Wat is kenmerkend voor het leren van een beroep en voor het leren tijdens het uitvoeren van een beroep? Welke leerprocessen worden er dan uitgevoerd? In een systematische literatuurstudie doken onderzoekers Maaike Koopman, Liesbeth Baartman, Annoesjka Boersma, Kristin Vanlommel en Elly de Bruijn in dit onderwerp, dat ook de kern vormt van de leerstoel van Elly de Bruijn aan de Open Universiteit. De resultaten van deze review publiceren ze in een rapport: Learning for vocations: A review of empirical data on learning processes in vocational education.
Wat blijkt? Slechts in weinig wetenschappelijk onderzoek wordt de zogenaamde “black box” van de leerprocessen echt geopend. De auteurs vonden 36 artikelen waarin leren voor en tijdens het beroep wordt beschreven, ondersteund met empirische data. Deze 36 onderzoeken vonden plaats in uiteenlopende contexten en domeinen. Ze beschrijven bijvoorbeeld hoe mensen een beroep leren tijdens bij beroepsgerichte vakken in het vmbo, in het beroepsonderwijs en in georganiseerde leerpraktijken, zoals trainingen en opleidingen, tijdens het werk.
In het rapport karakteriseren de auteurs de leerprocessen die in de artikelen worden beschreven aan de hand van drie belangrijke functies van beroepsonderwijs: ontwikkeling van een beroepsidentiteit, ontwikkeling van een handelingsrepertoire en ontwikkeling van beroepskennis. Het rapport bevat illustraties van hoe leerprocessen voor deze drie functies eruitzien. Drie leerprocessen staan op de voorgrond: leren als ingroeien, leren als context maken en leren als betekenisgeven. De literatuurstudie onderstreept het belang van meer empirisch onderzoek naar hoe leren voor en tijdens een beroep in zijn werk gaat.