Nieuws en verslagen
Afgesloten conferenties en studiedagen

Afgesloten conferenties en studiedagen

Themabijeenkomst Interprofessioneel werken in het sociaal domein - 4 april 2019

De veranderingen in het sociaal domein stellen veel eisen aan goede samenwerking:
op wijkniveau, rond gezinnen, in integrale teams, tussen sociale teams en de gezondheidszorg.
Maar samenwerking blijkt razend moeilijk. Er spelen niet alleen organisatorische belemmeringen (‘we krijgen samenwerking niet georganiseerd’), maar ook culturele verschillen (‘elkaars taal niet kunnen verstaan’) en struikelblokken in de dagelijkse praktijk (‘complexe problematiek’, ‘hoge caseload’).

Deze bijeenkomst bogen we ons over vraagstukken rond samenwerking. We richtten ons met
name op samenwerking tussen professionals van diverse pluimage, maar daarnaast gaven we
ook aandacht aan de samenwerking met inwoners en de gemeente.

We zochten naar antwoorden op de vragen: Wat zijn de kwesties die spelen? En: wat zijn
oplossingsrichtingen?

De bijeenkomst startte met het indringende verhaal van Astrid van der Kooij over haar gezin dat gewoon wil zijn, maar dat niet kan, door wat haar jongste dochter (van nu 17) is. Het streven van Astrid was om haar dochter gewoon mee te laten doen in de buurt, maar dat is niet gelukt. Buren vinden het moeilijk om goed te reageren op een meisje van 17 dat zich gedraagt als een kind van vier. Nu staat de toekomst voor de deur. Haar dochter wordt in de loop van het jaar 18. De ondersteuning komt dan niet meer vanuit de wet op de Jeugdzorg maar vanuit de Wmo.

Wat kan interprofessioneel werken betekenen voor deze situatie? Een belangrijk adagio is dat de cliënt centraal staat, maar dat wordt vaak ingevuld vanuit het perspectief van de organisatie. Astrid  pleit er voor dat niet alleen haar dochter centraal staat, maar het gezin, en dat er ook aandacht is voor de buurt. Alleen dan kan iedereen vanuit haar/zijn rol bijdragen aan het ondersteunen van haar dochter om een toekomst te realiseren die zij zich wenst. Nu met de overgang naar de nieuwe wetregelgeving ligt er te veel op het bordje van het gezin. Er is te veel wat zelf uitgezocht moet worden. Astrid wenst voor hen allen een professional die naast het gezin staat.

Daarna schetste Vincent de Waal, eindredacteur van de uitgave ‘Interprofessioneel werken en innoveren in teams. Samenwerking in nieuwe praktijken’, de ontwikkelingen die interprofessioneel samenwerken noodzakelijk maken. Voorbeelden uit de diverse sociale praktijken laten zien dat het interprofessioneel werken steeds meer algemeen goed aan het worden is. Dat neemt niet weg dat interprofessioneel werken een complexe aangelegenheid is. Het stelt grenzen aan de professionele autonomie. Er ontstaat meer dialoog tussen professionals onderling en tussen professionals en cliënten over waarden.  Ook moet er vaak onderlinge wantrouwen en statusverschil overwonnen worden. De presentatie sloot af een vijftal competenties die nodig zijn om effectief interprofessioneel te werken.

Hieronder vindt u de presentatie van Vincent de Waal en verslagen van deelsessies.

 

Bijlagen

Lezing Social Work and Solidarity: two of a kind? - 14 maart 2019

Op 14 maart 2019 hield Trudie Knijn, Professor of Interdisciplinary Social Science at Utrecht University, een lezing over het onderwerp solidariteit.
Hieronder haar presentatie.

Bijlagen

Themabijeenkomst Verstandig duikelen - 21 januari 2019

Op 21 januari organiseerde de stichting Presentie samen met het kennisplatform Utrecht Sociaal een bijeenkomst over de identiteit van de nieuwe sociale professional. Wat is kenmerkend voor sociale werkers die leefwereldgericht werken in wijken waar veel mensen in kwetsbare posities wonen en welke vaardigheden hebben sociale professionals daarvoor nodig? In de openingslezing presenteerde Judith Leest de bevindingen van onderzoek naar leefwereldgericht werken. Daarna presenteerde Els Overkamp van de Hogeschool Utrecht hoe er door de vernieuwing van de Social Work opleiding wordt gewerkt aan de nieuwe professionaliteit. Margot Scholte sloot af met een betoog voor meer aandacht in werk en opleiding voor de politieke kant van het sociale werk.

Presentatie Verstandig Duikelen door Judith Leest – Stichting Presentie

Verstandig duikelen is kenmerkend voor het werk van sociale professionals in buurten waar veel mensen in kwetsbare posities wonen. Dat is de conclusie van het onderzoek naar de werkwijze van de sociale professionals die in twee Utrechtse buurten als een leefwereldteam hebben gewerkt. Wie is de nieuwe sociale professional? Hoe ziet het werk er na de decentralisaties uit? Wat hebben zij nodig om het werk als sociale professional te kunnen doen?

De onderzoekers constateren dat het vak van de sociale professional zich de afgelopen decennia sterk heeft ontwikkeld: Het vak staat steeds meer als een huis. Er is werkt gemaakt van het ontwikkelen van de beroepsidentiteit. Professionals beheersen vaardigheden en competenties. Maar voor het leefwereldgericht werken hebben sociale professionals onvoldoende aan de bestaande methodieken en geleerde vaardigheden. In de praktijk van de leefwereldteams zijn de professionals zoekende. Zij worstelen met de vragen als waar sta ik precies? Waar ben ik hier voor? Zij hebben een tussenpositie tussen beleid en bewoners.

Om in die tussenpositie goed te kunnen opereren moetende sociale professionals verstandig duikelen. Daar is beweeglijkheid voor nodig en een zwaartepunt/lood, het weten waar je voor bent, een besef van het politieke en een andere manier van leren.

  1. Lood hebben: Jezelf afvragen: waartoe ben ik als sociale professional op aard? Waar ben ík van? En leren afwegen: welke stappen moet ik zetten, waar wil ik mensen in steunen, wat kan ik ze meegeven?
  2. Gevoel voor het politieke. Mensen in kwetsbare posities bevinden zich regelmatig in situaties die een oplossing vragen die botst met bestaande opvattingen of regels van de organisatie of het lokale beleid. Hoe laat je de stem van de mensen horen? Hoe adresseer en agendeer je als sociale professional de kwesties waar beleid en werkelijkheid met elkaar schuren.
  3. Een specifieke manier van leren.
    a. onderzoekend en diepgaand leren, waarbij jezelf als werker in het geding komt. Het gaat om reflecteren op de manier waarop je over jezelf als professional nadenkt. Trage vragen stellen is daar een hulpmiddel bij.
    b. het leren gebruik maken van verstandigheid en praktische wijsheid: niet alleen uitgaan van protocollen, maar doen wat in deze situatie het meest van belang is.
Bijlagen

Presentatie Els Overkamp – Hogeschool Utrecht

De HU ontwikkelt een nieuwe bachelor Social Work. Er komen drie uitstroomprofielen: Jeugd, Zorg, Welzijn & Samenleving.

  • De vraag die het onderzoek Verstandig duikelen oproept is : vullen wij als opleiding de rugzak van de toekomstige sociale professionals wel met de juiste dingen?
    De vraag waar je als sociaal werker voor staat, was 50 jaar geleden ook al aan de orde. Verschil is dat er toen in de verzuilde samenleving veel duidelijkere richtlijnen waren van wat het ‘goede’ was dan nu in de geïndividualiseerde en diverse samenleving. De overheid laat het steeds meer aan burgers over om dingenzelf op te lossen; ook als het gaat om morele standpunten (vuurwerk, zwarte piet).De opleiding heeft een waardengedreven curriculum ontwikkeld. Het uitgangspunt is dat sociale professionals bijdragen aan de sociale kwaliteit van (samen)leven. Voorbeelden van deze waarden zijn inclusie, participatie, sociale rechtvaardigheid, zelfregie en sociale veiligheid. Om effectief te kunnen handelen als sociale professional en een inclusieve samenleving te bevorderen moet de student op het niveau  van het individu, de netwerken en de gemeenschappen kunnen acteren. In het hart van de opleiding staan de leerteams bestaande uit 10 studenten en een coach. In de leerteams ontwikkelen de studenten zich tot sociale professionals. De leerteams hebben als doel het lerend, reflectief en onderzoekend vermogen te stimuleren door kennis uit theorie, praktijk en ervaringen samen te verwerken tot nieuwe kennis. In leerteams kunnen studenten met elkaar oefenen, betekenisvolle gesprekken voeren en worden ze uitgedaagd om zichzelf kritische vragen te stellen. Op deze wijze werkt de opleiding aan het ontwikkelen van het ‘lood’ bij studenten.
Bijlagen

Presentatie Margot Scholte

In haar bijdrage gaat Margot Scholten in op het politieke aspect van het sociale werk. Ze vraagt aandacht voor de aanpak van structurele problemen in het sociale domein door sociale professionals. Naar haar idee is de aandacht voor dit aspect in de laatste decennia naar de achtergrond verdwenen. Hoewel de kernopgave van het social work overeind blijft, zijn de opvattingen over wat ‘goed ’social work is in de loop van de tijd veranderd. Het hangt samen met  hoe we in een bepaald tijdvak de werkelijkheid ervaren en benoemen en de dan geldende waarden en normen. Deze framing maakt dat we dingen selectief benoemen en dat leidt weer tot bepaalde keuzes. Dit benoemen  is niet onschuldig: de term die je gebruikt, werkt door in keuzes en interventies.

Het handelen van de huidige sociale professionals wordt in de kern gekenmerkt door twee assen: de as individueel /collectief en de as hulpverlening/ondersteuning versus activering/participatie.
Maar: er is te weinig aandacht voor structurele problemen, die buiten de directe invloedssfeer van de sociale professionals en bewoners lijkt te liggen.

Daarom zou er aan het handelen van sociale professionals een extra as toegevoegd moeten worden: structuraliseren versus invoegen: het gaat om het meenemen van structurele problemen in analyse en interventiestrategieën. In de kern gaat het om de vraag  hoe professionals dat wat ze tegenkomen in de begeleiding en ondersteuning van bewoners naar een beleidsmatig niveau kunnen tillen. Daarvoor is bewustzijn van het eigen perspectief van handelen nodig, aandacht voor lokale regels en beleid en lef en moed om beleidsmatige misstanden te agenderen.

 

Bijlagen

Deelsessies

Na het plenaire gedeelte zijn in verschillende deelsessies de verschillende onderwerpen uitgediept: diepgaand leren, hoe geven we diepgaand leren en de politieke kant van Social Work vorm in het onderwijs, de politieke kant van Social Work en de facilitering door de organisaties en het beleid van leefwereldgericht werken en leren.

Hieronder wat ‘fruit’.

Themabijeenkomst Armoede en schulden - 29 november 2018

Op 29 november vond een bijeenkomst plaats over het thema Armoede en schulden.
Een bijeenkomst georganiseerd door het kUS in samenwerking met het lectoraat Schulden en Incasso.

Bijlagen

Conferentie Geweld in gezinnen 'Hoe draag jij bij aan meer veiligheid in het gezin?' - 30 oktober 2018

In 2016 begonnen we een conferentiereeks, met als eerste het thema ‘Uw professionele moed kan het verschil maken’. Daarin stond de Meldcode centraal. Wanneer is het juiste moment om melding te maken van geweld? Zie je het wel goed? En hoe bespreek je het met de gezinsleden?

Vorig jaar organiseerden we een vervolg, waarbij de focus lag op: ‘Gemeld ….en nu?’
Vragen die daarbij aan bod kwamen, waren: hoe werk je samen met alle betrokkenen? Hoe vindt het netwerk elkaar? Wat is jouw rol nog na melding en wat heb je nodig om dit te kunnen doen? Hoe haal je deskundigheid erbij?

Dit jaar grepen we terug op de Meldcode die momenteel aangescherpt wordt.
Wat betekent de aanscherping van de meldcode voor ons? Welke bijdrage kun je als professional leveren om geweld te stoppen? Welke werkzame bestanddelen zijn er in bestaande interventies of methodieken? Kortom: ‘Hoe draag jij bij aan meer veiligheid in het gezin?’

Bijlagen

Festival Gelukkig en gezond in Utrecht! - 20 september 2018

Utrecht is in veel opzichten een unieke regio. Centraal in het land gelegen, de kleinste van alle provincies, een groot percentage hoger opgeleiden, veel dienstverlenende bedrijven en kennisinstellingen, een bible belt, jonge mensen in de stad en vergrijzing in het buitengebied.
De regio kent om deze reden specifieke successen én uitdagingen en daarmee kansen om goede voorbeelden te delen én gezamenlijk oplossingsrichtingen te bedenken.

Op 20 september 2018 brachten we inwoners, beleidsmakers, ondernemers, professionals en onderzoekers uit het sociale en zorgdomein samen om te werken aan belangrijke gemeenschappelijke thema’s: wijkgerichte preventie, digitale transformatie en een aantrekkelijke arbeidsmarkt.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'Op weg naar een optimaal samenspel'- 14 juni 2018

Donderdagmiddag 14 juni organiseerde het kennisplatform Utrecht Sociaal (kUS) de themabijeenkomst ‘Op weg naar een optimaal samenspel’. Verschillende partijen kwamen samen om in te zoomen op de samenwerking tussen mensen met een ondersteuningsvraag, formele en informele ondersteuners.

Bijlagen

Jubileumviering en bijzondere openbare les - 8 februari 2018

In Nederland gaat het economisch weer voor de wind. Maar hoe staat het er in sociaal opzicht voor?
HU Openbare les 2018: Ertoe doen. Over verbinding, inclusie en het (eigen)aardige van sociaal werk.
Gemaakt naar aanleiding van het 15-jarig jubileum van het lectoraat Participatie, Zorg en Ondersteuning.

Bijlagen

Conferentie 'Goede buren' - 26 januari 2018

In 2016 is een ontwikkelwerkplaats Gemengd wonen gestart. Zij deed onderzoek naar speciale woonprojecten waar mensen met kwetsbaarheden (als gevolg van eerdere dak- of thuisloosheid, psychische problemen of licht verstandelijke beperkingen) bij andere burgers in eenzelfde complex of buurt wonen.

De ontwikkelwerkplaats ‘had tot doel om samen met relevante stakeholders te leren van de ervaringen binnen vijf gemengde woonprojecten in Utrecht, ten behoeve van bestaande en toekomstige soortgelijke woonvormen en toekomstig beleid rond inclusie, participatie, wijkbeleid en huisvesting van kwetsbare doelgroepen in en buiten Utrecht.

Via een participatieve aanpak werd gekeken hoe de praktijk van de woonprojecten zich ontwikkelt: kennis van bewoners, medewerkers, bestuurders en onderzoekers werd daartoe samengebracht.

Op de conferentie ‘Goede Buren’ zijn de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd. Op de conferentie waren diverse sprekers die hun ervaringen en inzichten over gemengd wonen deelden. Ook waren er veel bewoners en begeleiders die op het podium en in diverse workshops vertelden over hun ervaringen. Het onderzoeksrapport van de HU over het gemengd wonen verschijnt dit voorjaar.

Lees het artikel over de Utrechtse woonprojecten op nrc.nl.
Lees hier meer over de ontwikkelwerkplaats Gemengd Wonen

 

Openbare les Saskia Wijsbroek en Micha de Winter - 7 december 2017

Op 7 december hielden Saskia Wijsbroek en Micha de Winter hun openbare les als lectoren Jeugd. Ze pleitten voor een brede en hoopvolle benadering van de jeugdzorg. Het lectoraat Jeugd wil wetenschappelijke kennis, ervaringskennis van burgers en praktijkkennis van professionals combineren.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'Welzijn in de wijk: de rol van welzijnswerk in het veranderende sociaal domein' - 9 november 2017

Op 9 november 2017 organiseerde het kennisplatform Utrecht Sociaal een themaconferentie waarin de visie op en uitgangspunten voor welzijnswerk centraal stonden. Centrale vraag was: “Wat kan de rol/ bijdrage van welzijn/ sociale basisinfrastructuur zijn voor de kwaliteit van samenleven in de komende jaren? “

Het doel van deze middag was het delen van informatie en het ontwikkelen van een visie die vorm krijgt vanuit het heden. Marijke Vos, voorzitter Sociaal Werk Nederland, gaf haar visie op dit thema. Erna volgden groepsgesprekken om elkaar te inspireren met goede voorbeelden, parels, die passen bij de rol van het welzijnswerk in het veranderende sociaal domein.

Bijlagen

Conferentie Geweld in gezinnen. Gemeld... en nu?! - 10 oktober 2017

Geweld in gezinnen, het komt (te vaak) voor. Het vraagt van professionals behoorlijk wat vaardigheden en vooral moed om dit aan te pakken. Vorig jaar vond de conferentie Geweld in Gezinnen plaats voor uitvoerenden binnen de provincie Utrecht met als ondertitel “uw professionele moed kan het verschil maken”. Daarin stond de Meldcode centraal: wanneer is het juiste moment om melding te maken van geweld? Zie je het wel goed? En hoe bespreek je het met de gezinsleden? Dit jaar organiseerden we op 10 oktober 2017 in Utrecht een vervolg hier op, waarbij de focus lag op “gemeld ….en nu?” Vragen die daarbij speelden waren: hoe werk je samen met alle betrokkenen? Hoe vindt het netwerk elkaar? Wat is jouw rol nog na melding en wat heb je nodig om dit te kunnen doen? Hoe haal je deskundigheid erbij?

Bijlagen

Bijeenkomst Hoe ziet inclusie er voor u uit? - 28 juni 2017

Sinds medio 2016 geldt in ons land het Internationaal Verdrag over de Rechten van Personen met een Handicap. Het doel van het verdrag is de totale inclusie van personen met een beperking in de maatschappij. Zij moeten op voet van gelijkheid met anderen kunnen genieten van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden.
Hoe ziet inclusie er voor u uit? Op 28 juni was dit onderwerp van gesprek in de gemeente Houten

Openbare les Nico de Vos 'Participatie en Stedelijke Ontwikkeling. De Impact van Sport, Kunst en Gemeenschappen'- 8 juni 2017

Wat is de stad? En wie zijn wij? De 21e eeuw vraagt om een andere manier van kijken, denken en doen. Verstedelijking is wereldwijd gaande, ook in de stadsregio Utrecht. Dit brengt mogelijkheden en moeilijkheden met zich mee: ecologisch, economisch én sociaal. Het lectoraat wil bijdragen aan participatie en stedelijke ontwikkeling. Wat is dan de inzet? Hoe wordt daaraan gewerkt? Dr. Nico de Vos deed dit uit de doeken, zodra hij officieel geïnstalleerd was als lector Participatie en Stedelijke Ontwikkeling. In het lectoraat zijn er drie onderzoekslijnen, met een focus op respectievelijk: de impact van sport, kunst en gemeenschappen, in een onderlinge samenhang. We bieden tegenwicht aan bepaalde vanzelfsprekendheden en zoeken naar innovatieve manieren van ‘doendenken’ bij sociale, pedagogische en educatieve vraagstukken. Hier ligt een schone taak.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'Verantwoorden in tijden van verandering; op zoek naar nieuwe vormen van samensturing' - 1 juni 2017

Op 1 juni organiseerde het kennisplatform Utrecht Sociaal (kUS een bijeenkomst met het thema ‘Verantwoorden in tijden van verandering; op zoek naar nieuwe vormen van samensturing’.

Bijlagen

Ouderen, wat houdt ze bezig? Over hulp bij zingevings- en levensvragen - 30 mei 2017

COSBO en de Protestantse Diaconie Utrecht organiseerden een conferentie over dit thema.
Ouderen wonen tegenwoordig langer zelfstandig, indien nodig met hulp, zorg en ondersteuning. Gemeenten zijn verantwoordelijk om, samen met uitvoerende instanties, invulling te geven aan het beleid dat daarin voorziet. Doorgaans beperkt zich dat tot vooral praktische zorg en ondersteuning, terwijl juist bij ouderen meer behoefte kan ontstaan aan een diepgaand gesprek, tijd en aandacht voor hun levensvragen of hun zoektocht naar de zin van het leven. Voor sommigen bieden kerk, arts of goede vrienden hiervoor voldoende gelegenheid. Maar er zijn ook mensen voor wie die drempel te hoog is of een gepasseerd station.

Hoe komen wij ouderen in Utrecht hier in tegemoet, zeker degenen zonder levensbeschouwelijke achtergrond? Welk beleid hanteert de overheid en wat betekent dat in de praktijk? Hoe kunnen we met deze vragen omgaan? Over dit soort zaken spraken zij tijdens deze bijeenkomst.

Openbare les Laurens de Graaf 'Van top tot teen in verbinding; beweging van onderop, beweging aan de top' - 20 april 2017

De samenleving verandert. Dat is van alle tijden, maar de snelheid waarop deze veranderingen plaatsvinden, neemt toe. Hoe kunnen we ondanks deze snelheid in onze participatiesamenleving nog in verbinding blijven met elkaar? Welke rol spelen publieke professionals hierbij? Wat betekent dit voor de manier waarop wij onze samenleving organiseren? In zijn openbare les ging dr. Laurens de Graaf in op deze vragen. Hij liet via een door hem ontwikkeld model zien hoe in de samenleving bewegingen van onderop, zoals burgerinitiatieven en sociaal ondernemerschap, worden verbonden met bewegingen aan de top, zoals van publieke organisaties en het lokale bestuur.

Bijlagen

Startbijeenkomst Werkplaats Arbeid en Inclusie

Op 6 april vond de eerste bijeenkomst plaats van de werkplaats ‘Arbeid en inclusie’. Aanwezig waren verschillende vertegenwoordigers uit Utrechtse gemeenten en de landelijke kennisorganisaties Divosa, Movisie en de USBO. We kijken terug op een inspirerende en stimulerende startbijeenkomst. Er zijn een aantal belangrijke zaken ter tafel gebracht die we hopen samen met de aanwezigen en andere betrokkenen in de regio Utrecht te kunnen gaan oppakken.

Openbare les Quirine Eijkman 'Toegang tot het recht gaat glocal - 9 februari 2017

Op 9 februari was de openbare les en inauguratie van Quirine Eijkman, lector Toegang tot het Recht bij het Kenniscentrum Sociale Innovatie van Hogeschool Utrecht. De titel van haar les was ‘Toegang tot het recht gaat glocal’.

Bijlagen

Themabijeenkomst 'De burger centraal: wens of werkelijkheid?' - 18 november 2016

Op 18 november bezochten rond de tachtig personen een tweede themabijeenkomst van het kennisplatform Utrecht Sociaal (kUS). Dit keer was het thema ‘De burger centraal: wens of werkelijkheid?’. Doel van de themabijeenkomsten is het delen van kennis en het ophalen van kennisvragen.

Bijlagen

Conferentie Geweld in gezinnen - 15 november 2016

Op dinsdag 15 november bezochten ruim 120 deelnemers de conferentie met als ondertitel ‘Uw professionele moed kan het verschil maken’. Deze conferentie werd georganiseerd om het signaleren en zo nodig melden van huiselijk geweld en kindermishandeling onder de aandacht te brengen en te verbeteren. De reacties na afloop waren positief. Met name de aansluiting bij de praktijk en actualiteit werd erg gewaardeerd. 

Switch to English English