Duurzame projecten

4. Goed onderwijs

4 Goed onderwijs

Met name door de millenniumdoelen is er op het gebied van onderwijs de laatste jaren veel verbeterd, vooral voor vrouwen en meisjes. Maar er valt nog veel winst te behalen. Vijftig procent van de kinderen met een basisschoolleeftijd die niet naar school gaan, wonen in conflictgebieden.

Fieldlab 3DMedical

Je eigen op maat gemaakte implantaat uit een 3D-printer? Het kan al in het Fieldlab 3DMedical. Driedimensionale technologie kan de patiëntenzorg op maat sterk verbeteren, bijvoorbeeld door chirurgische modellen en gebioprinte implantaten.

Patiënten hoeven minder vaak CT-scans te ondergaan, doordat scans worden omgezet naar printfiles voor patiëntspecifieke modellen, hulpmiddelen en implantaten. Ook worden operaties minder ingrijpend voor patiënten, doordat chirurgen zich er 100% realistisch op kunnen voorbereiden. Met 3D‑geprinte weefsels kunnen realistische testmodellen en inplantaten worden gemaakt. In het Universitair Medisch Centrum Utrecht worden al op maat gemaakte 3D‑geprinte schedel­‑ en kaakimplantaten en gepersonaliseerde implantaten voor complexe heropereraties van de heup gebruikt.

Fieldlab 3DMedical is het eerste smart industry fieldlab binnen de medische sector in Nederland. Studenten van het Institute for Engineering and Design (IED) kunnen tijdens hun derde jaar in het Fieldlab multidisciplinaire projecten uitvoeren in het kader van 3DMedical. Bijvoorbeeld op het gebied van scoliose braces, knee distractors en beeldvormingstechnieken. Het IED van Hogeschool Utrecht is partner en werkt samen met het Universitair Medisch Centrum Utrecht, Utrecht Science Park, Stichting Protospace en bedrijven met expertise op het gebied van 3D-printen en imaging in de medische sector.

Contactpersoon
Patrick van Veenendaal, Patrick.vanveenendaal@hu.nl
Website: https://husite.nl/duurzaam/17-vn-doelen/17-partnerschappen-voor-de-doelen/#fieldlab-3dmedical

HUB-Lab

In de HU Bibliotheek vind je ook iets heel anders dan boeken: het HUB-Lab! In dit lab vind je allerlei innovatieve technologieën die aansluiten op nieuwe manieren van leren. Als student en docent kun je hier terecht voor inspiratie en informatie, maar je kunt ook zelf aan de slag met allerlei fysieke én digitale tools!

Contactpersoon
Bianca Pannekoek, bianca.pannekoek@hu.nl 

Young Entrepeneurship project

Sinds 2012 zorgt het YEP (Young Entrepeneurship Project) ervoor dat de middelbare scholieren in ontwikkelingsgebieden de kans krijgen om hun ondernemersvaardigheden te ontwikkelen. Op deze manier worden zij aangemoedigd om met de hulp van YEP hun eigen onderneming op te zetten.

Samen met studenten van de HU en andere internationale studenten gaan deze middelbare scholieren aan de slag met hun ondernemingsplan. Op basis van de haalbaarheid, positieve impact op de lokale gemeenschap en duurzaamheid wordt vervolgens een winnaar gekozen. Dit winnende ondernemingsplan wordt beloond met een startkapitaal om het bedrijfsidee ook daadwerkelijk te implementeren. Zo zijn er bijvoorbeeld scholieren geweest die gezond ontbijt verkopen op middelbare scholen, of zelfs het produceren en verkopen van lokale popcorn! Dat duurzaamheid een rol speelt blijkt ook uit bijvoorbeeld de aangelegde moestuinen, waarmee gezond eten bereikbaarder wordt voor de lokale gemeenschap. Meer lezen over YEP? Kijk op de site Yep.

Contactpersoon
Paul Jaspers, paul.jaspers@hu.nl

SAUNAC

Het internationale project Sustainability Alliance of Urban Networks in Asian Cities (SAUNAC) is een samenwerking tussen hoger onderwijsinstellingen, waaronder de HU, bedrijven en overheidsinstanties uit verschillende landen, met als doel om het ontwerpen, ontwikkelen en implementeren van oplossingen te versnellen voor duurzaamheidsvraagstukken die spelen in Aziatische steden door samenwerking te bevorderen tussen Vietnamese en Europese hoger onderwijsinstellingen.

Op dit moment woont 45% van de bevolking in steden en dat percentage groeit snel. Dat heeft een negatieve impact op de kwaliteit van leven. De Vietnamese overheid heeft zich ten doel gesteld om onder andere uitlaatgassen terug te brengen en over te schakelen naar duurzame energiebronnen. SAUNAC helpt partnerinstellingen in Vietnam hierbij.

Contactpersoon
Martijn Rietbergen, martijn.rietbergen@hu.nl

Voorleesactie

Studenten van de lerarenopleiding basisonderwijs aan de HU schrijven een verhaal over een duurzaam thema voor kinderen. De beste verhalen worden opgenomen in een voorleesboek dat landelijk verspreid wordt. Daarnaast ontvangen 200 studenten gratis dit boek dat zij zelf kunnen voorlezen aan kinderen in de basisschool. Studenten worden zich op deze manier bewust van het feit dat zij een voorbeeldfunctie vervullen naar de kinderen toe en denken daarbij ook zelf na hoe zij een bijdrage kunnen leveren aan een duurzame toekomst.

Contactpersonen
Hans Broere, hans.broere@hu.nl
Robbert Blanken, robbert.blanken@hu.nl

The HU Breakfast Club

Ontbijt is de belangrijkste maaltijd van de dag, maar helaas krijgen veel jonge kinderen in Kenia geen gezond ontbijt. De HU Breakfast Club wil hier, samen het de Dodore Foundation, verandering in brengen door een gezond ontbijt voor hen te verzorgen. Door studenten bij dit project te betrekken kunnen zij bovendien hun krachten gebruiken om een verschil in de wereld te maken!

The HU Breakfast Club wants to increase awareness of the Sustainable Development Goals, empower students to be more than just students but be world citizens and teach them how to add value to their education and the community they live in, whether local or global. How to be more engaged by value-creation leadership. Raise awareness and promotion within the HU and community at large on how we can all add value to others in the world, which ultimately affects as a world community, in business and in our own progress. Raise funds to help feed the kids, give them a chance for an education with a “solid body” and sound mind. The impact would be feeding 28,000 meals a year! Young kids need to be fed with a nutritious meal to have a good mind and brain to be educated.

This program helps enrich and empower our students into the internationalization arena and become world citizens using the UN SDGs as the anchor in our education and in our community. And working with other external organisations to extend their skills and competencies.

Contactpersoon
Leewee Rietberg-Chew, leewee.chew@hu.nl

InnovatieLab Circulair Beheer, Onderhoud en Renovatie

Hoe maken we de stad circulair? Welke innovatieve oplossingen zijn er voor het circulair beheren, onderhouden en renoveren van woningen? Binnen het Centre of Expertise Smart Sustainable cities van de Hogeschool Utrecht wordt momenteel een InnovatieLab Circulair Beheer, onderhoud en renovatie ontwikkeld. Hiermee beogen we een bijdrage te leveren aan de transitie naar een circulaire stadwarmte. Hiermee biedt het Innovatielab een ‘leerwerkplaats’ voor studenten van verschillende opleidingen.

Contactpersoon
Centre of Expertise Smart Sustainable Cities, smartsustainablecities@hu.nl

Kakuma

Stel, je woont in een vluchtelingenkamp, zo groot als Nijmegen. Iedereen om je heen is gevlucht voor oorlog of vervolging, op zoek naar een veilige en betere toekomst. Maar in het kamp is werken aan een toekomst nauwelijks mogelijk. Zo kan maar 4% van de jongeren naar de middelbare school. Wat doe je dan?

Dan ga je lesgeven! Instituut Archimedes helpt hen om betere docenten te worden, met een lesprogramma – daar zijn we tenslotte goed in. Vier keer geven onze HU-docenten een week lang les in Kenia. De rest van de lessen en begeleiding gaan via een digitaal platform, sociale media en andere digitale middelen. Via een buddy-systeem kunnen de vluchteling-docenten ook contact onderhouden met studenten aan onze lerarenopleidingen in Utrecht. Zo helpen we vluchteling-docenten om te werken aan hun eigen toekomst én aan een betere toekomst voor de kinderen in Kakuma. Lees op de HU-site meer.

Contactpersonen
Michiel Heijnen, michiel.heijnen@hu.nl
Nicole Reith, nicole.reith@hu.nl

CareTechLab

Technologie is overal, van je smartphone tot je e-bike. Ook in de zorg speelt technologie een belangrijke rol, en onderzoek op dit gebied is cruciaal voor de ontwikkeling van het veld. Het CareTechLab is een demonstratieruimte waar aandacht wordt besteed aan allerlei technologische innovaties binnen de gezondheidszorg. Zo kunnen studenten, docenten en andere belangstellenden kennis maken met bijvoorbeeld ZORA de zorgrobot. Andere innovaties die aanwezig zijn, zijn de Interactive Modular Tiles, die een andere manier van bewegen of revalideren mogelijk maken, en de Google Glass die gebruikt wordt om expertise op afstand te realiseren.

Het CareTechLab is een belangrijk middel om innovatie in de zorg te stimuleren, wat hard nodig is om de kwaliteit van zorg in de komende jaren te kunnen behouden.

Contactpersoon
Chantal Huisman, chantal.huisman@hu.nl

Arbeidsparticipatie binnen de HU

Bij de HU zijn we ervan overtuigd dat iedereen de kans moet krijgen om zijn talenten te ontwikkelen. We doen dan ook ons uiterste best om studenten met een beperking zo onbezorgd mogelijk te laten studeren. Ook als werkgever zijn we ons bewust van onze maatschappelijke taak en de voorbeeldfunctie die wij vervullen. Zo werken er collega’s met een arbeidsbeperking als huismeester, bij de ICT-helpdesk, in administratief ondersteunende rollen en ook in het onderwijs. Kortom: wij streven naar een inclusieve organisatie en hopen de komende jaren nog meer werkplekken te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt!

Duurzame Energieproeftuin 2.0

Op het dak van een van de gebouwen van Hogeschool Utrecht zijn allerlei zonnepanelen, zonneboilers en dakbedekkingsmaterialen te zien. Dat is de Duurzame Energieproeftuin 2.0, een openlucht lab met praktijkopstellingen die worden gebruikt in het techniekonderwijs. Direct onder de energieproeftuin bevindt zich het Energie-bouwfysicia lab, een testruimte met verwarmings- en koelingsapparatuur die werkt op de warmte die op het dak is opgevangen. In het Energie-bouwfysica lab is ook een klimaatkamer waar studenten binnen- en buitengevels testen en onderzoeken hoe goed de verwarmings- en koelingsapparatuur werkt in een woning.

Veel technieken om huizen efficiënt te verduurzamen bestaan al, maar ze worden nog onvoldoende geïntegreerd toegepast. Daarom werken studenten uit diverse opleidingen vaak samen aan projecten. Ook bedrijven uit de bouw- en installatiesector doen mee. Zo worden de studenten opgeleid aan de hand van actuele praktijkvraagstukken en worden bedrijven geholpen met innovatie-voorstellen. Het openlucht lab op het dak dient tevens als praktijklesruimte voor studenten uit alle leerjaren. Ze volgen onder andere de opleidingen Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek, Built Environment en Technische Bedrijfskunde. De Duurzame Energie proeftuin vormt in combinatie met het Energie‑ en bouwfysica lab een voedingsbodem voor allerlei onderzoeks‑ en onderwijsprojecten.

Contactpersoon
Marcel de Reeder, marcel.dereeder@hu.nl
Website: https://www.onderzoek.hu.nl/Projecten/Duurzame-Energie-Proeftuin

HUTalks

The International Business Honours programme is a platform for super motivated students International Business who want to initiate a project for a cause to support the UN Sustainable Development Goals. Students who want go the extra mile and apply a ‘do good & pay it forward’ attitude. Honours students organize the HUTalks events for other students, teachers and alumni, to inspire them with motivational speakers talking about urgent issues, and to create a platform to engage with the university and the business community.

The IB Honours Programme is part of the initiative of the Institute of International Business of the Utrecht University of Applied Sciences (Hogeschool Utrecht). Organizing the HUTalks is a way to empower motivated and ambitious young professionals to be challenged beyond the curriculum of the IB education; and to provide them a platform where they can develop and create value for the school and the community at large, whether business or the society. Subject of the HU talks in 2019 was: ‘Solving the Wicked Problem of Feeding the World’. The next HUTalks will be in the first quarter of 2020.

Contactpersoon
Leewee Chew, leewee.chew@hu.nl
Website: https://hutalks.nl/our-work/challenge/

Academie van de Stad

Aardrijkskundelessen geven over de global goals, of onderzoeken hoe Utrechtse verkeershubs van de toekomst eruit moeten zien. Tientallen studenten van Hogeschool Utrecht doen duurzaamheidsprojecten als deze in opdracht van de provincie en gemeente Utrecht en Amersfoort. De sociale ondernemer Academie van de Stad heeft de partijen met elkaar verbonden. Academie van de Stad zet zich in voor leefbare steden met actieve, betrokken bewoners. Haalt actuele vraagstukken op bij gemeentelijke diensten, provincies en woningcorporaties en vertaalt deze naar projecten en heldere opdrachten voor studenten en young professionals.

Ongeveer zestig studenten van de lerarenopleiding Aardrijkskunde betrekken honderden jongeren bij de global goals. Ze geven les aan middelbare scholieren over de klimaatproblematiek en de global goals en ontwikkelen duurzaamheidsonderwijs, zodat docenten dit verhaal op een heldere wijze over kunnen brengen aan de volgende generatie.

 Door de groei van de bevolking en de economie reizen dagelijks veel mensen van, naar en door Utrecht. Dit zorgt voor grote druk op de knooppunten (hubs). Zo’n tweehonderd studenten van de opleiding Built Environment onderzoeken hoe de knooppunten van de toekomst eruit zouden moeten zien. Welke faciliteiten moeten de knooppunten bieden? En hoe zorgen we dat de impact op het klimaat zo klein mogelijk is?

Contactpersoon
An Nguyen Phuc, an@academievandestad.nl
Website: https://academievandestad.nl

Team Celcius ­­– energieneutraal, circulair, modulair huis

Een energieneutraal huis waarin je je leven lang kunt wonen, want je kunt het groter of kleiner maken. Studententeam Celcius creëert een circulair, modulair, zelfvoorzienend én betaalbaar huis. Met deze woning neemt het team deel aan de finale van de Solar Decathlon Build Challenge 2020 in Washington D.C.

Een team HU-studenten vanuit diverse opleidingen ontwikkelt innovatieve en betaalbare oplossingen voor de uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, circulariteit, CO2-reductie en energietransitie in en rondom woningen. Het team gaat hiermee de strijd aan met andere universiteiten en hogescholen in de internationale wedstrijd Solar Decathlon Build Challenge 2020. De resultaten zijn door de interdisciplinaire aanpak kwalitatief beter, realistischer, aantrekkelijker, betaalbaar en beter te implementeren en kennen meer draagvlak.

Celcius is onderdeel van Wonen 3.0, een leeromgeving binnen de HU waar interdisciplinaire studententeams meedoen aan (internationale) challenges. De vorige inzending van de HU aan de Solar Decathlon Challenge, in 2015 in Denver, is inmiddels opnieuw opgebouwd op het Utrecht Science Park. Dit ‘Denver House’ is nu een living lab op het gebied van duurzaam wonen. Studenten, onderzoekers en partners uit het bedrijfsleven testen hier samen nieuwe innovatieve systemen en elementen in een real life omgeving.

Contactpersoon
Petra Beisterveld, petra.beisterveld@hu.nl
Website: https://www.celciushu.nl

Durf! Jongerenactiviteiten

Voor jongeren is maar weinig te doen in de wijken Leidsche Rijn, Vleuten en De Meern. Durf! wil daar wat aan doen, door samen met de jongeren allerlei jongerenactiviteiten te organiseren in deze wijken. Het project gaat uit van hun talenten en kracht, niet van achtergrond en eventuele problemen. Momenteel wonen er in de drie wijken ruim 12.000 jongeren van 12 tot 24 jaar; in 2030 zijn dat er naar schatting 18.000.

Durf! wil de jongeren inspireren en prikkelen om hun talenten te ontwikkelen en actief te participeren in de samenleving. Er worden bijvoorbeeld 16+ feesten en sportevenementen georganiseerd en ook is er een jongerenhangplek verwezenlijkt. De betrokkenheid van jongeren bij de organisatie is zo cruciaal dat zij grotendeels eigenaar worden van Durf! Door jongeren deze verantwoordelijkheid te bieden raken ook andere jongeren enthousiast om mee te doen.

Bij het project zijn ongeveer vijftig studenten betrokken van de HU-opleidingen Ecologische pedagogiek, Social Work, Integrale Veiligheidskunde,  MBO Evenementenorganisatie en MBO Sociaal werk. Ook studenten van de Universiteit Utrecht doen mee en men werkt samen met de gemeente Utrecht en allerlei instellingen in de wijken.

Contactpersoon
Edwin Nieman, edwin.nieman@hu.nl
Website: https://www.durf.info/

E-BussEd – elektrisch busvervoer

Omschakelen van vervuilende dieselbussen op schone elektrische bussen, om zo bij te dragen aan energieneutrale mobiliteit en efficiënter openbaar vervoer. Dat is de ambitie van diverse Europese regio’s. Het Europese project Building Capacities for a European-wide E-bus Deployment (e-BussED) verbindt deze regio’s met elkaar door uitwisseling van kennis en ervaringen.

Europese regio’s in Italië, Duitsland, Malta, Hongarije en Nederland die hun busvloot graag willen omschakelen van diesel naar elektrisch, worden door het project e-BussED met elkaar verbonden. De partnerregio’s wisselen ervaringen uit in verschillende stadia van de transitie richting e-bussen. Regio’s die worstelen met de snelle technologische ontwikkelingen op dit gebied worden zo ondersteund. Welke wegen zijn er te bewandelen? Hoe kan energie regionaal worden opgewekt? Door nieuwe ideeën en beter beleid stimuleert het project de vraag- én de aanbodkant van elektriciteit opgewekt uit duurzame bronnen. Daarmee krijgt ook de transitie naar een duurzame economie een impuls. Het project zal leiden tot zes regionale actieplannen en vier best practices reports. Centre of Expertise Smart Sustainable Cities van Hogeschool Utrecht is partner van e-BussED, dat een subsidie kreeg van het European Regional Development Fund Interreg Europe. Studenten van onder andere de opleidingen Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek en Technische Bedrijfskunde werken mee aan het project.

Contactpersoon
Martijn Rietbergen, martijn.rietbergen@hu.nl
Website:
https://www.smartsustainablecities.nl/projecten/1485992.aspx?t=e-Bussed+-+Transitie+van+elektrisch+busvervoer+in+Europa

Electric Mondriaan

Energie opwekken met een glas-in-loodraam? Studenten van de Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht bouwden samen een ‘glas-in-lood’-raam dat elektriciteit opwekt: Electric Mondriaan. Het design is gebaseerd op werk van de beroemde schilder Piet Mondriaan. Electric Mondriaan is een raam met gekleurde ruitjes die zijn voorzien van luminescerend materiaal. Dit zet de kleuren om in licht. Het licht wordt vervolgens door zonnecelstroken omgezet in elektriciteit.

Electric Mondriaan slaat de zonne-energie op in een ‘powerbank’, zodat de stroom op elk moment gebruikt kan worden. Aan de powerbank kunnen bijvoorbeeld drie telefoons worden opgeladen. Het raam is een duuurzaam en stijlvol alternatief voor mensen die traditionele zonnecellen lelijk vinden. Gewoonlijk liggen zonnecellen in blauwe of zwarte panelen op een dak. Voor sommige mensen is dat een doorn in het oog, die halen liever een Mondriaan in huis.

Contactpersoon
Marcel de Reeder, marcel.dereeder@hu.nl

Energie-bouwfysica lab

In dit living lab staan allerlei gebouwgebonden installaties en bouwfysica. Dit zijn onderzoeks- en praktijkles-opstellingen over warmtepomptechnieken, warmte-terugwinning, luchtbehandeling, regeltechniek, sensortechniek en energie‑opwekking en ‑distributie. Er is een grote dubbele klimaatkamer om samengestelde gevelelementen te bemeten op energie en isolatie, luchtdichtheid en akoestische eigenschappen.

Studenten van Hogeschool Utrecht doen in het Energie-bouwfysica lab praktijkgericht onderzoek naar duurzame energie en opdrachten uit de beroepspraktijk. Het lab is ook een praktijkleslokaal voor studenten van onder andere de opleidingen Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek, Built Environment en Technische Bedrijfskunde uit alle leerjaren. De geleerde theorie wordt toegepast op echte energie-installaties en op bijvoorbeeld gebouwgevels uit de beroepspraktijk. De verkregen praktische inzichten dragen op hun beurt weer bij aan de ontwikkeling van de lopende onderzoeken in het lab.

Studenten werken samen met docenten van het Instituut Engineering en Built Environment, onderzoekers van het lectoraat Nieuwe Energie in de Stad en bedrijven. De samenwerking met marktpartijen staat centraal, om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de behoeften van de beroepspraktijk op hbo‑bachelor‑ en ‑masterniveau. Het Energie-bouwfysica lab staat via water‑ en elektriciteitverbindingen in directe verbinding met de Duurzame Energieproeftuin op het dak van het gebouw.

Contactpersoon
Marcel de Reeder, marcel.dereeder@hu.nl
Website: https://www.hu.nl/hu-opent-met-energylab-duurzame-energieproeftuin

Energieleverende façades

Niet alleen een dak, maar ook muren, dakramen en balkons kunnen energie leveren. Dit is mogelijk met de nieuwe techniek BIPV. Zo kunnen ook appartementencomplexen met particuliere eigenaar-gebruikers energieleverend gemaakt worden. Zonnepanelen leveren bij zulke appartementencomplexen vanwege het relatief kleine dakoppervlak onvoldoende energie op, en bovendien zijn er verschillende eigenaren. Maar bij toepassing van BIPV leveren niet alleen daken, maar ook glas‑ en gevelelementen energie.

BIPV is de afkorting van Building Integrated PhotoVoltaics, ofwel gebouw-geïntegreerde zonne-energie. BIPV vervangt de normaal gebruikte bouwmaterialen in delen van de buitenzijde van gebouwen. Bijvoorbeeld op het dak, in dakramen, balkonvoorzieningen, zonweringen en (blinde) muren. Duurzame opwekking van energie wordt zo op een slimme manier gecombineerd met bouwfuncties, met behoud van esthetiek. Studenten en onderzoekers van Hogeschool Utrecht doen toegepast onderzoek naar de BIPV‑façades, systeemintegratie met overige elementen en het ontwikkelen van de customer journey. Dit Topsector Energie-project heet Opschaling NoM Renovaties Appartementen (ONRA), waarbij NoM staat voor Nul op de Meter. De testlocatie is een appartementencomplex aan de Verdiweg in Amersfoort.

Contactpersoon
Wilko Planje, wilko.planje@hu.nl
Website: https://projecten.topsectorenergie.nl/projecten/opschaling-nom-renovaties-appartementen-00031491

Green Office HU

Studententeam Green Office HU zet zich onder leiding van een green officer in om een duurzame toekomst in economische, ecologische en sociale zin te verankeren in Hogeschool Utrecht. Door middel van het bottom-up principe zorgt Green Office voor impact binnen de HU.

Green Office HU is een platform voor studenten en medewerkers om de duurzaamheidsambities van de HU waar te maken en samen te werken aan duurzaamheid. Medewerkers en studenten worden geactiveerd om een bijdrage te leveren aan de Sustainable Development Goals (SDGs) binnen onderwijs, onderzoek, bedrijfsvoering en/of in hun persoonlijk gedrag. Green Office werkt vanuit de drive van studenten, niet vanuit beleidsthema’s. Het motto is ‘positive energy’ – er wordt uitgegaan van mogelijkheden, niet van moeilijkheden. Green Office geeft onder andere workshops voor docenten en studenten om de SDGs in het onderwijs te verweven, promoot het kiezen van duurzame minoren, organiseert een kledingruil om te consuminderen, bevordert plantaardig eten met Meatless Monday, draagt bij aan duurzame inkoop en organiseert Green Café’s.

Contactpersoon
Saskia Hanssen, saskia.hanssen@hu.nl
Website: https://husite.nl/greenoffice

Innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren

De meeste woningen in Nederland zijn relatief nieuw. Daardoor is er weinig nog kennis en ervaring op het gebied van toekomstbestendig renoveren. In het Innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren werken studenten van verschillende opleidingen samen met docenten, onderzoekers en bedrijven aan innovatieve oplossingen. Zo leveren ze een bijdrage aan onder andere de transitie naar circulaire stadswarmte en circulaire toekomstbestendige renovatieconcepten.

Renovatieoplossingen worden momenteel meestal snel en voor de korte termijn uitgewerkt. Vooral mkb-bedrijven missen de benodigde kennis en ontwikkelruimte om hun oplossingen zelf te optimaliseren. Ze hebben behoefte aan kennis en samenwerking. In het innovatielab Circulair beheren, onderhouden en renoveren van Hogeschool Utrecht kunnen bedrijven hun vragen en uitdagingen op dit gebied neerleggen. Vragen waar geen eenvoudige oplossing voor is en die samenwerking vanuit verschillende vakdisciplines vereisen. Relevante onderzoeksvragen uit het werkveld worden vertaald naar praktijkvoorbeelden die gebruikt worden in het onderwijs en/of gekoppeld aan onderzoek binnen lectoraten. Dit leidt tot innovatieve oplossingen die kansen bieden voor bedrijven en organisaties en bijdragen aan de circulaire stad.

Contactpersoon
Sebastian Fischerbaling, sebastian.fischerbaling@hu.nl
Website: https://www.smartsustainablecities.nl/projecten/919326.aspx?t=Innovatielab+Circulair+Beheer%2c+onderhoud+en+renovatie

Inside Out renovatie Nul op de Meter

Hoe verduurzamen we hoogbouwflats met sociale huurwoningen? Er is voor zonnepanelen onvoldoende plek op het dak, terwijl het energieverbruik juist hoog is door de grote aantallen bewoners. Project Inside Out wil hoogbouwflats uit de jaren 1960 en 1970 renoveren naar energieleverende wooncomplexen. De flatgebouwen krijgen een slimme gevel met multifunctionele bouwdelen die woningen duurzaam verwarmen en ventileren, gecombineerd met energieopwekking door zon en wind.

Uniek aan het Inside Out-renovatiesysteem is dat de installaties aan de buitenzijde van de flat komen. Daar is meer ruimte voor energie-opwekking dan binnen. De bewoners hoeven niet te verhuizen tijdens de werkzaamheden. Studenten van Hogeschool Utrecht hielpen bij het ontwikkelen van de gevelmodules en bij het testen van de geveldelen in de klimaatkamer van het Energie-bouwfysicia lab. Ze hebben onder meer gekeken naar energieprestaties, comfortabel binnenklimaat, akoestiek, luchtdicht bouwen en brandveiligheid van samengestelde modulaire gevels. Het prototype is aangebracht op een bewoond flatgebouw van tien etages aan de Henriëttedreef in Utrecht Overvecht. Zonnepanelen en een windturbine wekken stroom op voor de flat. De energie die over is wordt opgeslagen in de accu’s van deelauto’s. Dit vermindert de piekbelasting op het elektriciteitsnet. De bewoners profiteren op deze wijze van lagere woon- en mobiliteitslasten.

Contactpersoon
Rogier Laterveer, rogier.laterveer@hu.nl
Website: https://www.smartsustainablecities.nl/projecten/919305.aspx?t=Inside+Out

Klimaatmissie Nederland

Aardgasloos wonen en dan ook nog comfortabeler. In Klimaatmissie Nederland werkt Hogeschool Utrecht aan de industrialisatie van renovatieprocessen voor particuliere woningeigenaren. Daardoor kunnen de kosten fors omlaag en kan overlast verminderen. Op die manier zullen meer particuliere woningeigenaren kiezen voor zo’n duurzame renovatie, is de verwachting.

Zeven studententeams van diverse opleidingen werken samen met docenten en onderzoekers aan dit project in het kader van de TKI-Urban Energy programmalijn 0. Ze ontwikkelen geïntegreerde en stillere warmtepompen, onderhoud en beheer via smart sensing, en digitale services voor optimale prestatiegarantie. Door de industrialisatie hoopt men de kosten van een duurzame woningrenovatie omlaag te kunnen brengen van gemiddeld € 70.000 à € 80.000 nu, naar ongeveer € 45.000.

Meer prefab-elementen gebruiken en betere afstemming en samenwerking kunnen ook zorgen voor minder overlast tijdens de renovatie. Stillere en kleinere warmtepompen en koeling kunnen leiden tot minder klachten na afloop. Door particuliere vraag samen te voegen met vraag van huurders kan de markt voldoende groot worden voor innovatie. Hoe de bewoners dit alles ervaren staat daarbij centraal.

Contactpersoon
Wilko Planje, wilko.planje@hu.nl
Website: https://www.hu.nl/onderzoek/microsysteemtechnologie

Minor Smart Sustainable Cities

De razendsnelle verstedelijking – vooral in de ontwikkelingslanden – dwingt tot het vinden van oplossingen voor urgente problemen als verkeersinfarcten, grootschalige sloppenwijken, ernstige luchtvervuiling en waterverontreiniging, toenemende armoede, onveiligheid en geweld. Hoe maken we steden duurzamer, gezonder, toleranter en inclusiever?

In de minor Smart Sustainable Cities leren studenten in een internationale en multidisciplinaire groep slimme, creatieve en duurzame oplossingen te ontwerpen voor de steden van de toekomst. Hoe lossen we stedelijke problemen op met betrekking tot energie, mobiliteit en afval in de stad? Hoe zorgen we ervoor dat nieuwe innovatieve bedrijven voldoende werkgelegenheid bieden? Hoe zorgen we voor inclusiviteit, participatie en tolerantie? Al deze onderwerpen komen aan bod tijdens de minor Smart Sustainable Cities.

De internationale minor Smart Sustainable Cities wordt sinds 2016 jaarlijks aangeboden bij Hogeschool Utrecht. De minor is ontwikkeld in het CARPE/ERASMUS+ project ESSENCE (European Sustainable Solutions for Existing and New City Environments) in samenwerking met de gemeenten Utrecht, Turku (Finland) en Alcoy (Spanje) en de universiteiten van València (UPV), Turku (TUAS), Hamburg (HAW) en Manchester (MMU).

Contactpersoon
Martijn Riebergen, martijn.rietbergen@hu.nl
Website: https://www.internationalhu.com/exchange-programmes/smart-sustainable-cities

Slim Opgewekt

Slim Opgewekt helpt scholen, sportcentra en zorginstellingen om hun maatschappelijk vastgoed te verduurzamen. Onder meer door zonne-energie en ledverlichting. Dat levert een behoorlijke financiële besparing en CO2-reductie op. Zo kunnen deze organisaties ook voldoen aan hun wettelijke verplichtingen.

Maar net zo belangrijk vindt Slim Opgewekt educatieve bewustmaking. Zodat medewerkers, leerlingen en cliënten zich realiseren wat ze zelf kunnen doen aan verduurzaming en hun gedrag aanpassen. Zo wil Slim Opgewekt draagvlak creëren en de verduurzaming versnellen.

Slim Opgewekt neemt op een opgewekte manier het volledige verduurzamingstraject uit handen. Van advies en strategie tot het onderzoeken van financieringsmogelijkheden. Van bewustmakingsprogramma’s, zonnepanelen en ledverlichting tot beheer. Elk type organisatie vraagt om een eigen aanpak en daarom zijn er drie merken: Onze Zorg is Opgewekt, Slim Opgewekt Scholen en Sportief Opgewekt. Een van de eigenaren studeerde Communicatie aan Hogeschool Utrecht.

Contactpersoon
Laura Witlox, laurawitlox@isopgewekt.nl
Website: https://slimopgewekt.nl

SET – Sociale Energie Transitie

De energietransitie is niet alleen een technologische, maar ook een maatschappelijke omwenteling. In 2050 moet Nederland volledig zijn overgeschakeld op duurzame energie. Hoe gaan we dit samen bereiken? Welke stappen moeten we hiervoor vandaag zetten? Hoe zorgen we ervoor dat alle bewoners betrokken worden bij deze grote technologische, maar vooral ook maatschappelijke omwenteling? Welke maatschappelijke uitdagingen zijn er vanuit buurten, bedrijven en organisaties?

We hebben dus ook te maken met een Sociale Energie Transitie (SET). Hogeschool Utrecht onderzoekt hoe de energietransitie de stad van de toekomst socialer, gelijker en leefbaarder kan maken. De expertise van Hogeschool Utrecht wordt ingezet op het gebied van sociale innovatie en duurzame steden, om zo tot nieuwe kennis, innovaties en oplossingen te komen voor de Sociale Energie Transitie.

Centre of Expertise Smart Sustainable Cities, Kenniscentrum Sociale Innovatie en het lectoraat Co-Design initiëren onder de noemer Sociale Energie Transitie diverse (sub)projecten met studenten. Tijdens de workshop over de SET op de Dag van de Duurzaamheid op 10 oktober 2019 werden tien projectvoorstellen geschreven voor studentenprojecten. Die worden de komende tijd verder uitgewerkt en samen met een aantal lectoren opgepakt.

Contactpersoon
Nanda Vrielink, nanda.vrielink@hu.nl
Website: https://www.smartsustainablecities.nl