Werkgroep 4

Werkgroep 4: Het meten van beweeggedrag in de kinderfysiotherapeutische praktijk

Foto Vitamove

Doel
Het doel van werkgroep 4 was de ontwikkeling van een valide meetinstrument voor fysieke activiteiten en fysieke fitheid voor lopende en rolstoelrijdende kinderen en jongvolwassenen met een fysieke beperking.

Resultaat:
De VitaMove, een valide meetinstrument voor het meten van fysieke activiteit en fitheid. Dit is echter erg kostbaar en relatief belastend voor kinderen, en moeilijk toepasbaar in de praktijk.
Een afgeleide van de VitaMove, de Activ8 is vervolgens gevalideerd. Implementatie van Activ8 voor gebruik in kinderfysiotherapie praktijken voor lopende kinderen blijkt echter lastig.

Methode

Om antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvraag `hoe kun je fysieke activiteiten valide en objectief meten bij lopende en rolstoelrijdende kinderen en jongvolwassenen met een fysieke beperking?’ is een literatuurstudie uitgevoerd, ten einde inzicht te verkrijgen in de verschillende manieren om fysieke activiteit in kaart te brengen bij kinderen en adolescenten in een rolstoel.
Na het verkrijgen van een niet-WMO plichtig verklaring is het onderzoek uitgevoerd naar de validiteit van de VitaMove, een bewegingsmonitor waarmee alle bewegingen en houdingen worden gemeten en onderscheiden, zoals zitten, liggen, staan, kruipen, lopen, rolstoel rijden, handbiken en fietsen. Voor dit onderzoek zijn 12 kinderen met Spina Bifida of Cerebrale Parese gemeten met de VitaMove en tegelijkertijd zijn video-opnamen (als referentie) gemaakt die vervolgens per seconde zijn gescoord. Deze metingen lieten een goede validiteit zien voor het meten van verschillende houdingen en bewegingen. Zij vonden echter plaats in een gecontroleerde omgeving. Daarom zijn vervolgens 50 kinderen in hun dagelijks leven gemeten om ook de (externe) validiteit en toepasbaarheid van deze resultaten in real life te meten.
Bij dit onderzoek waren twee studenten van de Haagse Hogeschool, voor de metingen en de analyse, en twee studenten van de Technische Universiteit Delft, voor de software ontwikkeling, betrokken. Daarnaast hebben twee studenten van de opleiding Bewegingswetenschappen de analyses in de real life situatie uitgevoerd. Naast de Vitamove zijn gegevens verzameld met de ActiHeart en met beweegdagboekjes. De data die zijn verzameld bij 50 kinderen buiten de laboratoriumsituatie zijn geanalyseerd. Hiermee is ook de externe validiteit bepaald.

De VitaMove is een instrument dat, door hoge kosten en intensieve analyses, voornamelijk geschikt is voor wetenschappelijke doeleinden. Op basis van de reviews uit HALYNeD en fase 1 van Fit for the Future!, en gebruikmakend van de gevalideerde VitaMove, inzicht in fysieke activiteiten uit eerdere onderzoeken en gesprekken met de praktijk, is de keuze gemaakt voor de Activ8 activiteiten monitor voor het vervolg onderzoek in fase 2. Op basis van de eerste valideringsmetingen bij gezonde kinderen en kinderen met een beperking (zowel lopend als rolstoelrijdend) lijkt de Activ8 goed toepasbaar.
Ook voor dit onderzoek is een METC verzoek ingediend en een niet-WMO plichtig verklaring ontvangen. De Activ8 is ingezet samen met de VitaMove als research instrument en hiervan zijn video-opnames (als referentie) gemaakt die vervolgens zijn gescoord. Het validatieproces bestaat uit criterion validity, waarbij de Activ8 vergeleken is met de gouden standaard in de vorm van de videoregistraties. Er zijn 25 kinderen gemeten. De kinderen zijn zowel ambulant als rolstoelrijdend met een fysieke beperking en kinderen die zich normaal ontwikkelen. Het onderzoek is uitgevoerd door de onderzoeker van Hogeschool Utrecht, in samenwerking met ErasmusMC, twee studenten Bewegingswetenschappen van de VU en twee studenten van de masteropleiding Kinderfysiotherapie. De bewegingsuitslag is vergeleken met videoregistraties. Uit het onderzoek kwam naar voren dat de Activ8 goed genoeg is om de dagelijkse activiteiten te meten, ondanks het feit dat deze minder nauwkeurig dan de VitaMove.

Vervolgens is de Activ8 in 10 Fitkidspraktijken ingezet om het gebruik van accelerometrie in de praktijk te onderzoeken. De Activ8 kan worden ingezet om de dagelijkse houdingen en bewegingen van kinderen te meten en feedback te kunnen geven tijdens de behandeling. Er bestaan veel apparaten maar de meeste zijn niet geschikt voor de doelgroep. De Activ8, een kleiner en handzamer apparaat maar door het zelfde bedrijf ontwikkeld als de VitaMove, lijkt beter in te zetten en heeft meer toepassingsmogelijkheden dan de Vitamove. De Activ8 bestaat uit een kleine USB stick die in de broekzak kan worden gedragen. Ondanks alle voordelen laten eerste resultaten laten zien dat de implementatie van het meten van fysieke activiteit in de praktijk nog lastig is.

Tijdens werkveldbijeenkomsten is bekeken hoe de Activ8 het beste kan worden toegepast en zijn de deelnemende praktijken geschoold. Daarnaast is de Activ8 gebruikt door werkgroep 3, bij de metingen van de effecten van de rolstoelvaardigheidstraining en in een gerelateerd onderzoek gefinancierd door ZONMW, een studie naar de gezondheidseffecten van sport bij kinderen met een beperking (HAYS studie..
Voor het gebruik van de Activ8 in de praktijk en onderzoek is een uitgebreid protocol ontwikkeld dat ook in het KTS is opgenomen.