Theorie Mondelinge Activiteiten

Omgaan met verschillen in mondelinge vaardigheden

Omschrijving Vanuit kennis over de taalachtergrond van leerlingen omgaan met verschillen in hun mondelinge vaardigheden.
Toelichting In onze samenleving worden verschillende talen gesproken, zoals dialecten, groepstalen en migrantentalen. In principe is elke leerling door contact met meerdere talen dan ook meertalig, waarbij hij de ene taal(variëteit) in sommige situaties beter beheerst dan de andere.
Met dit maatschappelijk gegeven heeft de leraar de taak om de taalachtergrond van leerlingen te respecteren. Voor elke leerling speelt taal een essentiële rol in het opbouwen van een eigen identiteit. Vertrouwen geven in eigen potentieel is daarbij belangrijk, maar soms is ook  bijsturing wenselijk. Feedback  geven op het taalgebruik moet met respect gebeuren om kinderen niet af te remmen in het deelnemen aan gesprekken. Daarnaast heeft elke (vak)leraar de taak om de beheersing van de schooltaal (Cognitief Academische Taalvaardigheid) bij leerlingen steeds verder te ontwikkelen, zodat zij het onderwijs met succes kunnen volgen c.q. bij alle vakken hun mondelinge vaardigheden optimaal kunnen inzetten.

Om aan te sluiten bij de taalachtergrond van de leerlingen en toe te werken naar de beheersing van school- en vaktaal kan de didactiek van taalgericht vakonderwijs ingezet worden. Het uitgangspunt is dat de leerlingen bij alle vakken de ‘taal van het vak’ (leren) gebruiken om leerstof te verwerven en te verwerken. Taalgericht vakonderwijs is onderwijs waarin naast vakdoelen de benodigde mondelinge taalvaardigheid expliciet is benoemd. Het berust op de drie pijlers context, interactie en taalsteun. We lichten de tweede toe:
– Interactie: leerlingen maken zich al pratend de nieuwe vakinhouden eigen. Om tot diep vakbegrip te komen, is het van belang dat leerlingen veel gelegenheid krijgen om hardop te praten over de betekenis en onderlinge relatie van nieuwe vakbegrippen. Dat kan in klassikale gesprekken, maar meer kans om te praten  komt tot stand in groeps- en duo-opdrachten. Ook individuele contactmomenten zijn van grote waarde voor  het geven van feedback.

Op school zijn alle leerlingen de Nederlandse schooltaal (CAT) nog aan het verwerven. Bij taalgericht vakonderwijs gaat het echter niet alléén om het verbeteren van de mondelinge taalvaardigheid maar ook om het verbeteren van de didactiek, zodanig dat de vakinhoud beter tot zijn recht komt.

Zie ook verschillen in mondelinge vaardighedentaalvariatiemeertaligheidschool- en vaktaalintegrale didactiek TVOtaalgericht vakonderwijs.