’. Er zit dus een gat tussen mijn intentie en het uiteindelijke gedrag. Dit kan verschillende oorzaken hebben; ik kan mijn intentie vergeten zijn (bingo!), ik heb mijn intentie niet concreet gepland (waar en wanneer ga ik dit doen?), lekker bankhangen en masterchef kijken is net iets aantrekkelijker (een alternatief als escape) of ik heb er simpelweg geen zin in omdat ik ‘mijn dag niet heb’ (emoties). Allemaal uitvluchten die bewezen effectief zijn gebleken.

Maar toen kwam een collega dolenthousiast met Headspace op de proppen. ‘Ruimte in je hoofd’ via een app. Klinkt goed, toch? Het begon lekker, de eerste 30 mindfulness-sessies waren gratis! Ik meldde me aan en begon aan de reis. Binnen vijf dagen had ik een routine te pakken, elke dag deed ik 10 minuten meditatie. Het geheim? Gamification! De meditatiecursus is omgetoverd tot een waar spel waarin ik steeds verder kom door te mediteren. Levels: elke sessie staat in verbinding met de volgende.

Als ik tien levels achter elkaar doe dan heb ik een serie afgerond en speel ik de volgende serie vrij. De puntentelling: als ik 1, 3, 5 of een vooraf ingesteld aantal sessies achter elkaar doe krijg ik bijzondere badges. Voortgang: ik zie het aantal levels, sessies en het gemiddelde aantal minuten dat ik al gemediteerd heb. Dat motiveert!  Daarnaast ben ik verbonden aan mijn collega en kan ik zien hoeveel zij al heeft gemediteerd. Door medespelers is het ook vergelijken en beter volhouden!

foto2

Deze werking van de app kun je ook wetenschappelijk duiden. We weten inmiddels uit de wetenschap dat inzicht geven in eigen gedrag gecombineerd met minstens één andere gedragsveranderende techniek, zoals ondersteuning van de motivatie, effectief is. De app geeft mij met behulp van actuele statistieken duidelijke feedback over mijn mediteergedrag. Daarnaast blijkt dat het versterken van het gewenste gedrag (reinforcement) en het krijgen van sociale steun je helpt om het gedrag vol te houden. Als ik bijvoorbeeld drie dagen achter elkaar mediteer krijg ik een badge, een klopje op de schouder dus. Andy (de mediteerstem) spreekt mij iedere dag, voorafgaand aan de daadwerkelijke meditatie, motiverend toe. Soms zelfs met een filmpje erbij. Ook kan iemand mij steunen door aanmoedigings-‘nudge’ te sturen vanuit de app (sms of email). Afgelopen vrijdag kreeg ik er eentje van haar, waardoor ik gelijk weer even een sessie heb gedaan.

Naast mijn nieuwe routine merk ik dat het me nu al wat oplevert, namelijk een stuk meer relativeringsvermogen en rust in mijn hoofd. Kan het nu niet meer stuk? Nou, wees maar gerust, ik skip af en toe ook een dagje hoor. Ook daar ben ik nu heel relaxed over…