Duurzame projecten

17. Partnerschappen voor de doelen

De duurzame ontwikkelingsdoelen zijn een to-do lijst voor mensen en de planeet, en een blauwdruk voor succes. We zullen ook een nieuw mondiaal partnerschap nodig hebben. We hebben actie nodig van iedereen, overal. De 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen zijn onze gids.

HU e-cars voor 100% schone energie

Op de fiets naar werk is een fantastische manier om duurzaam te doen. Helaas kunnen dienstreizen dit soms moeilijker maken. Daarom heeft de HU zes elektrische deelauto’s zodat jij je dienstreizen lekker met een elektrische auto kunt doen. Deze worden bovendien opgeladen door zonnepalen op de daken van de gebouwen op het Utrecht Science Park! Zo kun jij gemakkelijk, duurzaam én comfortabel naar je bestemming rijden. Het reserveren en openen van de auto’s gaat gemakkelijk met een app, zodat je snel weg kunt zijn.

Contactpersoon
Sandra Valenbreder, sandra.valenbreder@hu.nl

Urban Energy

Het Lectorenplatform is een initiatief van het Centre of Expertise Smart Sustainable Cities, gevestigd in Hogeschool Utrecht. Het wil kennisvalorisatie ten behoeve van het bedrijfsleven meer gestalte geven. Binnen het thema ‘Urban Energy’ (energie in de gebouwde omgeving) wil het een brug vormen van praktijkgericht en maatschappelijk gericht onderzoek naar het bedrijfsleven. Daarbij werken de lectoraten samen met elkaar en met bedrijven aan projecten. Verworven kennis vloeit terug in het bedrijfsleven en het onderwijs. Jaarlijks organiseert het Lectorenplatform de Transition Zero Award – een studentenchallenge rondom de energietransitie in steden.

Contactpersoon
Erlijn Eweg, erlijn.eweg@hu.nl

SAUNAC

Het internationale project Sustainability Alliance of Urban Networks in Asian Cities (SAUNAC) is een samenwerking tussen hoger onderwijsinstellingen, waaronder de HU, bedrijven en overheidsinstanties uit verschillende landen, met als doel om het ontwerpen, ontwikkelen en implementeren van oplossingen te versnellen voor duurzaamheidsvraagstukken die spelen in Aziatische steden door samenwerking te bevorderen tussen Vietnamese en Europese hoger onderwijsinstellingen.

Op dit moment woont 45% van de bevolking in steden en dat percentage groeit snel. Dat heeft een negatieve impact op de kwaliteit van leven. De Vietnamese overheid heeft zich ten doel gesteld om onder andere uitlaatgassen terug te brengen en over te schakelen naar duurzame energiebronnen. SAUNAC helpt partnerinstellingen in Vietnam hierbij.

Contactpersoon
Martijn Rietbergen, martijn.rietbergen@hu.nl

HUB-Lab

In de HU Bibliotheek vind je ook iets heel anders dan boeken: het HUB-Lab. In dit lab vind je allerlei innovatieve technologieën die aansluiten op nieuwe manieren van leren. Als student en docent kun je hier terecht voor inspiratie en informatie, maar je kunt ook zelf aan de slag met allerlei fysieke én digitale tools!

Contactpersoon
Bianca Pannekoek, bianca.pannekoek@hu.nl

Creative Producers

Dat we de verwarming niet al te hard aan moeten zetten weet inmiddels iedereen. Maar hoe kunnen we onze woningen zonder aardgas gaan verwarmen? Er zijn een heleboel technologieën beschikbaar, maar het blijkt moeilijk te zijn om bewoners en gebruikers hier gebruik van te laten maken. Dit Kennis Innovatie Mapping (KIEM) project probeert, door middel van creatieve bedrijven met hun ontwerpende en gebruikersgerichte aanpak, gebruikers mee te nemen in het energietransitie traject. Dit wordt gedaan door een uniek team van Creative Producers (de sociaal/ maatschappelijke ontwikkelroute) en Innovatiecoaches (de technisch/ economische ontwikkelroute). Beide routes worden gelijktijdig gevolgd en met elkaar verbonden om tot een goed resultaat te komen. Kijk voor meer informatie op de site Sustainable Cities.

Contactpersoon
Centre of Expertise Smart Sustainable Cities, smartsustainablecities@hu.nl

Fieldlab 3DMedical

Je eigen op maat gemaakte implantaat uit een 3D-printer? Het kan al in het Fieldlab 3DMedical. Driedimensionale technologie kan de patiëntenzorg op maat sterk verbeteren, bijvoorbeeld door chirurgische modellen en gebioprinte implantaten.

Patiënten hoeven minder vaak CT-scans te ondergaan, doordat scans worden omgezet naar printfiles voor patiëntspecifieke modellen, hulpmiddelen en implantaten. Ook worden operaties minder ingrijpend voor patiënten, doordat chirurgen zich er 100% realistisch op kunnen voorbereiden. Met 3D‑geprinte weefsels kunnen realistische testmodellen en inplantaten worden gemaakt. In het Universitair Medisch Centrum Utrecht worden al op maat gemaakte 3D‑geprinte schedel­‑ en kaakimplantaten en gepersonaliseerde implantaten voor complexe heropereraties van de heup gebruikt.

Fieldlab 3DMedical is het eerste smart industry fieldlab binnen de medische sector in Nederland. Studenten van het Institute for Engineering and Design (IED) kunnen tijdens hun derde jaar in het Fieldlab multidisciplinaire projecten uitvoeren in het kader van 3DMedical. Bijvoorbeeld op het gebied van scoliose braces, knee distractors en beeldvormingstechnieken. Het IED van Hogeschool Utrecht is partner en werkt samen met het Universitair Medisch Centrum Utrecht, Utrecht Science Park, Stichting Protospace en bedrijven met expertise op het gebied van 3D-printen en imaging in de medische sector.

Contactpersoon
Patrick van Veenendaal, Patrick.vanveenendaal@hu.nl
Website, https://husite.nl/duurzaam/17-vn-doelen/17-partnerschappen-voor-de-doelen/#fieldlab-3dmedical

Helende Ziekenhuisomgevingen (HEZO)

Mensen worden sneller beter in een healing environment. Centraal staat dus het creëren van een omgeving waar patiënten, familie en bezoekers zich op hun gemak voelen én waar zorgprofessionals hun werk zo goed en prettig mogelijk kunnen uitvoeren. Het Healing Environment-concept (HE-concept) is breed toe te passen. Onderzocht werd hoe ziekenhuisgebouwen van uniform en gestandaardiseerd in een helende omgeving kunnen veranderen. Het Meander Medisch Centrum diende als proeftuin en er werd samengewerkt met het Midden- en Kleinbedrijf (MKB). Het MKB wilde bekend raken met het HE-concept, zodat het vraaggericht producten kan gaan ontwikkelen en/of inzetten.

Contactpersoon
Helianthe Kort, helianthe.kort@hu.nl

Circulaire Businessmodellen REDUCES

Om een circulaire economie (CE) te ontwikkelen hebben we ook circulaire businessmodellen nodig. Vanuit een niet-duurzaam lineair systeem van materiaalgebruik en afvalproductie moet een duurzaam systeem met gesloten kringlopen ontstaan. CE is intussen een innovatief businessveld. Maar vaak is nog onduidelijk welke negatieve ecologische en economische gevolgen allerlei bedrijfsmodellen kunnen hebben. In het internationale project REDUCES werken Hogeschool Utrecht en de gemeente Utrecht samen met andere partners aan circulaire businessmodellen in Europese regio’s.

Hoe zorgen we dat Europese businessmodellen zo min mogelijk negatieve milieueffecten hebben? Welke instrumenten moeten we ontwikkelen? Welke regionale businessmodellen zijn het meest geschikt voor welke situatie? Kennis en ervaring uitwisselen is cruciaal om de beste actieplannen te kunnen ontwikkelen voor elke regio. Studenten van de opleidingen Creative Business, Built Environment, Elektrotechniek en Communication & Multimedia Design (CMD) leveren een bijdrage aan het project.

REDUCES staat voor REthinking Sustainable Development in European Regions by Using Circular Economy Business ModelS. Hogeschool Utrecht neemt deel vanuit het lectoraat Building Future Cities en het Centre of Expertise Smart Sustainable Cities. Het European Regional Development Fund Interreg Europe subsidieert het project. De andere partners zijn het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Finland, Roemenië en Bulgarije.

Contactpersoon
Evert-Jan Velzing, evert-jan.velzing@hu.nl
Website, https://www.smartsustainablecities.nl/projecten/1485816.aspx

Duurzame Energieproeftuin 2.0

Op het dak van een van de gebouwen van Hogeschool Utrecht zijn allerlei zonnepanelen, zonneboilers en dakbedekkingsmaterialen te zien. Dat is de Duurzame Energieproeftuin 2.0, een openlucht lab met praktijkopstellingen die worden gebruikt in het techniekonderwijs. Direct onder de energieproeftuin bevindt zich het Energie-bouwfysicia lab, een testruimte met verwarmings- en koelingsapparatuur die werkt op de warmte die op het dak is opgevangen. In het Energie-bouwfysica lab is ook een klimaatkamer waar studenten binnen- en buitengevels testen en onderzoeken hoe goed de verwarmings- en koelingsapparatuur werkt in een woning.

Veel technieken om huizen efficiënt te verduurzamen bestaan al, maar ze worden nog onvoldoende geïntegreerd toegepast. Daarom werken studenten uit diverse opleidingen vaak samen aan projecten. Ook bedrijven uit de bouw- en installatiesector doen mee. Zo worden de studenten opgeleid aan de hand van actuele praktijkvraagstukken en worden bedrijven geholpen met innovatie-voorstellen. Het openlucht lab op het dak dient tevens als praktijklesruimte voor studenten uit alle leerjaren. Ze volgen onder andere de opleidingen Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek, Built Environment en Technische Bedrijfskunde. De Duurzame Energie proeftuin vormt in combinatie met het Energie‑ en bouwfysica lab een voedingsbodem voor allerlei onderzoeks‑ en onderwijsprojecten.

Contactpersoon
Marcel de Reeder, marcel.dereeder@hu.nl
Website, https://www.onderzoek.hu.nl/Projecten/Duurzame-Energie-Proeftuin

HUTalks

The International Business Honours programme is a platform for super motivated students International Business who want to initiate a project for a cause to support the UN Sustainable Development Goals. Students who want go the extra mile and apply a ‘do good & pay it forward’ attitude. Honours students organize the HUTalks events for other students, teachers and alumni, to inspire them with motivational speakers talking about urgent issues, and to create a platform to engage with the university and the business community.

The IB Honours Programme is part of the initiative of the Institute of International Business of the Utrecht University of Applied Sciences (Hogeschool Utrecht). Organizing the HUTalks is a way to empower motivated and ambitious young professionals to be challenged beyond the curriculum of the IB education; and to provide them a platform where they can develop and create value for the school and the community at large, whether business or the society. Subject of the HU talks in 2019 was: ‘Solving the Wicked Problem of Feeding the World’. The next HUTalks will be in the first quarter of 2020.

Contactpersoon
Leewee Chew, leewee.chew@hu.nl
Website, https://hutalks.nl/our-work/challenge/

Academie van de Stad

Aardrijkskundelessen geven over de global goals, of onderzoeken hoe Utrechtse verkeershubs van de toekomst eruit moeten zien. Tientallen studenten van Hogeschool Utrecht doen duurzaamheidsprojecten als deze in opdracht van de provincie en gemeente Utrecht en Amersfoort. De sociale ondernemer Academie van de Stad heeft de partijen met elkaar verbonden. Academie van de Stad zet zich in voor leefbare steden met actieve, betrokken bewoners. Haalt actuele vraagstukken op bij gemeentelijke diensten, provincies en woningcorporaties en vertaalt deze naar projecten en heldere opdrachten voor studenten en young professionals.

Ongeveer zestig studenten van de lerarenopleiding Aardrijkskunde betrekken honderden jongeren bij de global goals. Ze geven les aan middelbare scholieren over de klimaatproblematiek en de global goals en ontwikkelen duurzaamheidsonderwijs, zodat docenten dit verhaal op een heldere wijze over kunnen brengen aan de volgende generatie.

Door de groei van de bevolking en de economie reizen dagelijks veel mensen van, naar en door Utrecht. Dit zorgt voor grote druk op de knooppunten (hubs). Zo’n tweehonderd studenten van de opleiding Built Environment onderzoeken hoe de knooppunten van de toekomst eruit zouden moeten zien. Welke faciliteiten moeten de knooppunten bieden? En hoe zorgen we dat de impact op het klimaat zo klein mogelijk is?

Contactpersoon
An Nguyen Phuc, an@academievandestad.nl
Website, https://academievandestad.nl

Team Celcius – energieneutraal, circulair, modulair huis

Een energieneutraal huis waarin je je leven lang kunt wonen, want je kunt het groter of kleiner maken. Studententeam Celcius creëert een circulair, modulair, zelfvoorzienend én betaalbaar huis. Met deze woning neemt het team deel aan de finale van de Solar Decathlon Build Challenge 2020 in Washington D.C.

Een team HU-studenten vanuit diverse opleidingen ontwikkelt innovatieve en betaalbare oplossingen voor de uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, circulariteit, CO2-reductie en energietransitie in en rondom woningen. Het team gaat hiermee de strijd aan met andere universiteiten en hogescholen in de internationale wedstrijd Solar Decathlon Build Challenge 2020. De resultaten zijn door de interdisciplinaire aanpak kwalitatief beter, realistischer, aantrekkelijker, betaalbaar en beter te implementeren en kennen meer draagvlak.

Celcius is onderdeel van Wonen 3.0, een leeromgeving binnen de HU waar interdisciplinaire studententeams meedoen aan (internationale) challenges. De vorige inzending van de HU aan de Solar Decathlon Challenge, in 2015 in Denver, is inmiddels opnieuw opgebouwd op het Utrecht Science Park. Dit ‘Denver House’ is nu een living lab op het gebied van duurzaam wonen. Studenten, onderzoekers en partners uit het bedrijfsleven testen hier samen nieuwe innovatieve systemen en elementen in een real life omgeving.

Contactpersoon
Petra Beisterveld, petra.beisterveld@hu.nl
Website, https://www.celciushu.nl

Durf! Jongerenactiviteiten

Voor jongeren is maar weinig te doen in de wijken Leidsche Rijn, Vleuten en De Meern. Durf! wil daar wat aan doen, door samen met de jongeren allerlei jongerenactiviteiten te organiseren in deze wijken. Het project gaat uit van hun talenten en kracht, niet van achtergrond en eventuele problemen. Momenteel wonen er in de drie wijken ruim 12.000 jongeren van 12 tot 24 jaar; in 2030 zijn dat er naar schatting 18.000.

Durf! wil de jongeren inspireren en prikkelen om hun talenten te ontwikkelen en actief te participeren in de samenleving. Er worden bijvoorbeeld 16+ feesten en sportevenementen georganiseerd en ook is er een jongerenhangplek verwezenlijkt. De betrokkenheid van jongeren bij de organisatie is zo cruciaal dat zij grotendeels eigenaar worden van Durf! Door jongeren deze verantwoordelijkheid te bieden raken ook andere jongeren enthousiast om mee te doen.

Bij het project zijn ongeveer vijftig studenten betrokken van de HU-opleidingen Ecologische pedagogiek, Social Work, Integrale Veiligheidskunde,  MBO Evenementenorganisatie en MBO Sociaal werk. Ook studenten van de Universiteit Utrecht doen mee en men werkt samen met de gemeente Utrecht en allerlei instellingen in de wijken.

Contactpersoon
Edwin Nieman, edwin.nieman@hu.nl
Website, https://www.durf.info/

Electric Mondriaan

Energie opwekken met een glas-in-loodraam? Studenten van de Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht bouwden samen een ‘glas-in-lood’-raam dat elektriciteit opwekt: Electric Mondriaan. Het design is gebaseerd op werk van de beroemde schilder Piet Mondriaan. Electric Mondriaan is een raam met gekleurde ruitjes die zijn voorzien van luminescerend materiaal. Dit zet de kleuren om in licht. Het licht wordt vervolgens door zonnecelstroken omgezet in elektriciteit.

Electric Mondriaan slaat de zonne-energie op in een ‘powerbank’, zodat de stroom op elk moment gebruikt kan worden. Aan de powerbank kunnen bijvoorbeeld drie telefoons worden opgeladen. Het raam is een duuurzaam en stijlvol alternatief voor mensen die traditionele zonnecellen lelijk vinden. Gewoonlijk liggen zonnecellen in blauwe of zwarte panelen op een dak. Voor sommige mensen is dat een doorn in het oog, die halen liever een Mondriaan in huis.

Contactpersoon
Marcel de Reeder, marcel.dereeder@hu.nl

Energie-bouwfysica lab

In dit living lab staan allerlei gebouwgebonden installaties en bouwfysica. Dit zijn onderzoeks- en praktijkles-opstellingen over warmtepomptechnieken, warmte-terugwinning, luchtbehandeling, regeltechniek, sensortechniek en energie‑opwekking en ‑distributie. Er is een grote dubbele klimaatkamer om samengestelde gevelelementen te bemeten op energie en isolatie, luchtdichtheid en akoestische eigenschappen.

Studenten van Hogeschool Utrecht doen in het Energie-bouwfysica lab praktijkgericht onderzoek naar duurzame energie en opdrachten uit de beroepspraktijk. Het lab is ook een praktijkleslokaal voor studenten van onder andere de opleidingen Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek, Built Environment en Technische Bedrijfskunde uit alle leerjaren. De geleerde theorie wordt toegepast op echte energie-installaties en op bijvoorbeeld gebouwgevels uit de beroepspraktijk. De verkregen praktische inzichten dragen op hun beurt weer bij aan de ontwikkeling van de lopende onderzoeken in het lab.

Studenten werken samen met docenten van het Instituut Engineering en Built Environment, onderzoekers van het lectoraat Nieuwe Energie in de Stad en bedrijven. De samenwerking met marktpartijen staat centraal, om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de behoeften van de beroepspraktijk op hbo‑bachelor‑ en ‑masterniveau. Het Energie-bouwfysica lab staat via water‑ en elektriciteitverbindingen in directe verbinding met de Duurzame Energieproeftuin op het dak van het gebouw.

Contactpersoon
Marcel de Reeder,marcel.dereeder@hu.nl
Website, https://www.hu.nl/hu-opent-met-energylab-duurzame-energieproeftuin

Energieleverende façades

Niet alleen een dak, maar ook muren, dakramen en balkons kunnen energie leveren. Dit is mogelijk met de nieuwe techniek BIPV. Zo kunnen ook appartementencomplexen met particuliere eigenaar-gebruikers energieleverend gemaakt worden. Zonnepanelen leveren bij zulke appartementencomplexen vanwege het relatief kleine dakoppervlak onvoldoende energie op, en bovendien zijn er verschillende eigenaren. Maar bij toepassing van BIPV leveren niet alleen daken, maar ook glas‑ en gevelelementen energie.

BIPV is de afkorting van Building Integrated PhotoVoltaics, ofwel gebouw-geïntegreerde zonne-energie. BIPV vervangt de normaal gebruikte bouwmaterialen in delen van de buitenzijde van gebouwen. Bijvoorbeeld op het dak, in dakramen, balkonvoorzieningen, zonweringen en (blinde) muren. Duurzame opwekking van energie wordt zo op een slimme manier gecombineerd met bouwfuncties, met behoud van esthetiek. Studenten en onderzoekers van Hogeschool Utrecht doen toegepast onderzoek naar de BIPV‑façades, systeemintegratie met overige elementen en het ontwikkelen van de customer journey. Dit Topsector Energie-project heet Opschaling NoM Renovaties Appartementen (ONRA), waarbij NoM staat voor Nul op de Meter. De testlocatie is een appartementencomplex aan de Verdiweg in Amersfoort.

Contactpersoon
Wilko Planje,wilko.planje@hu.nl
Website, https://projecten.topsectorenergie.nl/projecten/opschaling-nom-renovaties-appartementen-00031491

FLUX – Future Living Urban eXperiences

Wat als de overheid bepaalt hoe je reist? Studenten ontwierpen een MobiliteitsApp die op basis van reisdoel, afstand en vervoersdrukte bepaalt met welke vervoersmiddelen en via welke route je reist. Ze ontdekten dat mensen blokkeren als ze geen keuze hebben, maar dat een schijnkeuze met gemak wordt geaccepteerd. In de FLUX-programmalijn van het Centre of Expertise Smart Sustainable Cities ontwerpen studenten provocatieve toekomstbeelden in de vorm van prototypes die je echt kunt ervaren. Verbeeldingskracht en systemisch ontwerpen worden ingezet om meer zicht te krijgen op maatschappelijke uitdagingen.

De verbeeldingen van de toekomst worden weergegeven in beeld, geluid, geur en/of tast. Zo kun je je er echt een voorstelling van maken. Studenten stellen prikkelende ‘wat als’-vragen en gaan het gesprek aan over hoe mensen met zulke mogelijke toekomsten zullen omgaan. Wat is wel en niet acceptabel, wel en niet wenselijk? Deze methode stimuleert een effectieve dialoog over de impact op het dagelijks leven. Verzamelde inzichten worden vertaald naar experimenten om de huidige samenleving in beweging te krijgen en haar veerkracht te prikkelen. Zo bouwt FLUX aan een visie op duurzame steden van de toekomst. De studenten werken samen met bewoners, creatieven, bedrijven, beleidsmakers, musea, ngo’s, overheden, studenten, docenten en onderzoekers.

Contactpersoon
Caroline Maessen, caroline.maessen@hu.nl
Website, https://www.smartsustainablecities.nl/home/default.aspx

Green Office HU

Studententeam Green Office HU zet zich onder leiding van een green officer in om een duurzame toekomst in economische, ecologische en sociale zin te verankeren in Hogeschool Utrecht. Door middel van het bottom-up principe zorgt Green Office voor impact binnen de HU.

Green Office HU is een platform voor studenten en medewerkers om de duurzaamheidsambities van de HU waar te maken en samen te werken aan duurzaamheid. Medewerkers en studenten worden geactiveerd om een bijdrage te leveren aan de Sustainable Development Goals (SDGs) binnen onderwijs, onderzoek, bedrijfsvoering en/of in hun persoonlijk gedrag. Green Office werkt vanuit de drive van studenten, niet vanuit beleidsthema’s. Het motto is ‘positive energy’ – er wordt uitgegaan van mogelijkheden, niet van moeilijkheden. Green Office geeft onder andere workshops voor docenten en studenten om de SDGs in het onderwijs te verweven, promoot het kiezen van duurzame minoren, organiseert een kledingruil om te consuminderen, bevordert plantaardig eten met Meatless Monday, draagt bij aan duurzame inkoop en organiseert Green Café’s.

Contactpersoon
Saskia Hanssensaskia.hanssen@hu.nl
Website, https://husite.nl/greenoffice

Innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren

De meeste woningen in Nederland zijn relatief nieuw. Doordoor is er weinig nog kennis en ervaring op het gebied van toekomstbestendig renoveren. In het Innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren werken studenten van verschillende opleidingen samen met docenten, onderzoekers en bedrijven aan innovatieve oplossingen. Zo leveren ze een bijdrage aan onder andere de transitie naar circulaire stadswarmte en circulaire toekomstbestendige renovatieconcepten.

Renovatieoplossingen worden momenteel meestal snel en voor de korte termijn uitgewerkt. Vooral mkb-bedrijven missen de benodigde kennis en ontwikkelruimte om hun oplossingen zelf te optimaliseren. Ze hebben behoefte aan kennis en samenwerking. In het innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren van Hogeschool Utrecht kunnen bedrijven hun vragen en uitdagingen op dit gebied neerleggen. Vragen waar geen eenvoudige oplossing voor is en die samenwerking vanuit verschillende vakdisciplines vereisen. Relevante onderzoeksvragen uit het werkveld worden vertaald naar praktijkvoorbeelden die gebruikt worden in het onderwijs en/of gekoppeld aan onderzoek binnen lectoraten. Dit leidt tot innovatieve oplossingen die kansen bieden voor bedrijven en organisaties en bijdragen aan de circulaire stad.

Contactpersoon
Sebastian Fischerbaling, sebastian.fischerbaling@hu.nl
Website, https://www.smartsustainablecities.nl/projecten/919326.aspx?t=Innovatielab+Circulair+Beheer%2c+onderhoud+en+renovatie

Inside Out renovatie Nul op de Meter

Hoe verduurzamen we hoogbouwflats met sociale huurwoningen? Er is voor zonnepanelen onvoldoende plek op het dak, terwijl het energieverbruik juist hoog is door de grote aantallen bewoners. Project Inside Out wil hoogbouwflats uit de jaren 1960 en 1970 renoveren naar energieleverende wooncomplexen. De flatgebouwen krijgen een slimme gevel met multifunctionele bouwdelen die woningen duurzaam verwarmen en ventileren, gecombineerd met energieopwekking door zon en wind.

Uniek aan het Inside Out-renovatiesysteem is dat de installaties aan de buitenzijde van de flat komen. Daar is meer ruimte voor energie-opwekking dan binnen. De bewoners hoeven niet te verhuizen tijdens de werkzaamheden. Studenten van Hogeschool Utrecht hielpen bij het ontwikkelen van de gevelmodules en bij het testen van de geveldelen in de klimaatkamer van het Energie-bouwfysicia lab. Ze hebben onder meer gekeken naar energieprestaties, comfortabel binnenklimaat, akoestiek, luchtdicht bouwen en brandveiligheid van samengestelde modulaire gevels. Het prototype is aangebracht op een bewoond flatgebouw van tien etages aan de Henriëttedreef in Utrecht Overvecht. Zonnepanelen en een windturbine wekken stroom op voor de flat. De energie die over is wordt opgeslagen in de accu’s van deelauto’s. Dit vermindert de piekbelasting op het elektriciteitsnet. De bewoners profiteren op deze wijze van lagere woon- en mobiliteitslasten.

Contactpersoon
Rogier Laterveer, rogier.laterveer@hu.nl
Website, https://www.smartsustainablecities.nl/projecten/919305.aspx?t=Inside+Out

Klimaatmissie Nederland

Aardgasloos wonen en dan ook nog comfortabeler. In Klimaatmissie Nederland werkt Hogeschool Utrecht aan de industrialisatie van renovatieprocessen voor particuliere woningeigenaren. Daardoor kunnen de kosten fors omlaag en kan overlast verminderen. Op die manier zullen meer particuliere woningeigenaren kiezen voor zo’n duurzame renovatie, is de verwachting.

Zeven studententeams van diverse opleidingen werken samen met docenten en onderzoekers aan dit project in het kader van de TKI-Urban Energy programmalijn 0. Ze ontwikkelen geïntegreerde en stillere warmtepompen, onderhoud en beheer via smart sensing, en digitale services voor optimale prestatiegarantie. Door de industrialisatie hoopt men de kosten van een duurzame woningrenovatie omlaag te kunnen brengen van gemiddeld € 70.000 à € 80.000 nu, naar ongeveer € 45.000.

Meer prefab-elementen gebruiken en betere afstemming en samenwerking kunnen ook zorgen voor minder overlast tijdens de renovatie. Stillere en kleinere warmtepompen en koeling kunnen leiden tot minder klachten na afloop. Door particuliere vraag samen te voegen met vraag van huurders kan de markt voldoende groot worden voor innovatie. Hoe de bewoners dit alles ervaren staat daarbij centraal.

Contactpersoon
Wilko Planje, wilko.planje@hu.nl
Website, https://www.hu.nl/onderzoek/microsysteemtechnologie

Minor Smart Sustainable Cities

De razendsnelle verstedelijking – vooral in de ontwikkelingslanden – dwingt tot het vinden van oplossingen voor urgente problemen als verkeersinfarcten, grootschalige sloppenwijken, ernstige luchtvervuiling en waterverontreiniging, toenemende armoede, onveiligheid en geweld. Hoe maken we steden duurzamer, gezonder, toleranter en inclusiever?

In de minor Smart Sustainable Cities leren studenten in een internationale en multidisciplinaire groep slimme, creatieve en duurzame oplossingen te ontwerpen voor de steden van de toekomst. Hoe lossen we stedelijke problemen op met betrekking tot energie, mobiliteit en afval in de stad? Hoe zorgen we ervoor dat nieuwe innovatieve bedrijven voldoende werkgelegenheid bieden? Hoe zorgen we voor inclusiviteit, participatie en tolerantie? Al deze onderwerpen komen aan bod tijdens de minor Smart Sustainable Cities.

De internationale minor Smart Sustainable Cities wordt sinds 2016 jaarlijks aangeboden bij Hogeschool Utrecht. De minor is ontwikkeld in het CARPE/ERASMUS+ project ESSENCE (European Sustainable Solutions for Existing and New City Environments) in samenwerking met de gemeenten Utrecht, Turku (Finland) en Alcoy (Spanje) en de universiteiten van València (UPV), Turku (TUAS), Hamburg (HAW) en Manchester (MMU).

Contactpersoon
Martijn Rietbergen, martijn.rietbergen@hu.nl
Website, https://www.internationalhu.com/exchange-programmes/smart-sustainable-cities

Repurpose – circulair slopen en bouwen

Hergebruik van bouwmaterialen in de bouwsector zou doodgewoon moeten zijn, vindt Repurpose. Dit bedrijf ondersteunt vastgoedbedrijven, woningcorporaties en ontwikkelaars in circulair bouwen met nog goede bouwmaterialen die vrijkomen uit andere projecten. Dit doet Repurpose door een kansenscan te maken, de gekozen materialen te zoeken en te helpen om de materialen te verwerken in de ontwerp- en bouwprocessen. Bestaande materialen vormen zo de bouwstenen voor nieuw en onderscheidend vastgoed.

De bouwmaterialen zijn afkomstig van onder andere sloopprojecten, handelaren en producenten. Hergebruik moet haalbaar zijn voor elk projectbudget. Daarom berekent Repurpose bij elk geselecteerd materiaal wat het gebruik bespaart of meer kost ten opzichte van nieuw materiaal. Partijen met eigen vastgoed kunnen met Repurpose bouwmaterialen hergebruiken uit eigen projecten in nieuwe projecten. De eigenaar van Repurpose is een oud-student Bouwkunde van Hogeschool Utrecht.

Contactpersoon
Bas Slager, bas@repurpose.nl

Riforest – permacultuur Rifgebergte

Arme boerengezinnen in het Rifgebergte in Noord-Marokko worden door Riforest ondersteund bij het ecologisch en economisch herstel van hun landbouwgronden. Onder meer door fruitbomen te planten en principes uit de permacultuur toe te passen. Door vergroening kunnen fruitteelt en landbouw er voldoende inkomsten opleveren voor een waardig bestaan. Op die manier vervalt de noodzaak voor vertrek naar de steden of het buitenland.

Samen met lokale bewoners werkt Stichting Riforest in het Rifgebergte aan de ontwikkeling van groene kernen. Op basis van principes uit de permacultuur geeft men ook training en advies. Permacultuur is een ontwerpwetenschap voor de bouw van menselijke leefomgevingen op ecologisch duurzame en economisch stabiele wijze. Complexe ecosystemen in de natuur dienen hierbij als voorbeeld. Doelen zijn bijvoorbeeld voedselvoorziening, verbeterde waterhuishouding, productie van brandstof, bouwmateriaal, herstel van door de mens beschadigde landschappen en het creëren van een weerbare omgeving die onder andere beschermt tegen natuurgeweld.

Riforest is opgericht door een oud-student Communicatiesystemen van Hogeschool Utrecht. Het Rifgebergte is het land van de voorouders van de oprichters. De stichting neemt deel aan het EU-programma Frame, Voice and Report, dat erop gericht is de duurzame ontwikkelingsdoelen onder de aandacht te brengen van Europese burgers.

Contactpersoon
Aziz Kaouass, a.kaouass@riforest.nl
Website, https://www.riforest.nl