Nieuws en verslagen
Verslagen afgesloten conferenties en studiedagen

Verslagen afgesloten conferenties en studiedagen

Van beschermd wonen naar beschermd thuis; wonen en meedoen in de wijk - 6 november 2020

Voor een geslaagde overgang van beschermd wonen naar beschermd thuis zijn een gastvrije wijk én goede ambulante begeleiding nodig. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen gemeenten, het Rijk, maatschappelijke organisaties, woningcorporaties én inwoners zelf.
Hoe kunnen we er samen voor zorgen dat mensen optimaal kunnen wonen en meedoen in de wijk?

In een online inspiratiebijeenkomst op 6 november jl. gingen we nader in op het vraagstuk van wonen en meedoen in de wijk voor iedereen. Rina Beers (Vereniging Valente, voorheen Federatie Opvang en RIBW Alliantie) en Hans Kroon (Programmahoofd Zorg & Participatie Trimbos Instituut en hoogleraar Ambulantisering/Community Mental Health aan Tilburg University) gaven ons een inkijkje in de stand van het land, weerbarstige knelpunten, succesvolle oplossingsrichtingen en onorthodoxe aanpakken.

Trista Hanssens (ervaringsdeskundige ggz én hulpverlener bij Kwintes) en Joke van der Meulen (familie-ervaringsdeskundig adviseur en expert personen met verward gedrag) reflecteerden vervolgens vanuit het perspectief van ervaringsdeskundigheid op de transformatie naar een beschermd thuis.

Hieronder vindt u een kort verslag van de bijeenkomst, een aantal interessante links en het webinar voor als u of een collega het terug wilt kijken.

Rapporten Ombudsman:
2018: Onderzoek naar knelpunten bij de toegang tot zorg
2020: Geen woorden maar daden nodig bij toegang tot zorg

Factsheet EPA Vektis: Aantal mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen per gemeente

Goed voorbeeld onafhankelijke cliëntondersteuning Kernkracht Gouda
Goed voorbeeld onafhankelijke cliëntondersteuning Basisberaad Rotterdam

Bijlagen

Geweld in gezinnen. Persoonlijke waarden en professionele kracht: jouw kijk op daders en slachtoffers - 13 oktober 2020

In 2016 begonnen we een jaarlijkse conferentiereeks onder de titel Geweld in Gezinnen, om professionals handvatten te bieden te handelen in de verschillende fasen die we kunnen onderscheiden. Tot nu toe stonden we stil bij de thema’s ‘signaleren en melden’, ‘gemeld….en nu?’, ‘stoppen van geweld’ en ‘traumaverwerking en herstel’.

In het online webinar ging het in dit lustrumjaar over ‘persoonlijke waarden en professionele kracht’.
Welke normen en waarden beïnvloeden jou als professional en hoe ga je daarmee om?
Hoe kijk je naar ‘plegers’ en ‘slachtoffers’ en welk effect heeft dat op jou als professional?

Danny Tenic, manager bij Veilig Thuis, vertelde in zijn presentatie over de ontwikkelingen bij Veilig Thuis, waaronder de impact van corona op het volume van ingekomen meldingen en adviezen en de eerste ervaringen met de chatfunctie die tijdens de coronacrisis beschikbaar is gekomen.

Mirjam Bakker, directeur en opleider van Leren over Leven – Opleidingsinstituut voor Contextuele Studies, gaf vervolgens een lezing over de termen pleger/slachtoffer en hoe deze jou in je houding en handelen kunnen beïnvloeden. De ene pleger is de andere niet, zo is ook elk slachtoffer anders; de mate waarin we er voor hen kunnen zijn en we ze open en respectvol tegemoet treden, heeft alles te maken met onze eigen biografie met geweld, met onze eigen waarden en normen, het nest waaruit we zelf komen en de heilige huisjes die we daar hebben meegekregen. Mirjam Bakker stond stil bij meerzijdige partijdigheid en wat er voor nodig is om vanuit deze basisattitude te kunnen werken.

Tot slot presenteerden we de verhalenbundel ‘Durf te weten’ met verhalen van professionals uit diverse beroepsgroepen. Verhalen over mensen die hen zijn bijgebleven en die hun kijk op huiselijk geweld en op hun vak hebben veranderd. Het is een inkijkje in de praktijken van deze verschillende professionals. We lezen over hun twijfels en dilemma’s, hun verantwoordelijkheidsgevoel en hun onvermogen, hun bevlogenheid en hun inzet om het geweld te stoppen. Over wat ze leerden van de mensen met wie ze werkten en hoe dat tot uiting komt in hun professioneel handelen. Verhalen voor professionals en voor iedereen die hart heeft voor veiligheid in de thuissituatie.

Wil je het boek bestellen? Dat kan hier.

Lees hier een interview in het AD met de auteurs van het boek.

De powerpoint en het webinar kan je hieronder respectievelijk downloaden en terugkijken.

Bijlagen

Grote zorgen, grote kansen in het sociaal domein - 10 juli 2020

Wilt u ook weten waarom investeren in de Sociale Basis juist nu nodig is? Hoe we dure zorgkosten kunnen reduceren? In juli jl, namen ruim 300 mensen deel aan het symposium “Grote zorgen, grote kansen in het sociaal domein”. Gemist? Lees verder voor een korte impressie met de beste quotes. Meer zien? We hebben een samenvattende film gemaakt van 20 minuten. 

De Sociale Basis: het lijkt zo eenvoudig. Achter de transformatie binnen de (Jeugd) zorg zat een duidelijke filosofie: We gaan de instroom naar de duurdere zorg laten krimpen door de Sociale basis te versterken. Preventie als sleutel om het aantal hulpvragen af te laten nemen. Zelfs zonder al te veel kennis van zaken is het een redenering die goed te volgen is.

In de werkelijkheid gebeurde er wat anders: de vraag nam toe, er kwam marktwerking, de inkoop van (jeugd) zorg werd versplinterd. Getransformeerd werd er wel, maar dan van residentieel naar ambulant. Ambulant werkers van vele organisaties die hele regio’s bedienen, zonder binding met de sociale basis in de wijken.
De Sociale Basis schoot hier dus niet veel mee op. De vraag groeide, maar de middelen en mogelijkheden niet. Sterker nog, Welzijn en andere onderdelen van het Sociaal Werk kregen in veel gemeentes te maken met bezuinigingen.

Het kan anders en het moet ook anders. De dienstverlening aan de klanten lijdt onder het pas in een later stadium aanbieden van passende ondersteuning. Er komen vaak complexe en langdurige trajecten bij kijken, die niet nodig waren geweest als er eerder passend aanbod was geweest.

Hierover ging het mini-symposium “Grote zorgen, grote kansen in het sociaal domein” dat via streaming te volgen was. Een gesprek tussen 4 experts met deelnemers digitaal aansloten. Een gefilmde impressie van de beste quotes van de 4 sprekers: Thijs van Mierlo, Hartger Wassink, Carine Thesingh en Hans van Ewijk.

In bijna alle gemeentes wordt gewerkt aan de begroting voor volgend jaar en daarom kunt u juist nu nog even gebruik maken van de input van de kenners uit onze maatschappij. Voor u hebben we daarom een 20 minuten samenvattend filmpje van het symposium gemaakt.

Wij gaan voor een sterkere sociale basis! Gaat u mee?

Werkconferentie 'Impact van verhalen: het vertalen van verhalen naar beleid' - 2 maart 2020

Hoe neem je ervaringen van bewoners, cliënten en burgers mee als input bij het maken van nieuw beleid?

Over deze vraag ging een groot aantal beleidsmakers, sociaal professionals, ervaringsdeskundigen, onderzoekers en specialisten van storytelling in gesprek tijdens de eerste werkconferentie van het Kennisnetwerk Narratief Verantwoorden op 2 maart.

Sandra Geelhoed, onderzoeker bij het Kenniscentrum Sociale Innovatie van Hogeschool Utrecht en dagvoorzitter, verbond het thema van deze middag met het werk van de Franse historicus en filosoof Pierre Rosanvallon over ‘de onvoltooide democratie’. Rosanvallon begon drie jaar geleden met het verzamelen en publiceren van ervaringsverhalen om zo een ‘parlement van onzichtbaren’ te creëren. Burgers, die zich niet gehoord voelen, geeft hij op die manier weer een stem. Met een toegenomen vertrouwen in de politiek als resultaat.

Merlijn van Hulst van de Universiteit Tilburg ging vervolgens in op de werking van verhalen en deelde zijn inzichten als onderzoeker naar de verhalen in het gemeentehuis en bij de politie. Verhalen van burgers worden steeds belangrijker bij het ontwikkelen van beleid. Dat vraagt van ambtenaren een andere werkhouding en vaardigheden.

Esther Sarphatie, Universiteit van Amsterdam, deed verslag over het werk van het Kernteam van het Kennisnetwerk in 2019. De kerngroep volgde een aantal gemeenten waar het narratieve waardegerichte werken werd ingezet.  Zowel werkzame elementen als ook obstakels voor het werken met verhalen in de gemeentelijke context, kwamen naar voren. Van deze bevindingen is een korte handreiking gemaakt (zie download).

In het tweede gedeelte van de bijeenkomst werd met behulp van vier vragen in kaart gebracht hoe de werking van verhalen het ontwerpen, ontwikkelen, vormgeven, besluiten en evalueren van beleid kan ondersteunen. Wat werkt en wat niet. Deze gesprekstafels vormen input voor het verder aanscherpen van de handreiking en het vormgeven van onderzoek.

Ter afsluiting vertelde Suzanne Tesselaar, Stories of Change en HU, hoe het werken met verhalen tot verandering leidt. Verhalen zijn narratieve interventies. Als mensen verhalen delen over hun werk, over een gebeurtenis zoals bijvoorbeeld nu het Coronavirus, geeft dat inzicht in en betekenis aan de verschillende perspectieven en facetten van een probleem en de aanpak die nodig is. Op basis van alle gedeelde persoonlijke verhalen, wordt dan samen een gemeenschappelijk verhaal gemaakt. Hieruit wordt duidelijk welke rol alle betrokken personen spelen en hoe ieder bij kan dragen aan de oplossing van een vraagstuk vanuit zijn of haar eigen rol en perspectief.

Het Kennisnetwerk Narratief Verantwoorden is onderdeel van de Werkplaatsen Sociaal Domein en wordt gecoördineerd door de samenwerking van verschillende kennisinstellingen waaronder UvA, HU, HAN, Movisie. Het secretariaat en de projectleiding liggen op dit moment bij het kennisplatform Utrecht Sociaal, één van de Werkplaatsen Sociaal Domein (kUS).
Voor vragen Dr. Sandra Geelhoed, kUS-KSI, sandra.geelhoed@hu.nl

Download hieronder de handreiking en powerpoints van deze bijeenkomst.

 

Bijlagen

Interactief college Psychische gezondheid en preventie - 22 november 2019

Op 22 november hield Ard Sprinkhuizen, senior onderzoeker bij het lectoraat GGZ en Samenleving van Hogeschool Windesheim en tevens senior onderzoeker bij het Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht, een interactief college over psychische gezondheid en preventie.

Met de focus op eigen regie van burgers in een samenleving die hogere eisen stelt aan participatie en zelfmanagement, wordt er op mensen met een psychische aandoening met complexe problematiek een stevig appel gedaan. Hiervoor is een sterke verbinding nodig tussen GGZ en samenleving. Door samenwerking zijn professionals, burgers en organisaties beter in staat psychiatrische problemen en verslaving adequaat en op tijd te signaleren, begeleiding of behandeling in te zetten en verwaarlozing te voorkomen. In het college werd aandacht besteed aan de samenhang tussen psychische gezondheid en structurele sociale problemen.

Download hieronder de presentatie

Bijlagen

Themabijeenkomst Jong Geleerd.. in het kader van het festival Gelukkig Gezond 2019 - 21 november 2019

Op 21, 22 en 23 november vond voor de tweede keer het festival Gelukkig Gezond plaats.
Op donderdagmiddag 21 november focuste dit zich op het thema ‘Preventie in de jeugdsector’ met een bijeenkomst voor professionals van zorg-  en welzijnsorganisaties, gemeenten en kennisinstellingen.

Onder leiding van Rutger Hageraats van het Nederlands Jeugdinstituut werd na een inhoudelijke presentatie door Nelleke de Vos van de GGDrU aan de hand van stellingen gediscussieerd. Femke Kaulingfreks, lector Jeugd en Samenleving InHolland en Nely Sieffers, regio-ambassadeur cliëntparticipatie OZJ Utrecht en Flevoland waren uitgenodigd om vanuit hun achtergrond input te geven.

Rutger Hageraats stelde dat de preventie vaak omschreven wordt als het voorkomen dat er iets gebeurt. Hij pleitte voor een bredere definiëring waarbij het versterken van de veerkracht in de samenleving het centrale uitgangspunt is. Hoe kunnen mensen omgaan met de lastige situaties en problemen die zij in hun leven tegenkomen. De presentatie van Nelleke de Vos schetste een beeld van de gezondheidssituatie van kinderen en jeugdigen in de provincie Utrecht en de risicofactoren die het gezond opgroeien kunnen belemmeren. In het gesprek dat zich ontwikkelde vertelde Femke Kaulingfreks dat haar lectoraat onderzoek doet naar de veerkracht van jongeren. Veerkracht wordt gezien als de mate waarin jongeren met behulp van hun omgeving die keuzes kunnen maken die hun persoonlijke groei positief beïnvloeden (pedagogie van de hoop). Uitgangspunt is dat er gewerkt wordt vanuit de wensen van jongeren zelf om hun leven vorm en inhoud te geven. Hierdoor krijgt de jongeren de ruimte zich volwaardig mens te voelen. Het gaat dan om het hele verhaal en niet alleen over de problemen. Nely Schieffers als ervaringsdeskundige onderstreepte het belang van het serieus nemen van de verhalen van mensen die een ondersteuningsvraag hebben. Het is belangrijk dat de hulpverleners en begeleiders niet alleen uitgaan van de problemen, maar juist van de mogelijkheden.

Erna volgden een zestal interactieve workshops: De kracht van jongerenwerk, Leren van elkaar in de Utrechtse Wijkacademies Opvoeden, Het Montfoortse model, Het preventief inzetten van een informele mentor in de jeugdhulp. Hoe en waarom?, Preventief jeugdbeleid; geef er maar eens uitvoering aan… en een Kansrijke start.

Hieronder vindt u de powerpoints van deze workshops en de presentatie van Nelleke de Vos.

Bijlagen

Conferentie Geweld in gezinnen - 8 oktober 2019

In oktober organiseerde het kUS samen met externe partners voor de vierde keer de conferentie Geweld in gezinnen. Dit keer met de focus op traumaverwerking en herstel. Want met het stoppen van geweld is de impact daarvan niet verdwenen voor betrokkenen, terwijl professionals dan (vaak) de betrokkenen loslaten. We zoomden tijdens deze bijeenkomst in op hoe geweld doorwerkt in een mensenleven en wat een professional kan betekenen in de fase van traumaverwerking en herstel.

Hieronder vindt u een powerpoint van Carolien Roodvoets, psychotherapeut, gezins- en relatietherapeut en seksuologe die een lezing en workshop gaf.

Daarnaast vier andere verslagen van de workshops en een artikel:

  • Uithuisplaatsing als veiligheidsmaatregel tegen traumatisering en dan…
  • Vergroten van veerkracht bij kinderen na ingrijpende gebeurtenissen
  • De Stilte doorbreken; herstel na trauma door seksueel grensoverschrijdend gedrag
  • Cliënt en trauma’s

 

Bijlagen

Themabijeenkomst Beter benutten van gemeenschapskracht - 19 september 2019

Wat hebben we geoogst?

Als organisatoren kijken we (KUS en Omzien) terug op een waardevol eerste gezamenlijke symposium waarbij de samenwerking tussen bewonersinitiatieven in het sociale domein met sociale professionals, gemeenten en kennisinstellingen centraal stond.

Bij het Krachtstation is door een groep van ongeveer 90 – 100 deelnemers uit bovenstaande groepen na inspirerende inleidingen door Nathan Rozema (Krachtstation Kanaleneiland) Raf Janssen (oud-wethouder gemeente Peel en Maas) en  Thom Verheggen (mede auteur Anders Vasthouden) in 8 verschillende thematafels intensief uitgewisseld over zes vraagstukken.

De uitkomsten van de thematafels, uitkomsten van de plenaire afsluiting en de powerpoints van sprekers zijn hier onder te downloaden.

Er zijn mooie voorbeelden van bewonersinitiatieven en ook van samenwerking tussen bewonersinitiatieven en wijkpartners/gemeenten in onze provincie.  De succesfactoren/werkzame bestanddelen willen we nader belichten.

Als organisatoren constateren we vooral dat er nog een groot verschil is in beelden over en kennis (van de rol en positie) van bewonersinitiatieven bij sociaal professionals, beleidsmakers, bestuurders enz. Een aantal zeer succesvolle bewonersinitiatieven stagneren op dit moment als het gaat om gelijkwaardige samenwerking met gemeenten en/of sociale partners.

De uitkomsten van het symposium geven behoorlijk wat concrete suggesties voor de kennisagenda van kUS en voor het netwerk Omzien om verder mee aan de slag te gaan.

Over een of anderhalf jaar komen we graag weer samen om dan te kijken of we op de verschillende leer- en ontwikkelvragen vooruitgang hebben kunnen boeken en om te bepalen wat er dan nodig is. Tussendoor zitten we niet stil en gaan we met diverse vraagstukken aan de slag.

Dank voor deelname en inbreng van uw kennis en ervaringen.

Bijlagen

Themabijeenkomst Interprofessioneel werken in het sociaal domein - 4 april 2019

De veranderingen in het sociaal domein stellen veel eisen aan goede samenwerking:
op wijkniveau, rond gezinnen, in integrale teams, tussen sociale teams en de gezondheidszorg.
Maar samenwerking blijkt razend moeilijk. Er spelen niet alleen organisatorische belemmeringen (‘we krijgen samenwerking niet georganiseerd’), maar ook culturele verschillen (‘elkaars taal niet kunnen verstaan’) en struikelblokken in de dagelijkse praktijk (‘complexe problematiek’, ‘hoge caseload’).

Deze bijeenkomst bogen we ons over vraagstukken rond samenwerking. We richtten ons met
name op samenwerking tussen professionals van diverse pluimage, maar daarnaast gaven we
ook aandacht aan de samenwerking met inwoners en de gemeente.

We zochten naar antwoorden op de vragen: Wat zijn de kwesties die spelen? En: wat zijn
oplossingsrichtingen?

De bijeenkomst startte met het indringende verhaal van Astrid van der Kooij over haar gezin dat gewoon wil zijn, maar dat niet kan, door wat haar jongste dochter (van nu 17) is. Het streven van Astrid was om haar dochter gewoon mee te laten doen in de buurt, maar dat is niet gelukt. Buren vinden het moeilijk om goed te reageren op een meisje van 17 dat zich gedraagt als een kind van vier. Nu staat de toekomst voor de deur. Haar dochter wordt in de loop van het jaar 18. De ondersteuning komt dan niet meer vanuit de wet op de Jeugdzorg maar vanuit de Wmo.

Wat kan interprofessioneel werken betekenen voor deze situatie? Een belangrijk adagio is dat de cliënt centraal staat, maar dat wordt vaak ingevuld vanuit het perspectief van de organisatie. Astrid  pleit er voor dat niet alleen haar dochter centraal staat, maar het gezin, en dat er ook aandacht is voor de buurt. Alleen dan kan iedereen vanuit haar/zijn rol bijdragen aan het ondersteunen van haar dochter om een toekomst te realiseren die zij zich wenst. Nu met de overgang naar de nieuwe wetregelgeving ligt er te veel op het bordje van het gezin. Er is te veel wat zelf uitgezocht moet worden. Astrid wenst voor hen allen een professional die naast het gezin staat.

Daarna schetste Vincent de Waal, eindredacteur van de uitgave ‘Interprofessioneel werken en innoveren in teams. Samenwerking in nieuwe praktijken’, de ontwikkelingen die interprofessioneel samenwerken noodzakelijk maken. Voorbeelden uit de diverse sociale praktijken laten zien dat het interprofessioneel werken steeds meer algemeen goed aan het worden is. Dat neemt niet weg dat interprofessioneel werken een complexe aangelegenheid is. Het stelt grenzen aan de professionele autonomie. Er ontstaat meer dialoog tussen professionals onderling en tussen professionals en cliënten over waarden.  Ook moet er vaak onderlinge wantrouwen en statusverschil overwonnen worden. De presentatie sloot af een vijftal competenties die nodig zijn om effectief interprofessioneel te werken.

Hieronder vindt u de presentatie van Vincent de Waal en verslagen van deelsessies.

 

Bijlagen

Lezing Social Work and Solidarity: two of a kind? - 14 maart 2019

Op 14 maart 2019 hield Trudie Knijn, Professor of Interdisciplinary Social Science at Utrecht University, een lezing over het onderwerp solidariteit.
Hieronder haar presentatie.

Bijlagen

Themabijeenkomst Verstandig duikelen - 21 januari 2019

Op 21 januari organiseerde de stichting Presentie samen met het kennisplatform Utrecht Sociaal een bijeenkomst over de identiteit van de nieuwe sociale professional. Wat is kenmerkend voor sociale werkers die leefwereldgericht werken in wijken waar veel mensen in kwetsbare posities wonen en welke vaardigheden hebben sociale professionals daarvoor nodig? In de openingslezing presenteerde Judith Leest de bevindingen van onderzoek naar leefwereldgericht werken. Daarna presenteerde Els Overkamp van de Hogeschool Utrecht hoe er door de vernieuwing van de Social Work opleiding wordt gewerkt aan de nieuwe professionaliteit. Margot Scholte sloot af met een betoog voor meer aandacht in werk en opleiding voor de politieke kant van het sociale werk.

Presentatie Verstandig Duikelen door Judith Leest – Stichting Presentie

Verstandig duikelen is kenmerkend voor het werk van sociale professionals in buurten waar veel mensen in kwetsbare posities wonen. Dat is de conclusie van het onderzoek naar de werkwijze van de sociale professionals die in twee Utrechtse buurten als een leefwereldteam hebben gewerkt. Wie is de nieuwe sociale professional? Hoe ziet het werk er na de decentralisaties uit? Wat hebben zij nodig om het werk als sociale professional te kunnen doen?

De onderzoekers constateren dat het vak van de sociale professional zich de afgelopen decennia sterk heeft ontwikkeld: Het vak staat steeds meer als een huis. Er is werkt gemaakt van het ontwikkelen van de beroepsidentiteit. Professionals beheersen vaardigheden en competenties. Maar voor het leefwereldgericht werken hebben sociale professionals onvoldoende aan de bestaande methodieken en geleerde vaardigheden. In de praktijk van de leefwereldteams zijn de professionals zoekende. Zij worstelen met de vragen als waar sta ik precies? Waar ben ik hier voor? Zij hebben een tussenpositie tussen beleid en bewoners.

Om in die tussenpositie goed te kunnen opereren moetende sociale professionals verstandig duikelen. Daar is beweeglijkheid voor nodig en een zwaartepunt/lood, het weten waar je voor bent, een besef van het politieke en een andere manier van leren.

  1. Lood hebben: Jezelf afvragen: waartoe ben ik als sociale professional op aard? Waar ben ík van? En leren afwegen: welke stappen moet ik zetten, waar wil ik mensen in steunen, wat kan ik ze meegeven?
  2. Gevoel voor het politieke. Mensen in kwetsbare posities bevinden zich regelmatig in situaties die een oplossing vragen die botst met bestaande opvattingen of regels van de organisatie of het lokale beleid. Hoe laat je de stem van de mensen horen? Hoe adresseer en agendeer je als sociale professional de kwesties waar beleid en werkelijkheid met elkaar schuren.
  3. Een specifieke manier van leren.
    a. onderzoekend en diepgaand leren, waarbij jezelf als werker in het geding komt. Het gaat om reflecteren op de manier waarop je over jezelf als professional nadenkt. Trage vragen stellen is daar een hulpmiddel bij.
    b. het leren gebruik maken van verstandigheid en praktische wijsheid: niet alleen uitgaan van protocollen, maar doen wat in deze situatie het meest van belang is.
Bijlagen

Presentatie Els Overkamp – Hogeschool Utrecht

De HU ontwikkelt een nieuwe bachelor Social Work. Er komen drie uitstroomprofielen: Jeugd, Zorg, Welzijn & Samenleving.

  • De vraag die het onderzoek Verstandig duikelen oproept is : vullen wij als opleiding de rugzak van de toekomstige sociale professionals wel met de juiste dingen?
    De vraag waar je als sociaal werker voor staat, was 50 jaar geleden ook al aan de orde. Verschil is dat er toen in de verzuilde samenleving veel duidelijkere richtlijnen waren van wat het ‘goede’ was dan nu in de geïndividualiseerde en diverse samenleving. De overheid laat het steeds meer aan burgers over om dingenzelf op te lossen; ook als het gaat om morele standpunten (vuurwerk, zwarte piet).De opleiding heeft een waardengedreven curriculum ontwikkeld. Het uitgangspunt is dat sociale professionals bijdragen aan de sociale kwaliteit van (samen)leven. Voorbeelden van deze waarden zijn inclusie, participatie, sociale rechtvaardigheid, zelfregie en sociale veiligheid. Om effectief te kunnen handelen als sociale professional en een inclusieve samenleving te bevorderen moet de student op het niveau  van het individu, de netwerken en de gemeenschappen kunnen acteren. In het hart van de opleiding staan de leerteams bestaande uit 10 studenten en een coach. In de leerteams ontwikkelen de studenten zich tot sociale professionals. De leerteams hebben als doel het lerend, reflectief en onderzoekend vermogen te stimuleren door kennis uit theorie, praktijk en ervaringen samen te verwerken tot nieuwe kennis. In leerteams kunnen studenten met elkaar oefenen, betekenisvolle gesprekken voeren en worden ze uitgedaagd om zichzelf kritische vragen te stellen. Op deze wijze werkt de opleiding aan het ontwikkelen van het ‘lood’ bij studenten.
Bijlagen

Presentatie Margot Scholte

In haar bijdrage gaat Margot Scholten in op het politieke aspect van het sociale werk. Ze vraagt aandacht voor de aanpak van structurele problemen in het sociale domein door sociale professionals. Naar haar idee is de aandacht voor dit aspect in de laatste decennia naar de achtergrond verdwenen. Hoewel de kernopgave van het social work overeind blijft, zijn de opvattingen over wat ‘goed ’social work is in de loop van de tijd veranderd. Het hangt samen met  hoe we in een bepaald tijdvak de werkelijkheid ervaren en benoemen en de dan geldende waarden en normen. Deze framing maakt dat we dingen selectief benoemen en dat leidt weer tot bepaalde keuzes. Dit benoemen  is niet onschuldig: de term die je gebruikt, werkt door in keuzes en interventies.

Het handelen van de huidige sociale professionals wordt in de kern gekenmerkt door twee assen: de as individueel /collectief en de as hulpverlening/ondersteuning versus activering/participatie.
Maar: er is te weinig aandacht voor structurele problemen, die buiten de directe invloedssfeer van de sociale professionals en bewoners lijkt te liggen.

Daarom zou er aan het handelen van sociale professionals een extra as toegevoegd moeten worden: structuraliseren versus invoegen: het gaat om het meenemen van structurele problemen in analyse en interventiestrategieën. In de kern gaat het om de vraag  hoe professionals dat wat ze tegenkomen in de begeleiding en ondersteuning van bewoners naar een beleidsmatig niveau kunnen tillen. Daarvoor is bewustzijn van het eigen perspectief van handelen nodig, aandacht voor lokale regels en beleid en lef en moed om beleidsmatige misstanden te agenderen.

 

Bijlagen

Deelsessies

Na het plenaire gedeelte zijn in verschillende deelsessies de verschillende onderwerpen uitgediept: diepgaand leren, hoe geven we diepgaand leren en de politieke kant van Social Work vorm in het onderwijs, de politieke kant van Social Work en de facilitering door de organisaties en het beleid van leefwereldgericht werken en leren.

Hieronder wat ‘fruit’.

Themabijeenkomst Armoede en schulden - 29 november 2018

Op 29 november vond een bijeenkomst plaats over het thema Armoede en schulden.
Een bijeenkomst georganiseerd door het kUS in samenwerking met het lectoraat Schulden en Incasso.

Bijlagen

Conferentie Geweld in gezinnen 'Hoe draag jij bij aan meer veiligheid in het gezin?' - 30 oktober 2018

In 2016 begonnen we een conferentiereeks, met als eerste het thema ‘Uw professionele moed kan het verschil maken’. Daarin stond de Meldcode centraal. Wanneer is het juiste moment om melding te maken van geweld? Zie je het wel goed? En hoe bespreek je het met de gezinsleden?

Vorig jaar organiseerden we een vervolg, waarbij de focus lag op: ‘Gemeld ….en nu?’
Vragen die daarbij aan bod kwamen, waren: hoe werk je samen met alle betrokkenen? Hoe vindt het netwerk elkaar? Wat is jouw rol nog na melding en wat heb je nodig om dit te kunnen doen? Hoe haal je deskundigheid erbij?

Dit jaar grepen we terug op de Meldcode die momenteel aangescherpt wordt.
Wat betekent de aanscherping van de meldcode voor ons? Welke bijdrage kun je als professional leveren om geweld te stoppen? Welke werkzame bestanddelen zijn er in bestaande interventies of methodieken? Kortom: ‘Hoe draag jij bij aan meer veiligheid in het gezin?’

Bijlagen

Festival Gelukkig en gezond in Utrecht! - 20 september 2018

Utrecht is in veel opzichten een unieke regio. Centraal in het land gelegen, de kleinste van alle provincies, een groot percentage hoger opgeleiden, veel dienstverlenende bedrijven en kennisinstellingen, een bible belt, jonge mensen in de stad en vergrijzing in het buitengebied.
De regio kent om deze reden specifieke successen én uitdagingen en daarmee kansen om goede voorbeelden te delen én gezamenlijk oplossingsrichtingen te bedenken.

Op 20 september 2018 brachten we inwoners, beleidsmakers, ondernemers, professionals en onderzoekers uit het sociale en zorgdomein samen om te werken aan belangrijke gemeenschappelijke thema’s: wijkgerichte preventie, digitale transformatie en een aantrekkelijke arbeidsmarkt.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'Op weg naar een optimaal samenspel'- 14 juni 2018

Donderdagmiddag 14 juni organiseerde het kennisplatform Utrecht Sociaal (kUS) de themabijeenkomst ‘Op weg naar een optimaal samenspel’. Verschillende partijen kwamen samen om in te zoomen op de samenwerking tussen mensen met een ondersteuningsvraag, formele en informele ondersteuners.

Bijlagen

Jubileumviering en bijzondere openbare les - 8 februari 2018

In Nederland gaat het economisch weer voor de wind. Maar hoe staat het er in sociaal opzicht voor?
HU Openbare les 2018: Ertoe doen. Over verbinding, inclusie en het (eigen)aardige van sociaal werk.
Gemaakt naar aanleiding van het 15-jarig jubileum van het lectoraat Participatie, Zorg en Ondersteuning.

Bijlagen

Conferentie 'Goede buren' - 26 januari 2018

In 2016 is een ontwikkelwerkplaats Gemengd wonen gestart. Zij deed onderzoek naar speciale woonprojecten waar mensen met kwetsbaarheden (als gevolg van eerdere dak- of thuisloosheid, psychische problemen of licht verstandelijke beperkingen) bij andere burgers in eenzelfde complex of buurt wonen.

De ontwikkelwerkplaats ‘had tot doel om samen met relevante stakeholders te leren van de ervaringen binnen vijf gemengde woonprojecten in Utrecht, ten behoeve van bestaande en toekomstige soortgelijke woonvormen en toekomstig beleid rond inclusie, participatie, wijkbeleid en huisvesting van kwetsbare doelgroepen in en buiten Utrecht.

Via een participatieve aanpak werd gekeken hoe de praktijk van de woonprojecten zich ontwikkelt: kennis van bewoners, medewerkers, bestuurders en onderzoekers werd daartoe samengebracht.

Op de conferentie ‘Goede Buren’ zijn de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd. Op de conferentie waren diverse sprekers die hun ervaringen en inzichten over gemengd wonen deelden. Ook waren er veel bewoners en begeleiders die op het podium en in diverse workshops vertelden over hun ervaringen. Het onderzoeksrapport van de HU over het gemengd wonen verschijnt dit voorjaar.

Lees het artikel over de Utrechtse woonprojecten op nrc.nl.
Lees hier meer over de ontwikkelwerkplaats Gemengd Wonen

 

Openbare les Saskia Wijsbroek en Micha de Winter - 7 december 2017

Op 7 december hielden Saskia Wijsbroek en Micha de Winter hun openbare les als lectoren Jeugd. Ze pleitten voor een brede en hoopvolle benadering van de jeugdzorg. Het lectoraat Jeugd wil wetenschappelijke kennis, ervaringskennis van burgers en praktijkkennis van professionals combineren.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'Welzijn in de wijk: de rol van welzijnswerk in het veranderende sociaal domein' - 9 november 2017

Op 9 november 2017 organiseerde het kennisplatform Utrecht Sociaal een themaconferentie waarin de visie op en uitgangspunten voor welzijnswerk centraal stonden. Centrale vraag was: “Wat kan de rol/ bijdrage van welzijn/ sociale basisinfrastructuur zijn voor de kwaliteit van samenleven in de komende jaren? “

Het doel van deze middag was het delen van informatie en het ontwikkelen van een visie die vorm krijgt vanuit het heden. Marijke Vos, voorzitter Sociaal Werk Nederland, gaf haar visie op dit thema. Erna volgden groepsgesprekken om elkaar te inspireren met goede voorbeelden, parels, die passen bij de rol van het welzijnswerk in het veranderende sociaal domein.

Bijlagen

Conferentie Geweld in gezinnen. Gemeld... en nu?! - 10 oktober 2017

Geweld in gezinnen, het komt (te vaak) voor. Het vraagt van professionals behoorlijk wat vaardigheden en vooral moed om dit aan te pakken. Vorig jaar vond de conferentie Geweld in Gezinnen plaats voor uitvoerenden binnen de provincie Utrecht met als ondertitel “uw professionele moed kan het verschil maken”. Daarin stond de Meldcode centraal: wanneer is het juiste moment om melding te maken van geweld? Zie je het wel goed? En hoe bespreek je het met de gezinsleden? Dit jaar organiseerden we op 10 oktober 2017 in Utrecht een vervolg hier op, waarbij de focus lag op “gemeld ….en nu?” Vragen die daarbij speelden waren: hoe werk je samen met alle betrokkenen? Hoe vindt het netwerk elkaar? Wat is jouw rol nog na melding en wat heb je nodig om dit te kunnen doen? Hoe haal je deskundigheid erbij?

Bijlagen

Bijeenkomst Hoe ziet inclusie er voor u uit? - 28 juni 2017

Sinds medio 2016 geldt in ons land het Internationaal Verdrag over de Rechten van Personen met een Handicap. Het doel van het verdrag is de totale inclusie van personen met een beperking in de maatschappij. Zij moeten op voet van gelijkheid met anderen kunnen genieten van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden.
Hoe ziet inclusie er voor u uit? Op 28 juni was dit onderwerp van gesprek in de gemeente Houten

Openbare les Nico de Vos 'Participatie en Stedelijke Ontwikkeling. De Impact van Sport, Kunst en Gemeenschappen'- 8 juni 2017

Wat is de stad? En wie zijn wij? De 21e eeuw vraagt om een andere manier van kijken, denken en doen. Verstedelijking is wereldwijd gaande, ook in de stadsregio Utrecht. Dit brengt mogelijkheden en moeilijkheden met zich mee: ecologisch, economisch én sociaal. Het lectoraat wil bijdragen aan participatie en stedelijke ontwikkeling. Wat is dan de inzet? Hoe wordt daaraan gewerkt? Dr. Nico de Vos deed dit uit de doeken, zodra hij officieel geïnstalleerd was als lector Participatie en Stedelijke Ontwikkeling. In het lectoraat zijn er drie onderzoekslijnen, met een focus op respectievelijk: de impact van sport, kunst en gemeenschappen, in een onderlinge samenhang. We bieden tegenwicht aan bepaalde vanzelfsprekendheden en zoeken naar innovatieve manieren van ‘doendenken’ bij sociale, pedagogische en educatieve vraagstukken. Hier ligt een schone taak.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'Verantwoorden in tijden van verandering; op zoek naar nieuwe vormen van samensturing' - 1 juni 2017

Op 1 juni organiseerde het kennisplatform Utrecht Sociaal (kUS een bijeenkomst met het thema ‘Verantwoorden in tijden van verandering; op zoek naar nieuwe vormen van samensturing’.

Bijlagen

Ouderen, wat houdt ze bezig? Over hulp bij zingevings- en levensvragen - 30 mei 2017

COSBO en de Protestantse Diaconie Utrecht organiseerden een conferentie over dit thema.
Ouderen wonen tegenwoordig langer zelfstandig, indien nodig met hulp, zorg en ondersteuning. Gemeenten zijn verantwoordelijk om, samen met uitvoerende instanties, invulling te geven aan het beleid dat daarin voorziet. Doorgaans beperkt zich dat tot vooral praktische zorg en ondersteuning, terwijl juist bij ouderen meer behoefte kan ontstaan aan een diepgaand gesprek, tijd en aandacht voor hun levensvragen of hun zoektocht naar de zin van het leven. Voor sommigen bieden kerk, arts of goede vrienden hiervoor voldoende gelegenheid. Maar er zijn ook mensen voor wie die drempel te hoog is of een gepasseerd station.

Hoe komen wij ouderen in Utrecht hier in tegemoet, zeker degenen zonder levensbeschouwelijke achtergrond? Welk beleid hanteert de overheid en wat betekent dat in de praktijk? Hoe kunnen we met deze vragen omgaan? Over dit soort zaken spraken zij tijdens deze bijeenkomst.

Openbare les Laurens de Graaf 'Van top tot teen in verbinding; beweging van onderop, beweging aan de top' - 20 april 2017

De samenleving verandert. Dat is van alle tijden, maar de snelheid waarop deze veranderingen plaatsvinden, neemt toe. Hoe kunnen we ondanks deze snelheid in onze participatiesamenleving nog in verbinding blijven met elkaar? Welke rol spelen publieke professionals hierbij? Wat betekent dit voor de manier waarop wij onze samenleving organiseren? In zijn openbare les ging dr. Laurens de Graaf in op deze vragen. Hij liet via een door hem ontwikkeld model zien hoe in de samenleving bewegingen van onderop, zoals burgerinitiatieven en sociaal ondernemerschap, worden verbonden met bewegingen aan de top, zoals van publieke organisaties en het lokale bestuur.

Bijlagen

Startbijeenkomst Werkplaats Arbeid en Inclusie

Op 6 april vond de eerste bijeenkomst plaats van de werkplaats ‘Arbeid en inclusie’. Aanwezig waren verschillende vertegenwoordigers uit Utrechtse gemeenten en de landelijke kennisorganisaties Divosa, Movisie en de USBO. We kijken terug op een inspirerende en stimulerende startbijeenkomst. Er zijn een aantal belangrijke zaken ter tafel gebracht die we hopen samen met de aanwezigen en andere betrokkenen in de regio Utrecht te kunnen gaan oppakken.

Openbare les Quirine Eijkman 'Toegang tot het recht gaat glocal - 9 februari 2017

Op 9 februari was de openbare les en inauguratie van Quirine Eijkman, lector Toegang tot het Recht bij het Kenniscentrum Sociale Innovatie van Hogeschool Utrecht. De titel van haar les was ‘Toegang tot het recht gaat glocal’.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'De burger centraal: wens of werkelijkheid?' - 18 november 2016

Op 18 november bezochten rond de tachtig personen een tweede themabijeenkomst van het kennisplatform Utrecht Sociaal (kUS). Dit keer was het thema ‘De burger centraal: wens of werkelijkheid?’. Doel van de themabijeenkomsten is het delen van kennis en het ophalen van kennisvragen.

Bijlagen

Conferentie Geweld in gezinnen - 15 november 2016

Op dinsdag 15 november bezochten ruim 120 deelnemers de conferentie met als ondertitel ‘Uw professionele moed kan het verschil maken’. Deze conferentie werd georganiseerd om het signaleren en zo nodig melden van huiselijk geweld en kindermishandeling onder de aandacht te brengen en te verbeteren. De reacties na afloop waren positief. Met name de aansluiting bij de praktijk en actualiteit werd erg gewaardeerd.