Inspanningsfysiologie in de praktijk

Op het sportveld, in de fysiotherapeutische praktijk, in het ziekenhuis en een revalidatiecentrum

Ben jij geïnteresseerd in trainingsleer en inspanningsfysiologie? Wil je leren hoe je deze kennis en skills toepast bij (top)sporters én mensen met specifieke pathologie (zoals hart, long of oncologie) in de praktijk? Dan past deze minor bij jou!

Wij hebben ontzettend veel zin om je te verwelkomen binnen onze minor!
Deze minor is perfect voor jou als je je wilt ontwikkelen in het testen, analyseren en coachen van sporters en cliënten.
Of je nu uitkijkt naar het werken met (top)sporters of een rol wilt spelen in medische revalidatie, met deze minor leg je een sterke basis voor jouw toekomst als fysiotherapeut in welke setting dan ook.

Toelating

Deze minor kun je volgen als je staat ingeschreven voor de opleiding fysiotherapie of oefentherapie. Je kunt de minor ook volgen als deeltijd student, echter is het rooster wisselend per week en heb je flexibiliteit in je agenda nodig om het onderwijs goed te kunnen volgen.

Er wordt een basiskennis verwacht die je in de bachelor hebt gehad over pathofysiologie, trainingsleer en inspanningsfysiologie, het fysiotherapeutisch / oefentherapeutisch onderzoek en de behandeling van cardiovasculaire en neuromusculaire fitheid.

De examencommissie van je opleiding stelt van tevoren vast welke HU-minoren geen hbo-niveau en/of een onacceptabele overlap hebben met het verplichte curriculum van je opleiding. Check op de pagina Niet toegestane minoren onder jouw instituut of er minoren zijn die je niet mag volgen. 

Inhoud

Je leert in deze minor over de theorie en praktijk van inspanningsfysiologie. Hierdoor kun je een gezonde sportende cliënt, of een cliënt met specifieke pathologie (hart, long of oncologie) beter begeleiden als fysiotherapeut. Tijdens de minor duik je in de wereld van diagnostiek, training, prestatie en herstel. Waar je ook gaat werken, in een eerstelijns praktijk, bij een sportclub, in een revalidatiesetting of in het ziekenhuis, de kennis en vaardigheden die je opdoet kun je in elke fysiotherapeutische setting toepassen.

Tijdens de praktijkgerichte vaardigheidslessen, werkcolleges en case based learning lessen waar met praktijkgerichte casuïstiek gewerkt wordt, leer je met échte voorbeelden wetenschappelijke kennis direct naar de praktijk te vertalen. Hieronder staan een paar voorbeelden van lesonderwerpen.

Diagnostiek (blok 1)

• Een live VO2-max test met gasanalyse en interpreteren van de uitkomsten
• Het maken van een doeltaak analyse bij verschillende sporten met behulp van verschillende modellen
• Performance testen om spiervermogen te meten en training te evalueren
• Het analyseren en interpreteren van een hardlooppatroon op techniek en loopefficiëntie
• Het interpreteren van een rust ECG (hartfilmpje)
• Klinische les in het UMC Utrecht met een hartpatiënt
• Sportmedisch onderzoek na kankerbehandeling

Interventie (blok 2)

• Het ontwerpen van een periodiseringsplan a.h.v. verschillende theorieën bij sporters en cliënten met pathologie
• Je leert hoe je training en herstel optimaal afstemt op verschillende doelgroepen
• Plyometrie training en complex vs. contrast training
• Trainen met longcliënten
• High intensity vs. High volume training bij hartpatiënten.
• Invloed van fysieke activiteit op kanker
• Inspanningsimmunologie

Wetenschap in de praktijk
Deze minor bestaat ook uit een wetenschappelijk deel. Tijdens het wetenschappelijke deel voer je met een groepje medestudenten een praktijkonderzoek uit over een inspanningsfysiologisch onderwerp. Je leert daarbij data te verzamelen, analyseren, interpreteren en presenteren. Je hoeft het onderzoek niet op te zetten, dat hebben wij al voor je gedaan. Een deel van deze projecten vindt plaats in samenwerking met Sportcampus Traiectum. (Traiectum | Multi-Sportcampus Traiectum innovation & crafts – Traiectum)
Twee voorbeelden van projecten zijn:

• Het uitvoeren en interpreteren van krachttesten bij de jeugd én dames van FC Utrecht
• Het evalueren van sprongvariabelen bij Dames 1 van Volleybal vereniging Utrecht

Met deze projecten doe je gerichte praktijkervaring op in een geweldige sportsetting. Het project dat je doet zou ook al een mooie basis kunnen zijn voor je afstudeeronderzoek.

Jouw toekomst
Als fysiotherapeut wordt het steeds belangrijker om cliënten op een effectieve en individuele manier te kunnen trainen. Training is één van de meest waardevolle interventies binnen de fysiotherapie: wetenschappelijk onderzoek laat zien dat training bij uiteenlopende patiëntgroepen zeer effectief is. In deze minor ontwikkel je zowel nieuwe kennis als praktische skills om training optimaal af te stemmen op de persoon die voor je staat.
Het volgen van deze minor is bovendien een uitstekende voorbereiding op verschillende masteropleidingen, zoals Sportfysiotherapie en Cardiovasculaire en Respiratoire Fysiotherapie. Tevens vergroot je je kansen om later aan te sluiten bij specialistische netwerken, bijvoorbeeld op het gebied van COPD of oncologische revalidatie, waar de rol van training dankzij nieuwe inzichten ook steeds belangrijker wordt.
Daarnaast geeft deze minor je CV een duidelijke specialisatie mee die past bij vrijwel elke toekomstige werkplek binnen de fysiotherapie.

Leerdoelen

• Het inventariseren en analyseren van inspanningsgerelateerde zorgvraag bij een sporter, waarbij onderzoek wordt gedaan naar de limiterende factoren tijdens de sport specifieke inspanning, om zo te komen tot de fysiotherapeutische diagnose.
• Het inventariseren en analyseren van een inspanningsgerelateerde zorgvraag, waarbij een onderzoeksplan wordt opgesteld naar de limiterende factoren tijdens inspanning van een cliënt met hart, long of oncologische pathologie, om zo te komen tot de fysiotherapeutische diagnose.
• Het vanuit een inspanningsgerelateerde zorgvraag behandelen van een sporter, rekening houdend met de context.
• Het vanuit een inspanningsgerelateerde zorgvraag opstellen van een behandelplan voor een cliënt met hart, long of oncologische pathologie, rekening houdend met de context.

Cursussen

De minor bestaat uit twee modules: een module ‘Inspanningsfysiologie in de praktijk’ en een module ‘Innovatie in de zorg’ (het wetenschapsproject).

In de module Inspanningsfysiologie in de praktijk ben je in blok A (of C) bezig met het diagnostische proces rondom inspanningsvragen van sporters en cliënten met hart, long of oncologische pathologie. In blok B (of D) staat de behandeling bij sporters en cliënten met hart, long of oncologische pathologie centraal.

Toetsing

De minor bestaat uit 30EC, die als volgt zijn verdeeld over de verschillende toetsen:

• Kennistoets 5 EC
• Beroepsproduct 10 EC
• Criterium Gericht Interview 5 EC
• Portfolio assessment 5EC
• Presentatie project 5EC

Niveau van toetsing: Dreyfus niveau 2-3

Literatuur

Tijdens de minor maken we gebruik van verschillende boeken en artikelen. Wetenschappelijke artikelen zullen geplaatst worden bij de betreffende lessen. Over het algemeen wordt gebruik gemaakt van onder andere de volgende boeken: 

• Poel, G. M. van der, Jongert, M. W. A., Morree, J. J. de (2019), Inspanningsfysiologie, oefentherapie en training (3e druk), Houten: Bohn Stafleu van Loghum. 
• Takken, T. (2017), Inspanningstests (4e druk), Houten: Bohn Stafleu van Loghum. 
• Burgt, M. van der, Burgerhout, W., Alessie, J., Houwink, A. (2017), Fysiologie: leerboek voor paramedische opleidingen (8e druk), Houten: Bohn Stafleu van Loghum. 
• Wilmore, J.H., Costill, D.L., Kenney W.L., van der Poel G.M. (2016), Inspannings- en sportfysiologie, Houten, Nederland, Bohn Stafleu van Loghum. 

Rooster

De minor wordt gegeven in het eerste en tweede semester van het studiejaar. Dit betekent dat je de minor kunt volgen in de periode A en B of in de periode C en D. Je hebt tussen de 12-16 uur contacturen per week. De contacturen bestaan uit werkcolleges, vaardigheidslessen, case based learning lessen en responsie lessen waarbij je veel praktisch en actief bezig zal zijn. Het uiteindelijke rooster komt 14 dagen voor de start van de minor online.

Alle docenten zijn expert op het gebied van sport, hart-, long- of oncologische pathologie en hebben allen ruime praktijkervaring. Omdat elke les gegeven wordt door een gespecialiseerde docent, kunnen we geen rooster bieden dat elke week hetzelfde is. Daarom kunnen we ook geen vaste onderwijsdagen plannen. Als je deeltijd student bent, heb je flexibiliteit nodig om goed aan te kunnen sluiten bij deze minor. Hou hier rekening mee als je een minor kiest.

De les- en toetsroosters worden, met uitzondering van de eerste onderwijsperiode van het studiejaar (start september), altijd vier weken voor de start van iedere onderwijsperiode op Mijn Rooster geplaatst. Het rooster voor de eerste onderwijsperiode van het studiejaar is drie weken voor de start vindbaar op de site. Op Mijn Rooster is altijd het meest actuele rooster zichtbaar. 
 
Op de HU mag voltijdonderwijs geroosterd worden tussen 08.30 en 19.00 uur.

Extra kosten

Geen.

”Deze cursus vormt een uitstekende voorbereiding op je volgende stage of op het werken in de praktijk. Je leert niet alleen specifieke testen uitvoeren, maar ook hoe je deze effectief toepast en waar je op moet letten. Daarnaast krijg je inzicht in het achterhalen van oorzaken bij sport-specifieke hulpvragen en ontdek je hoe je oefeningen kunt aanpassen om ze uitdagender of juist toegankelijker te maken.

Wat deze cursus zo waardevol maakt, is de combinatie van theorie en praktijk. We doken niet alleen in de achterliggende kennis, maar brachten alles direct in de praktijk. Zo hebben we tijdens de lessen verschillende trainingsvormen op elkaar toegepast en zelfs een CPET-test afgenomen bij een medestudent, waarna we gezamenlijk de resultaten analyseerden.

Naast de sportgerichte onderdelen biedt de cursus ook verdiepende kennis over veelvoorkomende pathologieën die je in de praktijk tegenkomt, inclusief hoe je deze cliënten optimaal kunt begeleiden. De docenten zorgen er bovendien voor dat er echte patiënten naar de les komen, zodat je vragen kunt stellen en kunt zien hoe een behandeling er in werkelijkheid uitziet. Kortom: een fantastische opstap naar jouw volgende praktijkervaring!

Bovendien maak je kennis met de onderzoekende kant van fysiotherapie. Je krijgt de kans om samen te werken met externe partners en sport-specifieke testen af te nemen en te beoordelen. Dit biedt niet alleen verdieping in je kennis, maar ook waardevolle ervaring in het combineren van praktijk en onderzoek. Zo hebben wij met ons groepje een onderzoek uitgevoerd waarbij we een VO₂max-testprotocol ontwikkelden voor de roei-ergometer en dit mochten uitvoeren bij jeugdroeiers van het Nederlands team – een unieke en leerzame ervaring!”

Nijs, student Fysiotherapie Hogeschool Utrecht, 25 jaar

“Deze minor is een mooie aanvulling op mijn opleiding, omdat ik me wil specialiseren in sport. In de opleiding Fysiotherapie komt sport wel globaal aan de orde, maar deze minor biedt verdieping. Als je meer wilt weten over pathologie is dit echt een aanrader. Tegenwoordig willen veel mensen met ziekten gaan sporten, bijvoorbeeld longpatiënten die willen hardlopen. Ze worden vaak begeleid door een fysiotherapeut. 

De minor was minder theoretisch dan ik dacht, we gingen ook met toepassingen aan de gang. Ik vond het vooral heel interessant om een bijdrage te leveren aan het langlopend onderzoek van deze minor. We deden ons onderzoek met een groepje en mochten zelf kiezen uit een aantal onderzoeksvragen. Het is wel raadzaam om een achtergrond in gezondheidsstudies te hebben, anders is het niet goed te volgen heb ik gemerkt aan andere studenten.” 

Jet, student Fysiotherapie Hogeschool Utrecht, 27 jaar