Duurzame initiatieven

Afgeronde projecten/initiatieven

Lesgeven in vluchtelingenkamp Kakuma (Kenia)

1 Einde aan armoede4 Goed onderwijs5 Vrouwen en mannen gelijk

Stel, je woont in een vluchtelingenkamp, zo groot als Nijmegen. Iedereen om je heen is gevlucht voor oorlog of vervolging, op zoek naar een veilige en betere toekomst. Maar in het kamp is werken aan een toekomst nauwelijks mogelijk. Zo kan maar 4% van de jongeren naar de middelbare school. Wat doe je dan?

Dan ga je lesgeven! Instituut Archimedes helpt hen om betere docenten te worden, met een lesprogramma – daar zijn we tenslotte goed in. Vier keer geven onze HU-docenten een week lang les in Kenia. De rest van de lessen en begeleiding gaan via een digitaal platform, sociale media en andere digitale middelen. Via een buddy-systeem kunnen de vluchteling-docenten ook contact onderhouden met studenten aan onze lerarenopleidingen in Utrecht. Zo helpen we vluchteling-docenten om te werken aan hun eigen toekomst én aan een betere toekomst voor de kinderen in Kakuma.

Contactpersonen
Nicole Reith
Website: https://www.hu.nl/lesprogrammas-voor-opvangkampen

Laatste update december 2020

Rokers en meerokers

Roken is ook slecht voor niet-rokers, maar daar horen we weinig over, terwijl de gezondheidscijfers over meerokers er niet om liegen. Hoe kunnen we gezondheid en welzijn van niet-rokers op Hogeschool Utrecht bevorderen? Studenten van de opleiding Social Work onderzochten dit in 2019 in de werkplaats sociale rechtvaardigheid.

Roken mag officieel alleen buiten de blauwe lijnen voor de ingang van gebouwen, maar in de praktijk houden veel rokers zich daar niet aan. De meeste niet-rokers vinden de rooklucht vies en ongezond, bleek uit gesprekken en een enquête die de studenten hielden voor het project Roken en meeroken. Hoe kunnen we zorgen dat rokers meer rekening houden met niet-rokers? Met een informatieve poster met de tekst ‘Samen zorgen wij voor een rookvrije leeromgeving’ willen ze rokers prikkelen om rekening te houden met anderen, en om buiten de blauwe lijnen te blijven roken. Om zo samen te zorgen voor een gezonde leeromgeving. Ook kunnen studenten, medewerkers en docenten zich via de QR-code op de poster aanmelden voor een rookvrij schoolplein. De studenten zochten de samenwerking met Green Office voor een groter bereik en proberen de HU te bewegen samen te werken met de Rookvrije Generatie om gezondheid en welzijn op de HU te bevorderen.

Contactpersoon
Bilal Majdoubi, bilal.majdoubi@hu.nl
Website: www.rookvrijegeneratie.nl

InnovatieLab Circulair beheren, onderhouden en renoveren

4 Goed onderwijs6 Schoon water goede voorzienningen

De meeste woningen in Nederland zijn relatief nieuw. Daardoor is er weinig nog kennis en ervaring op het gebied van toekomstbestendig renoveren. In het Innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren werken studenten van verschillende opleidingen samen met docenten, onderzoekers en bedrijven aan innovatieve oplossingen. Zo leveren ze een bijdrage aan onder andere de transitie naar circulaire stadswarmte en circulaire toekomstbestendige renovatieconcepten.

Renovatieoplossingen worden momenteel meestal snel en voor de korte termijn uitgewerkt. Vooral mkb-bedrijven missen de benodigde kennis en ontwikkelruimte om hun oplossingen zelf te optimaliseren. Ze hebben behoefte aan kennis en samenwerking. In het innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren van Hogeschool Utrecht kunnen bedrijven hun vragen en uitdagingen op dit gebied neerleggen. Vragen waar geen eenvoudige oplossing voor is en die samenwerking vanuit verschillende vakdisciplines vereisen. Relevante onderzoeksvragen uit het werkveld worden vertaald naar praktijkvoorbeelden die gebruikt worden in het onderwijs en/of gekoppeld aan onderzoek binnen lectoraten. Dit leidt tot innovatieve oplossingen die kansen bieden voor bedrijven en organisaties en bijdragen aan de circulaire stad.

Website

https://www.smartsustainablecities.nl/projecten/919326.aspx?t=Innovatielab+Circulair+Beheer%2c+onderhoud+en+renovatie

Laatste update december 2020

Byoghurt – gezond ontbijten

3 Gezondheid en welzijn

Gezond ontbijten, met een heerlijk bakje duurzame biologische yoghurt of kwark met muesli‑, fruit‑ of chocolade‑topping. Dat kan bij de Byoghurt-bar op HU-Amersfoort. Vier studenten van de opleiding Facility Management bedachten deze gezonde aanvulling op het bestaande assortiment. Vooral in het kader van een gezond ontbijt.

De jonge ondernemers van Byoghurt willen biologische, smakelijke yoghurt en kwark maken met allerlei gezonde, verse toppings, voor een eerlijke en betaalbare prijs. Ook de toppings zijn biologisch. Ze bestaan uit muesli en cruesli en verschillende soorten fruit en chocolade. Welk fruit wordt gebruikt is afhankelijk van het seizoen. Fruit, muesli en cruesli van Byoghurt zijn lokale producten uit de buurt van Amersfoort. De chocolade is van Tony Chocolonely, een Nederlands bedrijf dat chocolade verkoopt die is geproduceerd zonder kinderarbeid; de cacao koopt het bedrijf zelf in bij Afrikaans boeren.

De yoghurt en kwark met toppings zijn te bestellen via een app en te koop in het gebouw van Hogeschool Utrecht in Amersfoort.

Contactpersoon
Aukje Timmer
Website:https://byoghurt.webnode.nl

Laatste update december 2020

Energieleverende facades

4 Goed onderwijs

Niet alleen een dak, maar ook muren, dakramen en balkons kunnen energie leveren. Dit is mogelijk met de nieuwe techniek BIPV. Zo kunnen ook appartementencomplexen met particuliere eigenaar-gebruikers energieleverend gemaakt worden. Zonnepanelen leveren bij zulke appartementencomplexen vanwege het relatief kleine dakoppervlak onvoldoende energie op, en bovendien zijn er verschillende eigenaren. Maar bij toepassing van BIPV leveren niet alleen daken, maar ook glas‑ en gevelelementen energie.

BIPV is de afkorting van Building Integrated PhotoVoltaics, ofwel gebouw-geïntegreerde zonne-energie. BIPV vervangt de normaal gebruikte bouwmaterialen in delen van de buitenzijde van gebouwen. Bijvoorbeeld op het dak, in dakramen, balkonvoorzieningen, zonweringen en (blinde) muren. Duurzame opwekking van energie wordt zo op een slimme manier gecombineerd met bouwfuncties, met behoud van esthetiek. Studenten en onderzoekers van Hogeschool Utrecht doen toegepast onderzoek naar de BIPV‑façades, systeemintegratie met overige elementen en het ontwikkelen van de customer journey. Dit Topsector Energie-project heet Opschaling NoM Renovaties Appartementen (ONRA), waarbij NoM staat voor Nul op de Meter. De testlocatie is een appartementencomplex aan de Verdiweg in Amersfoort.

Contactpersoon
Wilko Planje
Website: https://projecten.topsectorenergie.nl/projecten/opschaling-nom-renovaties-appartementen-00031491

Laatste update december 2020

Klimaatmissie Nederland

4 Goed onderwijs7 Duurzame en betaalbare energie

Aardgasloos wonen en dan ook nog comfortabeler. In Klimaatmissie Nederland werkt Hogeschool Utrecht aan de industrialisatie van renovatieprocessen voor particuliere woningeigenaren. Daardoor kunnen de kosten fors omlaag en kan overlast verminderen. Op die manier zullen meer particuliere woningeigenaren kiezen voor zo’n duurzame renovatie, is de verwachting.

Zeven studententeams van diverse opleidingen werken samen met docenten en onderzoekers aan dit project in het kader van de TKI-Urban Energy programmalijn 0. Ze ontwikkelen geïntegreerde en stillere warmtepompen, onderhoud en beheer via smart sensing, en digitale services voor optimale prestatiegarantie. Door de industrialisatie hoopt men de kosten van een duurzame woningrenovatie omlaag te kunnen brengen van gemiddeld € 70.000 à € 80.000 nu, naar ongeveer € 45.000.

Meer prefab-elementen gebruiken en betere afstemming en samenwerking kunnen ook zorgen voor minder overlast tijdens de renovatie. Stillere en kleinere warmtepompen en koeling kunnen leiden tot minder klachten na afloop. Door particuliere vraag samen te voegen met vraag van huurders kan de markt voldoende groot worden voor innovatie. Hoe de bewoners dit alles ervaren staat daarbij centraal.

Contactpersoon
Wilko Planje
Website: https://www.hu.nl/onderzoek/microsysteemtechnologie

Laatste update december 2020

Academie van de stad

4 Goed onderwijs

Aardrijkskundelessen geven over de global goals, of onderzoeken hoe Utrechtse verkeershubs van de toekomst eruit moeten zien. Tientallen studenten van Hogeschool Utrecht doen duurzaamheidsprojecten als deze in opdracht van de provincie en gemeente Utrecht en Amersfoort. De sociale ondernemer Academie van de Stad heeft de partijen met elkaar verbonden. Academie van de Stad zet zich in voor leefbare steden met actieve, betrokken bewoners. Haalt actuele vraagstukken op bij gemeentelijke diensten, provincies en woningcorporaties en vertaalt deze naar projecten en heldere opdrachten voor studenten en young professionals.

Ongeveer zestig studenten van de lerarenopleiding Aardrijkskunde betrekken honderden jongeren bij de global goals. Ze geven les aan middelbare scholieren over de klimaatproblematiek en de global goals en ontwikkelen duurzaamheidsonderwijs, zodat docenten dit verhaal op een heldere wijze over kunnen brengen aan de volgende generatie.

Door de groei van de bevolking en de economie reizen dagelijks veel mensen van, naar en door Utrecht. Dit zorgt voor grote druk op de knooppunten (hubs). Zo’n tweehonderd studenten van de opleiding Built Environment onderzoeken hoe de knooppunten van de toekomst eruit zouden moeten zien. Welke faciliteiten moeten de knooppunten bieden? En hoe zorgen we dat de impact op het klimaat zo klein mogelijk is?

Contactpersoon
An Nguyen Phuc
Website, https://academievandestad.nl

Laatste update december 2020

HU Green Wall

3 Gezondheid en welzijn 

Op een groene muur in het gebouw van HU Amersfoort kun je actuele informatie bekijken over allerlei duurzaamheidsonderwerpen en duurzame initiatieven op HU-Amersfoort.

Studenten Facility Management creëerden de HU Green Wall op een centrale plek op de begane grond in het gebouw. De muur is twintig vierkante meter groot en deels bekleed met planten. Via narrowcasting geeft het tv-scherm op de muur actuele informatie over duurzaamheid en duurzame initiatieven op HU Amersfoort. Zo wordt duurzaamheid als onderwerp op de muur zichtbaar en tastbaar voor studenten en medewerkers. De bedoeling is dat iedereen die langs de muur loopt zich zo bewuster wordt van de mogelijkheden om te verduurzamen. En dat je daar zelf ook actief aan kunt bijdragen. Zo komt er bij de Green Wall ook een inzamelpunt voor onder meer plastic flessen en een ideeënbox.

Contact
DuurzaamDoen

Laatste update december 2020

Sporen naar de Toekomst

Spoorbeheerder ProRail heeft jaarlijks aanzienlijke hoeveelheden afgedankte rails (spoorstaven). ProRail wil naar een meer circulaire toepassing. Alternatieven waarbij spoorstaven hoogwaardig hergebruikt worden zijn nodig! Dankzij de uitstekende materiaaleigenschappen zijn afgedankte spoorstaven vermoedelijk goed bruikbaar als constructief element in gebouwen of infrastructurele objecten. In dit project onderzoeken studenten van Centre of Expertise Smart Sustainable Cities welke kansen dit biedt. Met dit voorstel wordt onderzocht welke constructieve en materiaal-technische aspecten relevant zijn bij het gebruik van spoorstaven als constructiemateriaal. Mogelijkheden voor hoogwaardig hergebruik van spoorstaven worden gegenereerd. Er wordt een constructief ontwerp voor een demontabele modulaire voetgangersbrug gemaakt.

Contactpersoon
Nadia Verdeyen

Laatste update december 2020

Human Capital Agenda Urban Energy

7 Duurzame en betaalbare energie

De Human Capital Agenda (HCA) van de topsector Energie vraagt van het hbo-onderwijs aantrekkelijk onderwijs met zicht op ontwikkelingen in de arbeidsmarkt en voortdurende aandacht voor het versterken van competenties die bijdragen aan één van de grootste uitdagingen van de eeuw: de energietransitie. Daarvoor is het van belang zicht te krijgen op de kennisvragen van het MKB die nu in praktijkgericht onderzoek wel en niet beantwoord kunnen worden. Met inzicht en overzicht op de huidige situatie, kan antwoord worden gegeven op de vraag hoe het HBO-onderwijs flexibel en op maat kan voldoen aan de kennisvragen vanuit het MKB en wat dit betekent voor gezamenlijke kansen.

Contactpersoon
Erlijn Eweg

Laatste update december 2020

Duurzame Utrecht Science Park

Het Centre of Expertise Smart Sustainable Cities zet zich in voor de realisatie van een duurzaam Utrecht Science Park die zich profileert op het gebied van duurzaamheid. Daarnaast is het Centre opdrachtgever van een zogenoemd Quest studentenproject ‘Green Campus’. In dit project werken studenten technische bedrijfskunde aan concepten die de verduurzaming van hun eigen campus dichterbij brengen. De studenten doen onderzoek naar de mogelijkheden voor Utrecht Science Park om zich te profileren door in aanmerking te komen voor een International Sustainable Campus Excellence Award van ISCN, een platform voor die locaties die een voortrekkersrol laten zien op gebied van creativiteit, effectiviteit en goede prestatie eigenschappen van hun campus.

Contactpersoon
Erlijn Eweg

Laatste update december 2020

SET - Sociale Energie Transitie

4 Goed onderwijs7 Duurzame en betaalbare energie

De energietransitie is niet alleen een technologische, maar ook een maatschappelijke omwenteling. In 2050 moet Nederland volledig zijn overgeschakeld op duurzame energie. Hoe gaan we dit samen bereiken? Welke stappen moeten we hiervoor vandaag zetten? Hoe zorgen we ervoor dat alle bewoners betrokken worden bij deze grote technologische, maar vooral ook maatschappelijke omwenteling? Welke maatschappelijke uitdagingen zijn er vanuit buurten, bedrijven en organisaties?

We hebben dus ook te maken met een Sociale Energie Transitie (SET). Hogeschool Utrecht onderzoekt hoe de energietransitie de stad van de toekomst socialer, gelijker en leefbaarder kan maken. De expertise van Hogeschool Utrecht wordt ingezet op het gebied van sociale innovatie en duurzame steden, om zo tot nieuwe kennis, innovaties en oplossingen te komen voor de Sociale Energie Transitie.

Centre of Expertise Smart Sustainable Cities, Kenniscentrum Sociale Innovatie en het lectoraat Co-Design initiëren onder de noemer Sociale Energie Transitie diverse (sub)projecten met studenten. Tijdens de workshop over de SET op de Dag van de Duurzaamheid op 10 oktober 2019 werden tien projectvoorstellen geschreven voor studentenprojecten.

Contactpersoon
Nanda Vrielink
Website: https://www.smartsustainablecities.nl

Laatste update december 2020

Sustainability Alliance of Urban Networks in Asian Cities (SAUNAC)

4 Goed onderwijs

Het internationale project Sustainability Alliance of Urban Networks in Asian Cities (SAUNAC) is een samenwerking tussen hoger onderwijsinstellingen, waaronder de HU, bedrijven en overheidsinstanties uit verschillende landen, met als doel om het ontwerpen, ontwikkelen en implementeren van oplossingen te versnellen voor duurzaamheidsvraagstukken die spelen in Aziatische steden door samenwerking te bevorderen tussen Vietnamese en Europese hoger onderwijsinstellingen.

Op dit moment woont 45% van de bevolking in steden en dat percentage groeit snel. Dat heeft een negatieve impact op de kwaliteit van leven. De Vietnamese overheid heeft zich ten doel gesteld om onder andere uitlaatgassen terug te brengen en over te schakelen naar duurzame energiebronnen. SAUNAC helpt partnerinstellingen in Vietnam hierbij.

Contactpersoon
Martijn Rietbergen

Laatste update december 2020

3D-printen met soldeertin

Hoe kunnen we de industriële afvalberg verkleinen? Studenten van de opleiding Werktuigbouwkunde hebben in het 3D-printlab van Hogeschool Utrecht als eerste een 3D-printer gebouwd die soldeertin kan printen. Zo kunnen eenvoudig onderdelen worden geprint die stroom geleiden. Het grote voordeel: minder afval, doordat producten efficiënt en op maat geproduceerd kunnen worden.

De tweedejaarsstudenten hadden als opdracht: ontwerp een 3D-printerkop waarmee je soldeertin kunt printen. Zo’n printkop bestond nog niet, dus dit was een mooie uitdaging. Het ontwikkelen van de printkop ging zo goed dat ze er een hele printer omheen hebben gebouwd. Deze toevoeging aan het reguliere project was in het kader van een Honourstraject onder extra begeleiding van het lectoraat Microsysteemtechnologie.

Zo is het mogelijk geworden eenvoudig smart onderdelen te printen die stroom kunnen geleiden – handig voor bijvoorbeeld printplaatjes. Soldeertin is lastiger te verwerken dan plastic, waarmee gewoonlijk wordt ge-3D-print. Onder meer vanwege de hogere smelttemperatuur, snellere warmtegeleiding en hoge oppervlaktespanning. Maar het mooie van printen met soldeertin is dat je zo op een heel betaalbare manier met een metaallegering kunt printen. Het grote voordeel van deze techniek is dat je meteen stroom kunt zetten op een onderdeel dat je geprint hebt, heel handig in de elektrotechniek.

Contactpersoon
Rik Lafeber
Website: www.hu.nl/studenten-bouwen-3d-printer-voor-soldeertin