Duurzame HU

Bedrijfsvoering

Onder het motto ‘practice what you teach’ intergreert Hogeschool Utrecht (HU) het thema duurzaamheid ook in de bedrijfsvoering van de organisatie. 

De snelle maatschappelijke ontwikkelingen vragen erom dat wij niet alleen in ons onderwijs en onderzoek vooruit kijken, maar ook in onze bedrijfsvoering. De HU ziet duurzaamheid als verantwoordelijkheid voor nu en voor de generaties die na ons komen. Daarom werken we aan verduurzaming op gebieden als energiegebruik, mobiliteit, horeca, inkoop en afvalscheiding. Sinds 2018 zijn bijvoorbeeld alle HU-gebouwen in Utrecht geconcentreerd op het Utrecht Science Park. Hiermee hebben we een belangrijke stap gezet om duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren, zoals minder mobiliteit door concentratie en een grotere energie-efficiency in de gebouwen.

Bedrijfsvoering in 2021

Bij bedrijfsvoering constateren we dat de impact van de Corona-crisis op het gebied van duurzaamheid groot is geweest, ook achter de schermen. Duurzaamheid is in het verleden vanuit bedrijfsvoering vooral aangedreven door de ambitie om onze CO2-uitstoot te verlagen en in 2030 CO2-neutraal te zijn. In 2021 is door de gedeeltelijke sluiting van de gebouwen en het grotendeels op afstand werken en studeren circa 30% op het energieverbruik bespaard. Door het op afstand studeren en werken is het produceren van afval en het reizen naar onze locaties in Utrecht en Amersfoort fors afgenomen. Daarmee is de afname in CO2-uitstoot fors verlaagd (zie footprint – wordt opgesteld – is beschikbaar eind februari).

In deze Corona-crisis zien we dat naast de afname in CO2-uitstoot tegelijkertijd de SDG’s een steeds prominentere rol vervullen in ons duurzaamheids-denken, bijvoorbeeld in het denken in partnerships en ketensamenwerking (SDG 17).

Doelstelling
Het programma Duurzame Bedrijfsvoering heeft als doel de bedrijfsvoering van de HU te verduurzamen in nauwe samenwerking met Onderwijs en Onderzoek èn de overige diensten. Er zijn twee hoofddoelstellingen voor het programma Duurzame Bedrijfsvoering, namelijk de duurzaamheidsdoelstelling zoals in ‘HU in 2020’ verwoord:

  1. “Reductie van CO2-uitstoot van de HU met 20% in 2020 ten opzichte van 2014 .”
  2. “In 2030 C02- neutraal.”

Daarnaast is het belangrijk dat duurzaamheid deel uitmaakt van het professionele handelen van studenten en medewerkers, zowel in sociaal, als ecologisch als economisch opzicht.

Programma Duurzame Bedrijfsvoering & CO2-Footprint HU

In het uitklapmenu hieronder staat per onderwerp aangegeven wat de HU doet aan duurzaamheid.

Energieneutraal in 2030

Sterk verbeterde energie-efficiëntie
We slagen erin om steeds efficiënter om te gaan met energie. Energie-efficiëntie gaat zowel over minder als over schonere energie. Bijvoorbeeld door gebruik van lokaal opgewekte duurzame energie, energie-neutrale nieuwbouw en gebruik van zonne-energie uit de batterijen van onze e-cars. Tot mei 2018 realiseerde de HU al een energie-efficiëntieverbetering van 47,84% ten opzichte van 2005. De verwachting is dat we tussen 2005 en 2020 een energie-efficiëntieverbetering van 56% zullen bereiken. Dat is ruimschoots méér dan waarop de 30% waarop we ons vrijwillig hebben vastgelegd in het convenant Meerjarenafspraken Energie-Efficiëntie (MJA3). In dit convenant heeft de overheid afspraken gemaakt met bedrijven en instellingen over energie-efficiëntie.

Energieneutraal in 2030
Vanaf 2030 willen we als organisatie energieneutraal zijn. De vraag naar elektriciteit, warmte en koude moet dan volledig gedekt worden door hernieuwbare energiebronnen. In 2010 voerde de HU een energiezorgsysteem in volgens de BasisCheck Energiezorg 2005 en ontwikkelde haar energiezorgsysteem verder in lijn met ISO50001. Ook is het energieverbruik verduurzaamd door de aankoop van Eneco Eco Garanties, door de overheid erkende garanties van oorsprong. Veelal kopen organisaties namelijk groene stroom in zonder te weten of dit bijvoorbeeld Nederlandse windenergie is, Noorse waterkracht of afkomstig van een Chinees zonnepark. Door deze garanties van oorsprong draagt de HU bij aan de productie van duurzame energie en de beperking van de uitstoot van broeikasgassen als CO2. Hierbij het certificaat HollandseWind voor 2017-2019, het Certificaat Duurzame Energie HollandseWind 2019 en het Certificaat Duurzame Energie Eneco 2020 tm 2022

Energieneutraal wonen zou voor iedereen moeten zijn, daarom ontwikkelen studenten en onderzoekers slimme gevel. Meer lezen over dit succes? Ga dan naar deze pagina.

Het gasverbruik op het Utrecht Science Park is laag. Dit heeft te maken met het feit dat het gasverbruik onderwijs gerelateerd is. Alleen in het onderwijs wordt in lab-ruimten gas verbruikt. De HU onderzoekt op dit moment of er alternatieven zijn, bijvoorbeeld werken met gasflessen, om te komen tot afsluiting van het aardgas. De gebouwen van de HU worden verwarmd middels het warmtenet van de UU.

Na de nominatie voor een internationale BREEAM-Award in de categorie Public Sector Project-Post Construction Award eind 2019, hebben wij verder doorgepakt en het dak van de Heidelberglaan 15 volledig bedekt met zonnepanelen. Toen door het Coronavirus medio maart 2020 de activiteiten in onze gebouwen bijna volledig zijn stilgelegd zijn we gestart met het opstellen van een plan om in 2030 50% CO2 te besparen in ons energieverbruik. Energie bepaalde in 2019 iets meer dan 20% van onze uitstoot (de cijfers voor 2020 zijn begin maart 2021 voorhanden).

Uitgangspunt in dit reductieplan is dat we uitgaande van het huidige verbruik bestuderen welke verbeteringen mogelijk zijn om de opgewekte koude en warmte zoveel mogelijk in de gebouwen te houden en welke bronnen geschikt zijn om de HU van de benodigde energie te voorzien.

Een collectief WKO systeem maakt het mogelijk om gezamenlijk efficiënt van koude en warmte gebruik te maken.

In USP-verband is samen met de gemeente de werkgroep ‘aardgas vrij en energieneutraal USP in 2030’ gestart die onderzoekt welke mogelijkheden er zijn om in 2030 geen aardgas meer te verbruiken op het USP.

De mogelijkheden van een collectieve WKO, Ultra Diepe Geothermie, windmolens en een zonnepark worden in deze werkgroep verkend.

2 Graden lager

Hogeschool Utrecht gaat de thermostaat in alle gebouwen twee graden lager afstellen, op gemiddeld 19 graden. Zo dragen we bij aan de overheidscampagne ‘Zet ook de knop om’.

 

Zonnepanelen 

In 2020 zijn op de Bolognalaan 101 de bestaande PV installatie uit 1995 (58 zonnepanelen) vervangen door een nieuwe PV installatie met 180 zonnepanelen. Op de Padualaan 99 is de bestaande PV installatie uitgebreid met 350 zonnepanelen. Daarnaast zullen er in het voorjaar van 2022 weer nieuwe zonnepanelen geplaatst worden op Padualaan 97 en 99.

Radiatorfolie
Om een energiebesparing te realiseren, hebben de huismeesters reflecterend folie achter de radiatoren geplakt. De HU doet dit op grond van ons Energie Effiency Plan 2017-2020, waarmee we jaarlijks minimaal 2% efficiency in ons energieverbruik realiseren. Lees hier het artikel.

Warmetruiendag
Daarnaast doet de HU ieder jaar mee aan Warmetruiendag om te besparen op energie en CO2. Want als heel Nederland op 1 dag 1 graad lager stookt, besparen we al 6,3 miljoen kilo CO2! In 2021 draaide we de verwarming laag maar was er door COVID helaas geen mogelijkheid tot een fysiek activiteit. Benieuwd wat de HU in 2020 deed? Klik hier voor de aftermovie.

BREEAM Award
Wist je dat het HU gebouw Heidelberglaan 15 genomineerd is voor een internationale BREEAM Award in de categorie Public Sector Project – Post Construction Award? Klik hier voor meer informatie. Daarnaast kan je ook naar onze pagina Huisvesting om een video te bekijken over Duurzame Nieuwbouw Hogeschool Utrecht Heidelberglaan 15.

Mobiliteit

Mobiliteit in 2021

De Corona-crisis heeft onze mobiliteit, die de grootste bijdrage levert aan onze CO2-footprint, bijna tot stilstand gebracht. De grootste uitdaging in 2021 was dan ook vanuit de nieuwe werkelijkheid die Corona ons gebracht heeft, namelijk de mogelijkheden van studeren en werken op afstand én de behoefte elkaar te kunnen ontmoeten als dat weer mag, tot nieuwe mobiliteit-scenario’s te komen.  Verdere samenwerking met partners in en buiten het USP, in ons onderzoek, onderwijs en bedrijfsvoering hebben daarin een grote rol gespeeld.

Er is onder meer een lectoraat in oprichting op het gebied van Slimme en Duurzame Mobiliteit die binnen het lectoraat Procesinnovatie en Informatiesystemen de thuisbasis krijgt. HU en Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) zijn een samenwerking aangegaan om praktijkgericht en wetenschappelijk onderzoek in relatie tot mobiliteit te versterken door ze met elkaar te verbinden. Met onderzoek naar slimme en duurzame mobiliteit willen we bijdragen aan een duurzamere stedelijke omgeving. HU en KiM betrekken graag partners bij dit onderzoek om aan te sluiten bij actuele vraagstukken en bij te dragen aan actuele mobiliteitsvraagstukken zoals we die op dit moment kennen. Met gemeente Utrecht, provincie Utrecht, Goedopweg, a.s.r, UMCU en HU bedrijfsvoering, als opdrachtgevers in Utrecht-Oost, is er een structurele samenwerking rondom bereikbaarheid Utrecht-Oost.

In ons onderwijs is nauw samengewerkt met Universiteit Utrecht en ROC Midden-Nederland in de Sustainable Campus Challenge om voor de verre en nabije toekomst duurzame scenario’s uit te werken. Onderwerpen waren o.a.; duurzame mobiliteit, een afvalvrije wereld en vitaliteit.

Zo wordt ook op het gebied van mobiliteit binnen en buiten de HU verder gewerkt om sterker samen uit de crisis te komen.

Voor meer informatie, bekijk dan het document ‘Hoofdontwerp Integraal Mobiliteitsbeleid Hogeschool Utrecht tot 2020‘.

Wil je meer weten over duurzame alternatieven voor de auto, verbeterde bereikbaarheid & duurzaamheid van het Utrecht Science Park en regelingen voor HU-medewerkers, klik dan hier voor meer informatie

Fietsregeling

Vanaf januari 2022 heeft de HU een vernieuwde fietsregeling. Deze biedt medewerkers de mogelijkheid om onder voorwaarden met belastingvoordeel een fiets aan te schaffen.

Duurzame reisbewegingen

Er is sinds november 2021 een leidraad duurzame reisbewegingen ontstaan. Dit is via een initiatiefvoorstel van de Hogeschoolraad bij het CVB terecht gekomen. Studententeam Green Office heeft hieraan bijgedragen. Het verduurzamen van buitenlandse reisbewegingen heeft als doel om betrokkenen bij
internationale reisbewegingen voor de HU te motiveren om de uitstoot van broeikasgassen door zaken-/studiereizen tot een minimum te beperken

Huisvesting

Sinds 2018 is al het Utrechtse onderwijs en onderzoek van Hogeschool Utrecht gevestigd op één locatie: het Utrecht Science Park (USP). Hiermee hebben we een grote stap voorwaarts gemaakt als we het hebben over duurzame huisvesting. Klik hier voor meer informatie.

Ben je benieuwd waarom Heidelberglaan 15 genomineerd is voor BREEAM-Award, lees dan ”Rondleiding door Heidelberglaan”.

Compensatie CO2 buitenlandse dienstreizen

Jaarlijks laat het International Office het aantal gevlogen kilometers voor internationale dienstreizen door HU medewerkers berekenen door een gecertificeerd bureau (CNG). Het totale aantal gevlogen kilometers wordt d.m.v. duurzaamheidsprojecten op andere plekken gecompenseerd. Hiervoor ontvangt de HU jaarlijks een certificaat. Bekijk hier het Certificaat-compensatie-CO2.

Door de CO2 uitstoot door vliegreizen te compenseren, verminderen we onze ecologische voetafdruk. Ben je benieuwd naar hoe onze HU studenten aan duurzame vliegoplossingen werkt? Lees dan hier het artikel.

Duurzame reisbewegingen

Er is sinds november 2021 een leidraad duurzame reisbewegingen ontstaan. Dit is via een initiatiefvoorstel van de Hogeschoolraad bij het CVB terecht gekomen. Studententeam Green Office heeft hieraan bijgedragen. Het verduurzamen van buitenlandse reisbewegingen heeft als doel om betrokkenen bij
internationale reisbewegingen voor de HU te motiveren om de uitstoot van broeikasgassen door zaken-/studiereizen tot een minimum te beperken

Afval & Grondstoffen

Door anders om te gaan met afval kan Hogeschool Utrecht een duurzamer organisatie worden. We hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in afvalvermindering, ‑hergebruik en ‑scheiding. In 2023 willen we 80% van al het HU-afval scheiden. Dat is een ambitieuze doelstelling, maar we zijn al een eind op de goede weg.

Afval & Grondstoffen in 2021

In de Business Review Q3 2021 HU (1lees je over de afvalcijfers van de HU; financieel en gewichten; ontwikkeling afvalstromen; scheidingspercentage.

Belangrijk is dat de afvalkosten van 2021 ten opzichte van 2020 lager liggen dan 8K. Dit komt o.a. omdat wij geen koffiedik meer hebben. Het koffiedik(4.4K) en Specifiek Ziekenhuis Afval (3.7k) maken grote impact.

Het scheidingspercentage van 2021 is ten opzichte van 2020 omlaag gegaan. Dit komt door  de aanpassing van het contract koffiedik en toename bedrijfsafval.

Dit bedrijfsafval zorgt voor een grote kosten stijger. Deze toename komt door het weer toestaan van studenten op de locaties.

 

Grondstoffenanalyse

5 Oktober 2021 heeft de HU een ) Gronstofanalyse HogeSchool Utrecht (1) gedaan van het restafval van de Bolognalaan 101. Op 12 oktober hebben we het restafval van de Heidelberglaan 7 geanalyseerd. Hierbij zijn zakken restafval gebruikt, de inhoud is onderverdeeld in diverse fracties.

Resultaten

74% van het restafval kan gerecycled mits tissues en plastic​, blik en drankenkartons aan de bron worden gescheiden.​

26% is daadwerkelijk restafval.

Samenwerking met The Clique 

De HU is in 2021 een samenwerking aangegaan met The Clique; een circulaire bio-grondstoffenservice voor nieuwe producten. De koffiedik van de HU wordt gescheiden en apart ingeleverd bij deze firma. Die deze gebruikt om lokaal oesterzwammen op te kweken. Op dit moment wordt het lokaal gecomposteerd.

Lees hier de impactrapportage: Impactrapportage dec 2021 Hogeschool Utrecht en JDE (1)

Computers, folies, keukenafval en gestripte materialen
De HU doet mee ook aan initiatieven om afgeschreven computers aan goede doelen te schenken. Afgeschreven meubilair wordt zo mogelijk afgevoerd via een gecertificeerde opkoper ten behoeve van hergebruik. Eventueel restafval wordt gescheiden aangeboden aan afvalverwerkingsbedrijven. Daarnaast is de HU plastic- en aluminiumfolies apart gaan inzamelen. Keukenafval en etensresten (SWILL) worden ook veelal gescheiden afgevoerd. Met studenten en slopers zijn we binnen SIA-KIEM VANG een project gestart waarin onderzoek gedaan wordt naar hergebruik van gestripte materialen uit de gerenoveerde gebouwen.

 

 

Onderwijslogistiek

Efficiënt toetsen organiseren
Onderwijslogistiek zorgt ervoor dat toetsen die ’s avonds zijn geroosterd, zich concentreren in twee gebouwen in plaats van over alle gebouwen verspreid. Zo ontstaat efficiency. De gebouwen kunnen hierdoor hun openingstijden aanpassen aan de geroosterde activiteiten, zodat er bespaard kan worden op de huisvestingskosten.

Ruimtegebruik
Onderwijslogistiek focust zich op het terugbrengen van benodigde ruimte gericht op het effectief gebruik van ruimte. Realisatie door toekennen van ruimtecontingenten, waarbinnen het onderwijs lessen en toetsen roosters.

Dit draagt bij aan duurzaamheid door afname ruimteoppervlak en daarmee de faciliteiten die nodig zijn om ruimtes leefbaar te houden (verwarming, ventilatie, etc.).

Openingstijden en gebruik panden daluren
We zetten in op efficiënt gebruik van de gebouwen in dalmomenten in samenwerking met Facilities en Plannen & Roosteren. We streven naar een beperkt aantal gebouwen open in het weekend en roostering op zo min mogelijk verdiepingen. Dit draagt bij aan duurzaamheid door minder faciliteiten te gebruiken en door een lagere inzet van personeel (schoonmaak, beveiliging etc.).

Talentontwikkeling bij Onderwijslogistiek
Het initiatief Talentontwikkeling gaat om de bewustwording en verdere ontwikkeling van de talenten van alle medewerkers binnen Onderwijslogistiek. Met dit initiatief proberen we leidinggevenden binnen Onderwijslogistiek met elkaar te verbinden, kennis te delen en samen meer te bereiken dan als leidinggevende alleen. Het doel is medewerkers vanuit hun kwaliteiten en talenten in te zetten met als doel het vergroten van de duurzame inzetbaarheid, werkplezier en het bieden van uitdagend werk (vanuit Werkbelevingsonderzoek). Daarnaast zal het vergroten van voorgenoemde zaken ook direct en indirect de kwaliteit van de dienstverlening vergroten. Alle afdelingen van Onderwijslogistiek werken constructief samen om initiatieven rondom talentontwikkeling binnen heel Onderwijslogistiek te versterken. Dit gaat enerzijds om bewustwording en het delen met elkaar van bestaande initiatieven (denk aan: inzetten op professionalisering, persoonlijke ontwikkelplannen, talentontwikkeling als onderdeel binnen de ´Resultaat Gericht Werken´ en gezamenlijk met team de teamplannen opstellen etc.), maar anderzijds ook om het opzetten van nieuwe initiatieven rondom talentontwikkeling. Op de korte termijn worden de volgende drie initiatieven gerealiseerd: een Onderwijslogistiek-platform waar vraag en aanbod rondom talent en opdracht bij elkaar komen, ontwikkeling van een flexibele schil en ‘Tour Onderwijslogistiek’ om kennis te maken met de andere afdelingen. Daarnaast zijn er verschillende initiatieven voor de langere termijn om talentontwikkeling te (blijven) versterken. Initiatieven worden gerealiseerd door samenwerking tussen alle afdelingen en door zowel management als medewerkers uit de verschillende teams.

Dit initiatief draagt bij aan duurzame inzetbaarheid van medewerkers door medewerkers uit blijven dagen, te laten groeien en in te zetten op talenten en kwaliteiten.

Printen

Milieuvriendelijk printpapier
‘Canon Black Label Premium kopieer- en printpapier is helder wit (CIE164) en wordt milieuvriendelijk geproduceerd. Het printpapier is FSC-gecertificeerd en voorzien van een Europees Ecolabel.’

Dat betekent dat zij voldoen aan de hoogste kwaliteits- duurzaamheidstandaarden. Omwille van de witte kleur en opaciteit, is dit geen gerecycled papier. Wel is dit papier chloorvrij, dat is al een goede stap vooruit.

Papierloze positieve studieadviezen
Om het milieu te ontzien, heeft Onderwijslogistiek in overleg met examencommissies geregeld dat de positieve studieadviezen (ca. 5000 stuks) niet meer per papieren post gaan, maar digitaal per e-mail. Dit scheelt zowel bomen als werk, en de communicatie naar studenten gaat sneller.

Meer digitaal toetsen organiseren
Onderwijslogistiek werkt hard aan het digitaliseren van toetsen, zodat we kunnen besparen in papiergebruik. Het is van algemeen belang om spaarzaam om te gaan met materialen.

Digitaal toetsen organiseren zorgt voor een reductie in materialen en voorkomt verspilling van (tentamen)papier. Indicatie van de omvang is: 114.685 gemaakte papieren toetsen in 1 periode.

Horeca & catering

De horecavoorzieningen in onze gebouwen hebben we de afgelopen jaren aangepast. We hebben een nieuwe banqueting-leverancier, VITAM, en het restaurant op de Padualaan 97 is ingericht met een nieuw, duurzaam cateringconcept. Studenten van Green Office HU hebben tijdens deze aanbesteding de cateringconcepten beoordeeld en hierin geadviseerd . In navolging van de Universiteit Utrecht verzorgt de HU voornamelijk nog vegetarische banqueting. Een mooi voorbeeld over circulatie bij de Foodcourts kan je hier terugvinden.

Horeca & Catering in 2021

Alle aanbestedingen voor de horeca kennen de volgende uitgangspunten:
1. Plant-based, lokaal (zoveel mogelijk uit Nederland), seizoensgebonden en vers, duurzame en fairtrade keurmerken: 50% duurzaam met een groei naar 80% de komende 3 jaar met focus op plant-based.
2. Gezonde voeding: zoveel mogelijk puur, geen e-nummers, laag in vet, zout en/of suiker.
3. Duurzame apparatuur & inrichting en re-use.
4. CO2-neutraal | 100% afvalscheiding no waste (food, afval & verpakkingen) | circulaire inkoop | klimaatneutraal | sociaal verantwoord.

II. Invulling:
De horeca outlets zijn vooroplopend als het gaat om duurzaam eten en drinken binnen de education markt:
1. Alle outlets bieden gezonde voeding, vegetarische en veganistische keuzes, seizoensgebonden producten en de houden rekening met CO2 uitstoot en afvalbeperking;
2. Onverantwoorde keuzes als energiedranken en suikerhoudende dranken worden niet op ooghoogte aangeboden bij de horecaondernemers. Voor de vendingautomaten starten wij per januari 2022 een pilot met automaten die 100% gezonde keuze bevatten.
3. Energiedranken worden niet in een actie opgenomen.

Gezonde voeding in HU-gebouwen 2021

Horeca speerpunten 2021 

In 2022 zijn we bezig geweest met duurzame ontwikkelingen voor 2023. Er komen een aantal positieve veranderingen met betrekking tot de koffie- en snackautomaten. De HU is ook alvast bezig met het inventariseren van de het gedrag met betrekking tot koffiebekers. Vanaf 2024 komt hier namelijk een verbod op. Lees hier meer en vul vooral de 5 vragen in.

Waterverbruik

Waterverbruik 2021

Covid heeft de nodige invloed gehad op het waterverbruik in de HU gebouwen. We hebben deel dichtgezeten en deels onderwijs op afstand. Dit heeft als gevolg gehad dat de duurzame watertappunten minimaal gebruik zijn, dat er minder koffie is gedronken en dat er minder toiletten doorgespoeld zijn dan in voorgaande jaren. Simpelweg omdat de gebouwen maar tot ca. 20% bezet waren t.o.v. de normale bezetting pre Corona. De Dopper verkoop is geweest en inmiddels heeft een groot deel van de medewerkers en studenten een dergelijke fles. Nieuwe medewerkers van de HU ontvangen er één in het welkomstpakket. 

Bekijk hier het HU 2020 – 2021 waterverbruik per gebouw. 

Deeltjesgrootte-analyse voor duurzaam drinkwater
De maatschappelijke vraag naar duurzaam geproduceerd drinkwater wordt steeds groter. Hogeschool Utrecht en preferred partner Waternet werken intensief samen om duurzame drinkwater-productieprocessen te ontwikkelen. 

Voor de ontkalking van water worden calcietpellets gebruikt die in de waterstroom zweven. Deze groeien aan met kalk uit het water en moeten na verloop van tijd vermalen worden om weer voldoende effectief te zijn. Vervolgens worden ze weer aan het proces toegevoegd. Hiermee wordt een duurzaam, circulair proces gerealiseerd en wordt de drinkwaterproductie van Waternet duurzamer. 

De ontwikkeling van de waterzuivering van de toekomst
Voor de productie van betrouwbaar drinkwater is een hele trein aan zuiveringsprocessen nodig. Bij veel van die processen wordt gebruik gemaakt van natuurlijk korrelmateriaal. Voorbeelden daarvan zijn filterzand, actieve kool en kalkkorrels. Deze korrels zijn alles behalve rond. Voor berekeningen wordt vrijwel altijd juist wel uitgegaan van perfecte ronde bollen. Daarom willen wij graag weten in welke mate (meer of minder) de korrels rond zijn. Om hier achter te komen hebben Waternet samen met Hogeschool Utrecht een methode ontwikkeld: de Statische Diameter Analyse (SDA) om dit te bepalen. 

Met een scanner en software, oorspronkelijk afkomstig uit de medische sector, worden allemaal eigenschappen van de vorm van de korrels bepaald (de morfologische eigenschappen). Met deze informatie kunnen wij de berekeningen verbeteren die nodig zijn voor betere beheersing van de waterzuiveringsprocessen en zo een bijdrage leveren aan de vermindering van grondstoffenverbruik. Dit geldt ook voor de hergebruik van reststoffen die weer als grondstoffen worden in gezet. Alles bij elkaar met als einddoel om een klimaat-neutrale bedrijfsvoering te realiseren in 2030. 

Klik hier voor de instructievideo over de expansiekolom op de Hogeschool Utrecht, door Jos Vantomme (ILC) en Sam Rutten.

Daarnaast staan in het ambitiedocument Utrecht Science Park beschreven hoe we vanuit het USP het water managen (pagina 17): 

‘’Bij de inrichting van het gebied houden we rekening met de gevolgen van klimaat-adaptatie door goed watermanagement. Door het toepassen van groene daken, het realiseren van voldoende waterberging en groene bestrating wordt geanticipeerd op extreme neerslag en wordt regenwater lokaal opgevangen en niet via het riool afgevoerd.’’ 

Verder streeft de HU naar meer Dopper verkooppunten bij de horeca-ondernemers en minder verkoop van PET flessen. Samen met Sodexo en Vitens is er een promotie van Doppers geweest bij de opening van ons eerste duurzame watertappunt in de Faculteit Economie. Dit watertappunt is ontworpen door één van onze studenten, heeft zelfs de aandacht van de HKU getrokken, en staat inmiddels in alle HU gebouwen een watertappuntUiteraard werkt de HU op de toiletten met drukknoppen en automatische aan/uit knoppen bij de waterkranen. Het spoelwater bij de toiletten staat op een max. van 6 liter. 

Schoon drinkwater voor iedereen

Hogeschool Utrecht en schoonmaakpartner Hago slaan de handen ineen om plastic afval te verminderen. Sinds begin dit jaar zit er statiegeld op plastic flesjes. Deze flesjes kun je nu inleveren in de PET-inzamelton die in elk HU gebouw te vinden is. De opbrengst hiervan gaat naar Join the Pipe,  een organisatie die zich inzet voor het verminderen van plastic afval en het toegankelijk maken van schoon drinkwater voor iedereen.

Duurzame Inkoop

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) betekent voor Hogeschool Utrecht dat zij bij de inkoop van leveringen, diensten en werken in alle fasen van het inkoopproces rekening houdt met de sociale, ecologische en economische dimensies van duurzaamheid. Het is voor Hogeschool Utrecht een belangrijk instrument dat kan helpen haar duurzaamheidambities te realiseren. Deze ambities kunnen onder andere betrekking hebben op het verminderen van CO2-emissies, de transitie naar een circulaire economie, het voorkomen van schendingen van mensenrechten in de (internationale) productieketen en social return. MVI kan ook bijdragen aan het behalen van specifieke lokale en regionale beleidsdoelen, zoals het stimuleren van bepaalde bedrijfstakken en het bevorderen van werkgelegenheid. Wil je meer weten over het MVI manifest? Klik dan hier.

Als raamwerk voor de inbedding van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen in de organisatie worden de richtlijnen gehanteerd, zoals deze zijn vastgelegd in de NEN-ISO 20400:
1. Integratie van duurzaamheid in het inkoopbeleid en de inkoopstrategie van de organisatie.
2. Organiseren van de inkoopfunctie richting duurzaamheid.
3. Integratie van duurzaamheid in het inkoopproces.

Om invulling te geven aan deze doelstellingen van het duurzaam inkoop convenant (actieplan MVI) categoriseert Hogeschool Utrecht de impact van haar inkopen in een vijftal speerpunten waardoor bij alle aanbestedingen duurzaamheid in brede zin in de selectie- en gunningscriteria opgenomen is:

Speerpunt Beschrijving
Klimaatneutraal inkopen Inkopen met een neutraal of zelfs positief effect op het klimaat.
Sociaal inkopen Het leveren van een bijdrage door de inkoopfunctie van het stimuleren dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zo veel als mogelijk kunnen participeren.
Innovatief inkopen Het door middel van inkoop stimuleren van de markt om innovatieve, duurzame oplossingen te ontwikkelen en leveren.
Circulair inkopen Inkopen zonder afval te genereren.
Bijdrage aan het onderwijs Het leveren van een bijdrage door de inkoopfunctie aan de koppeling van de beroepspraktijk aan het onderwijs, onderzoek en gezamenlijke co-creatie.

In de aanbesteding afval- en grondstoffenmanagement is bijvoorbeeld uitgevraagd hoe de inschrijvers inspelen op de behoefte van de Hogeschool betreft:
• verhoging afvalscheiding;
• verwerking bedrijfsmatig PMD;
• circulaire verwerken koffiebekers;
• integraal afvalmanagement.

Al naar gelang de afvalverwerking duurzamer plaatsvond (ladder van lansink), werd hier een hogere score aan toegekend. Zodoende dat de gunning naar Suez ging. Een mooi praktijkvoorbeeld is dat als doelstelling ‘partnerschap op het gebied van circulaire economie’ was geformuleerd en dit nu terug te zien is in de koffiedroes van Hogeschool Utrecht, dat circulair wordt verwerkt tot zeepjes door SOOP.

Ook bij de aanbesteding glasbewassing en gevelreiniging ging de gunning van de opdracht naar een sociale onderneming, waarbij samengewerkt wordt t.b.v. arbeidsparticipatie en een duurzame invulling van arbeidsplaatsen.

Binnen de aanbesteding schoonmaakdienstverlening heeft de focus gelegen op:
• de schoonmaakmedewerker in het middelpunt;
• verduurzaming schoonmaakmiddelen;
• ruimte voor Social Return.

Bij de aanbesteding specialistisch vloeronderhoud is rekening gehouden met:
• verduurzaming van het vloeronderhoud;
• het verlagen van milieudruk bij intensieve schoonmaak.

In geval van inkoop- en aanbestedingstrajecten met een midden of hoge impact, maakt een lid van Green Office HU onderdeel uit van het projectteam. Het is namelijk van belang dat studenten betrokken worden bij het proces. Een mooi voorbeeld hiervan is de aanbesteding Eindejaarsgeschenken. Bij deze aanbesteding is er voor gekozen geen kerstkaart meer per post te versturen, maar digitaal. De besparing die Hogeschool Utrecht hiermee realiseert, wordt geïnvesteerd in een stukje bos, waarmee de HU bedrijfsbospartner wordt. Dit is een tastbare bijdrage aan een groene en gezonde wereld.

De Hogeschool Utrecht is aangesloten bij PIANOo, het Expertisecentrum Aanbesteden van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Voor het komende jaar wil afdeling Inkoop de focus leggen op het gebruik van de MVI-zelfevaluatie tool van Pianoo en de concretisering van het actieplan MVI. Omdat het actieplan MVI op dit moment verder uitgewerkt wordt, staat dit document niet online. Uiteraard zal het document na afronding toegankelijk zijn voor iedereen via de website duurzaam.hu.nl en de website van Pianoo.

Kerstgeschenken

Sinds twee jaar kunnen HU medewerkers met het kerstgeschenk een donatie doen aan een goed doel. Eén van deze goede doelen was de Utrechtse stichting Trees4all. Een organisatie die bedrijven in staat stelt CO2 uitstoot te compenseren door het aanleggen van een biodivers bos. Ruim 310 medewerkers hebben met hun kerstgeschenk gekozen voor een stukje bos. Het succes van de donaties motiveerde de HU om het grootser aan te pakken en ook echt een eigen bos aan te leggen, hiervoor heeft de HU het resterende bedrag gedoneerd aan de stichting.

In maart 2022 zette een aantal medewerkers van Green Office HU de schep in de grond in het Drentse Sleenerzand. De aanleg van het bos gaat voor meer biodiversiteit en compensatie van C02 gaat zorgen.

Lees verder op HU Ontwikkelt.

Update: Het HU bos groeit heel goed.