Design for Health

Wil je handige technologische, innovatieve producten helpen ontwikkelen die het werk van zorgverleners veiliger, sneller en/of comfortabeler maken? Lijkt het je leuk om dit te doen in een multidisciplinair team van studenten engineering en zorg? Je bedenkt, ontwerpt en bouwt voor een echte opdrachtgever slimme en bruikbare innovatieve producten om problemen in de praktijk van de gezondheidszorg op te lossen.

De minor Design for Health (D4H) is bedoeld voor voltijdstudenten van binnen en buiten de HU met een achtergrond in engineering, ontwerp, communicatie-, media- en informatietechnologie en technische bedrijfskunde; en studenten met een achtergrond in gezondheidszorg (verpleegkunde, fysiotherapie, medische hulpverlening en overig paramedisch). We verwachten dat je fulltime werkt aan de projecten. Dat is dus een normale werkweek van vijf dagen met een inzet van 36-40 uur, voor de 20 weken die hiervoor staan.

Ingangseisen

Je moet een propedeusediploma hebben voor een van de volgende opleidingen: Werktuigbouwkunde, Verpleegkunde, Industriële productontwikkeling, Technische bedrijfskunde, Electrical Engineering, Fysiotherapie, Communicatie- en Media Design, ICT, Ergotherapie, Built Environment, Medische Hulpverlening, Management in de Zorg, Product Design of vergelijkbare studies. Mocht je een andere opleidingsachtergrond hebben, overleg dan met de minorcoördinator. Je moet fulltime beschikbaar zijn voor deze minor.

Inhoud

Je werkt in de vorm van een ontwerpbureau vanuit Hogeschool Utrecht (HU) in multidisciplinaire teams. Jouw projecten komen van opdrachtgevers uit de zorg en/of het bedrijfsleven. We werken onder andere samen met het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU). Jouw projecten zijn dus gebaseerd op echt bestaande problemen waarvoor een innovatieve oplossing gezocht wordt. Handige innovatieve producten kunnen het werk van zorgverleners veiliger, sneller en/of comfortabeler maken. Zo wordt het verrijden van ziekenhuisbedden lichter met rijondersteuning (minder fysieke belasting voor de verpleegkundige), scoliose-braces voor scoliosepatiënten kunnen comfortabeler als we met sensoren de druk op het lichaam registreren, en een kunststof klem kan infusie- en andere lijnen bij een patiënt ontkluwen.

Je onderzoekt in de zorgpraktijk wat de behoeftes zijn, via observaties en interviews met gebruikers zoals zorgverleners en patiënten. Door (markt)onderzoek bepaal je waar de kansen zijn voor een technische innovatie. Voor het benodigde extra inzicht zoek je in de literatuur of benadert experts. Je ideeën toets je aan het begin van de opdracht en tijdens het project regelmatig bij de eindgebruikers en andere stakeholders. Je doet dit door middel van snelle schetsen en modellen. Zo kom je in meerdere iteraties (verbeterslagen) tot een optimaal eindresultaat dat praktisch en financieel haalbaar is. Docenten van de HU en ontwerpers van de betrokken partners ondersteunen je met theoretische en praktische kennis die aansluit op jouw vooropleiding. Het gaat om kennis op het gebied van productontwikkeling voor de zorgpraktijk, design thinking, medische regelgeving en rapid prototyping.

Leerdoelen

Je leert om in multidisciplinaire teams te werken aan de ontwikkeling van nieuwe technologische oplossingen voor de zorg. Je kunt gebruikmaken van de aangeleverde methode en tools voor productontwerp (gebaseerd op design thinking) om onderzoek te doen naar de behoeften van gebruikers, en je kunt daarmee een financieel haalbaar en realiseerbaar ontwerp maken. De nieuwe technologische oplossing sluit zoveel mogelijk aan op de wensen en behoeften van de gebruikers en je hebt de diverse stakeholders nauw betrokken in het gehele proces.

Cursussen

We beginnen in de eerste week met een bootcamp waarin we (studenten en docenten) elkaar beter leren kennen, de projectgroepen samenstellen en met elkaar design thinking, (medisch) productontwerp en de wereld van de zorg gaan ontdekken. In deze week wordt een basis gelegd voor de multidisciplinaire samenwerking in de projecten. Je voert twee projecten naast elkaar uit, dus je zit in twee verschillende projectgroepen: een maandag-dinsdag-project en een donderdag-vrijdag-project. Dit zijn dus de dagen dat je aan deze projecten werkt. Per project krijg je een tutor toegewezen die jullie begeleidt. Elke woensdag zijn er bijeenkomsten met terugkoppeling en of (gast)colleges en workshops.

De minor heeft twee cursusdelen: de cursus Toegepast onderzoek (deadline periode A: week 10) en de cursus Projecten (deadline periode B: week 9).

A Cursus Toegepast onderzoek/Applied Research
Je zet een onderzoek of experiment (mede) op en voert dit uit in het kader van het ontwerptraject. Je schrijft er een onderzoeksartikel over, zodat je je kennis effectief kunt overdragen aan peers (studenten), opdrachtgever en andere stakeholders. Om een innovatief product of systeem voor de gezondheidszorg te kunnen ontwikkelen is nieuwe kennis nodig over de gebruikers, hun werkwijze en de context van gebruik en toepassing. Daarvoor zijn meerdere (deel)onderzoeken nodig. Denk bijvoorbeeld aan het observeren van handelingen van verpleegkundigen tijdens het uitvoeren van hun zorgtaak, het testen van eerste prototypes en het uitvoeren van een experiment om de drukkracht van een specifieke handeling te meten. Voor een eerder project in portietoediening van sondevoeding hebben studenten een testopstelling gemaakt om te meten hoeveel drukkracht de verpleegkundige uitoefent op de spuit met voeding. Het nieuw te ontwikkelen product moest minder drukkracht gaan kosten voor die verpleegkundige. Voor het onderzoek bekijk je wat er al bekend is in de (vak)literatuur over de onderzoeksvraag of de methode.

Op basis van de opdracht van de opdrachtgever ga je met je projectteam na welke informatie nodig is om het product te kunnen ontwerpen. Je stelt hiervoor de onderzoeksvragen op en voert het onderzoek met elkaar uit. Je schrijft op persoonlijke titel een gestructureerd onderzoeksartikel over één van de onderzoeken in één van de twee projecten waar je aan werkt. Hieronder geven we wat voorbeelden van onderwerpen:

  • Observaties: je wilt weten hoe verpleegkundigen werken om te bepalen welk product ontworpen kan worden; je wilt weten hoe iemand een transfer van een rolstoel naar een hand-aangedreven waterfiets maakt voor beter ontwerp van de instap en zitting hiervan; je observeert tijdens een operatie waarbij een deel van een nier verwijderd wordt door een chirurg, om de eisen te kunnen bepalen waaraan je operatietangetje moet voldoen.
  • Experimenten: je test de drukkrachten die verpleegkundigen moeten uitoefenen voor een bepaalde handeling of resultaat, zoals de spuit voor sondevoeding; je gebruikt een nier van een varken om hands-on manieren te zoeken (oplossingsrichtingen) om deze deels af te klemmen voor ontwikkeling van een nieuwe operatietang.
  • Sessies: je houdt een sessie met verpleegkundigen of andere gebruikers om de praktijkproblemen met betrekking tot registratielast te inventariseren en bespreken, met als doel een nieuw hulpmiddel voor sneller werken.
  • Toetsen modellen: je presenteert meerdere oplossingsrichtingen aan meerdere gebruikers voor het gegeven probleem en verwerkt de input voor een nieuwe versie.

Naast de uitgebreide onderzoeken doe je ook kleinere onderzoeken, zoals literatuuronderzoek, marktonderzoek, technologieonderzoek en normenonderzoek – dit heet ‘desk research’. Deze onderzoeken zijn meestal te klein voor een apart onderzoeksartikel, dus verwerk je de resultaten kort in je ontwerpdossier.

B Cursus Projecten
Je zet twee projecten (mede) op en voert ze uit. Aan het eind van de trajecten draag je ze effectief over aan de opdrachtgevers en andere stakeholders. Voor beide projecten maak je gebruik van een ontwerpdossier. Je werkt in totaal 20 weken in multidisciplinaire teams van ongeveer vijf studenten aan de opdrachten van de opdrachtgevers. Voor de twee projecten heb je dus twee verschillende onderwerpen, twee verschillende teams en mogelijk ook twee werklocaties. Je krijgt per project een docent (tutor) aangewezen. Die begeleidt na een intensievere start om de week het project en het projectteam.

Alle projecten komen van een opdrachtgever met een vraag uit de zorgpraktijk. In de eerste weken oriënteer je je op het probleem en het onderzoek (zie andere cursusdeel). Dit staat niet los van het projectdeel, want de onderzoeken die jij en je groepsgenoten hebben verricht, heb je nodig om je innovatieve oplossing (verder) te ontwikkelen, bouwen en testen. Je gaat daadwerkelijk ideeën schetsen en uitwerken, modelletjes bouwen – van papier of op de computer in 3D ontwerpen en printen en dergelijke. Vervolgens test je die ideeën en modellen bij bijvoorbeeld gebruikers. De input verwerk je weer in nieuwe versies. Daarnaast denk je na over je businesscase: welke kosten en opbrengsten verwacht je van jouw innovatieve oplossing, financieel en maatschappelijk? Tijdens het project bouw je een ontwerpdossier op en houdt dit goed bij, om zo je gemaakte keuzes en het eindresultaat van het prototype te onderbouwen en verantwoorden. In week 20 presenteer je je innovatieve oplossing (een model of prototype) aan de opdrachtgevers en andere betrokkenen.

Toetsing

A: Ter afsluiting van de cursus Toegepast onderzoek/Applied Research schrijf je een gestructureerd onderzoeksartikel, hierboven kun je lezen wat we hieronder verstaan.

B: Het project toetsen we aan de hand van een ontwerpdossier dat je oplevert en een eindpresentatie voor de opdrachtgevers en andere betrokkenen. Je ontwerpdossier (digitale folder) bevat een overzichtsdocument waarin je jouw aanpak, keuzes en resultaten beschrijft. Daarnaast bevat je ontwerpdossier meerdere documenten met onderzoeken (uitgebreide versies in periode A, onderzoekartikelen), factsheets, schetsen op papier of digitaal, foto’s en plaatjes, de gebruikte tools en instrumenten, etcetera. Doel is om het ontwerpproces en de resultaten goed te documenteren, zodat je een volgend projectteam en de opdrachtgever(s) kunt informeren.

Literatuur

Verplicht lesmateriaal is het boek Ontwerpen voor Zorg en Welzijn van J. van ’t Veer, E. Wouters, M. Veeger & R. van der Lugt (2020). In dit boek wordt gewerkt aan de hand van het Double Diamond-model voor productontwerp. Dit boek biedt specifieke tools om gebruikers en andere stakeholders actief te analyseren en betrekken. De minor volgt de fases voor productontwerp die in het boek beschreven zijn.

Rooster

Maandag en dinsdag: project 1.
Woensdag: werkcolleges (presentaties of inhoudelijk college).
Donderdag en vrijdag: project 2.

Extra kosten

Ongeveer 50 euro voor 2 projecten.

Switch to English English